I SA/Wa 261/20

WyrokWSA w Warszawie2021-09-03

Skład orzekający: sędzia WSA Przemysław Żmich, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Komisja Regulacyjna mogła przywrócić własność nieruchomości na rzecz Parafii, mimo że nieruchomość ta była w użytkowaniu Powszechnej Spółdzielni Spożywców na podstawie decyzji wydanej w trybie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, co stanowiło ograniczone prawo rzeczowe, które nie może istnieć na gruncie prywatnym?
Ratio decidendi
Zaskarżone orzeczenie Komisji Regulacyjnej zostało wydane z naruszeniem art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo użytkowania Powszechnej Spółdzielni Spożywców, ustanowione na podstawie przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, stanowiło ograniczone prawo rzeczowe, które nie mogło istnieć na gruncie prywatnym. Przeniesienie własności nieruchomości ze Skarbu Państwa na rzecz Parafii naruszałoby prawa nabyte tej Spółdzielni, co wyłączało możliwość zastosowania art. 40 ust. 1 pkt 4 ustawy.
Stan faktyczny
Komisja Regulacyjna orzekła o przywróceniu własności nieruchomości na rzecz Parafii Ewangelicko-Augsburskiej, mimo że nieruchomość ta była w użytkowaniu Powszechnej Spółdzielni Spożywców na podstawie decyzji wydanej w trybie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Skarb Państwa – Starosta oraz Powszechna Spółdzielnia Spożywców złożyli skargi do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, w tym naruszenie praw nabytych Spółdzielni.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie Komisji Regulacyjnej i zasądził od Komisji na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 września 2021 r. sprawy ze skarg Skarbu Państwa – Starosty [...] i "[...]" [...] w [...] na orzeczenie Komisji Regulacyjnej z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie przekazania własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Komisji Regulacyjnej na rzecz Skarbu Państwa – Starosty [...] kwotę 680 złotych (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Komisji Regulacyjnej na rzecz "[...]" [...] w [...] kwotę 680 złotych (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczeniem z [...] listopada 2019 r. Komisja Regulacyjna (dalej jako "Komisja" lub "organ"), działając na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 39 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (dalej jako "ustawa" lub "ustawa z 13 maja 1994 r."), w pkt 1 przywróciła na rzecz Parafii [...] w [...], w stanie wolnym od obciążeń, własność nieruchomości w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...]. W pkt 2 powyższego orzeczenia Komisja wskazała, że wydanie nieruchomości nastąpi do [...] stycznia 2020 r., a Parafia [...] w [...] wejdzie w umowę najmu z dotychczasowym najemcą. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia wskazano, że wnioskiem z [...] lipca 1996 r. Parafia [...] w [...] (dalej jako "Parafia" lub "kościelna osoba prawna") wystąpiła do Komisji o przekazanie własności nieruchomości położonych w [...] oznaczonych jako działki nr [...] oraz nr [...]. Rewindykowane nieruchomości przeszły na rzecz Skarbu Państwa decyzją Urzędu do Spraw Wyznań z [...] marca 1963 r., nr [...]. Komisja podniosła również, że działka nr [...] jest własnością Skarbu Państwa w zarządzie i użytkowaniu PSS [...] w [...] zgodnie z pismem Starosty [...] z [...] października 2016 r. Ponadto, organ wskazał, że pismem z [...] listopada 2019 r. Parafia wystąpiła do Komisji o przywrócenie własności rewindykowanych nieruchomości na podstawie art. 40 ust. 1 pkt. 4 ustawy z 13 maja 1994 r. oraz oświadczyła, że w przypadku zwrotu działki nr [...] rezygnuje ze zwrotu działki drogowej (działki nr [...]). Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie Komisji Regulacyjnej złożyli Skarb Państwa – Starosta oraz "[...]" Powszechna Spółdzielnia Spożywców w [...]. W skardze Skarbu Państwa – Starosty [...] zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 39 ust. 1 pkt 2, art. 40 ust. 1 pkt 4, art. 40 ust. 4, art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 41 ust. 2, art. 43 ust. 3 oraz art. 44 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, odrzucenie wniosku o wszczęcie postępowania na podstawie art. 43 ust. 3 ww. ustawy, umorzenie postępowania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że roszczenie Parafii wygasło z uwagi na złożenie wniosku po terminie określonym w ustawie (tj. po dniu 12 lipca 1996 r.). Ponadto, zdaniem skarżącego, organ przyjął, bez dokonania w tym zakresie koniecznych ustaleń, że wnioskodawcy przysługiwało prawo własności nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania. Bez dokonania stosownych ustaleń Komisja przyjęła również w zaskarżonym orzeczeniu, że przejęcie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło bez tytułu prawnego. Skarżący zarzucił również naruszenie przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia art. 40 ust. 4 ustawy, tj. naruszenie interesów podmiotu, na rzecz którego zostało ustanowione określone prawo. Pomimo bowiem ustalenia przez Komisję, że takie prawo ustanowiono na rzecz PSS [...] organ przyjął jednak, że prawo to zostaje uchylone (wygasa). Potwierdza to treść zaskarżonego orzeczenia gdzie wskazano, że przejęcie własności nieruchomości następuje bez obciążeń. W ocenie Skarbu Państwa – Starosty [...], niewątpliwie takim obciążeniem jest jednak istniejący na nieruchomości zarząd ustanowiony na rzecz PSS [...]. Ponadto, ten ostatni podmiot nie był w ogóle uczestnikiem postępowania regulacyjnego, a także nie doręczono mu odpisu kwestionowanego orzeczenia. W skardze "[...]" Powszechnej Spółdzielni Spożywców w [...] zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1) art. 40 ust. 3 ustawy z 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niezastosowanie i nie przyznanie, w przypadku zaistnienia ku temu przesłanek, Parafii [...] w [...] nieruchomości zamiennej lub odszkodowania, 2) art. 40 ust. 4 ustawy z 13 maja 1994 r. poprzez jego niezastosowanie i przywrócenie na rzecz Parafii [...] w [...] nieruchomości przy ul. [...] pomimo naruszenia praw nabytych przez skarżącą Spółdzielnię, 3) art. 44 ust. 3 pkt. 1 i pkt. 2 ustawy z 13 maja 1994 r. poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie orzeczenia, na mocy którego przywrócono na rzecz Parafii [...] w [...] nieruchomość przy ul. [...]. Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia, zasądzenie od organu kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. W obszernym uzasadnieniu skargi Spółdzielnia przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedziach na skargi Komisja Regulacyjna wniosła o ich oddalenie. Komisja nie podzieliła zarzutu, że roszczenie Parafii wygasło jako wniesione po upływie terminu określonego w art. 43 ust. 3 ustawy (tj. 12 lipca 1996 r.). Wniosek Parafii wpłynął bowiem do organu w dniu 12 lipca 1996 r., co potwierdzają akta sprawy. Zdaniem Komisji, niezasadny jest również zarzut, że organ jest związany wskazaną przez wnioskodawcę podstawą prawną. Obowiązkiem organu jest bowiem orzekanie zgodnie z ustalonym stanem faktycznym na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Za chybione uznała również Komisja zarzuty nieustalenia, że Parafia była w przeszłości właścicielką rewindykowanych nieruchomości oraz, że powojenne przejęcie nieruchomości we władanie (posiadanie) państwowych jednostek organizacyjnych nastąpiło bez tytułu prawnego w rozumieniu art. 40 ust. 1 pkt 4 ustawy. Komisja wskazała, że akty prawne konwalidujące przejęcie przez władze komunistyczne nieruchomości kościelnych zostały w III RP uchylone ustawą z 13 maja 1994 r. Powołana regulacja w art. 39-45 wyznaczyła jednocześnie zakres roszczeń rewindykacyjnych Kościoła [...] w Rzeczypospolitej Polskiej. Komisja nie podzieliła również zarzutu naruszenia zaskarżonym orzeczeniem praw nabytych PSS [...], a tym samym interesu prawnego tego podmiotu. Organ podkreślił, że zmiana właściciela nieruchomości nie pociąga dla Spółdzielni żadnych negatywnych konsekwencji. Wskazał, że zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, w przypadku zbycia nieruchomości, będącej przedmiotem umowy najmu, nabywca z mocy prawa wstępuje w stosunek najmu. Przeniesienie praw z umowy następuje zatem "automatycznie", bez konieczności dokonywania dodatkowej czynności prawnej z najemcą, a nawet bez jego zgody, co wprost wynika z art. 678 - 679 Kodeksu cywilnego. Niezależnie od powyższego, zgodnie z treścią orzeczenia z [...] listopada 2019 r. Parafia wstąpi w stosunek najmu z dotychczasowym najemcą. Pismem procesowym z [...] sierpnia 2021 r. uczestnik postępowania Parafia [...] w [...] wniosła o oddalenie skarg w zakresie pkt 1 zaskarżonego orzeczenia oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi okazały się zasadne. Zdaniem Sądu, zaskarżone orzeczenie zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 40 ust. 4 ustawy z 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 2015 r., poz. 43), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 13 maja 1994 r.". Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega orzeczenie Komisji Regulacyjnej z [...] listopada 2019 r., którym w pkt 1 orzeczono o przywróceniu na rzecz Parafii [...] w [...], w stanie wolnym od obciążeń, własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi Księgę Wieczystą o nr [...]. W pkt 2 orzeczono zaś, że wydanie przedmiotowej nieruchomości nastąpi w terminie do dnia [...] stycznia 2020 roku, a Parafia [...] w [...] wejdzie w umowę najmu z dotychczasowym najemcą tej nieruchomości. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 40 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 39 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 13 maja 1994 r., a także art. 105 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096). W myśl art. 40 ust. 1 ustawy, na wniosek kościelnej osoby prawnej wszczyna się postępowanie, zwane dalej "postępowaniem regulacyjnym". Przedmiotem tego postępowania jest przywrócenie własności przejętych na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 39 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy: 1) rolnych i leśnych przejętych w toku wykonania ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego (Dz. U. Nr 9, poz. 87, z późn. zm.), jeżeli nie wydzielono z nich należnych, w myśl tej ustawy, gospodarstw rolnych proboszczów, 2) wywłaszczonych, jeżeli odszkodowanie nie zostało wypłacone lub podjęte, 3) przejętych na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), z zastrzeżeniem ust. 2, 4) przejętych we władanie państwowych jednostek organizacyjnych bez tytułu prawnego, bez względu na późniejsze ustawodawstwo konwalidujące to przejęcie. Stosownie zaś do art. 40 ust. 3 ustawy z 13 maja 1994 r., jeżeli własność nieruchomości nie może zostać przywrócona kościelnej osobie prawnej, przyznaje się jej nieruchomość zamienną, a jeśli nie jest to możliwe lub natrafia na trudne do przezwyciężenia przeszkody, odszkodowanie jest ustalane według przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości. Z kolei art. 40 ust. 4 ustawy stanowi, że regulacja nie może naruszać praw nabytych przez niepaństwowe osoby trzecie, a w szczególności przez inne kościoły i związki wyznaniowe oraz rolników indywidualnych. Analiza art. 40 ust. 1 – 4 ustawy z 13 maja 19884 r. prowadzi do wniosku, że spełnienie przesłanek wskazanych w art. 40 ust. 1 pkt 4 ustawy (przejęcie nieruchomości we władanie państwowych jednostek organizacyjnych bez tytułu prawnego, bez względu na późniejsze ustawodawstwo konwalidujące to przejęcie) nie zawsze skutkować będzie uwzględnieniem wniosku kościelnej osoby prawnej o przywrócenie własności nieruchomości. Regulacja, o której mowa w art. 40 ust. 1 pkt 4 ustawy nie może bowiem naruszać praw nabytych niepaństwowych osób trzecich (art. 40 ust. 4 ustawy). Z woli ustawodawcy gdyby takie naruszenie miało miejsce, możliwe jest jedynie ubieganie się przez kościelną osobę prawną o nieruchomość zamienną, a jeśli nie jest to możliwe lub natrafia na trudne do przezwyciężenia przeszkody, o odszkodowanie ustalane według przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości. Powyższe oznacza, że podejmując władcze rozstrzygnięcie w trybie art. 40 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 maja 1994 r. Komisja nie może pominąć ukształtowanego na nieruchomości stanu prawnego, który w określonych sytuacjach wyłączać będzie możliwość przywrócenia na rzecz kościelnej osoby prawnej własności objętej wnioskiem takiego podmiotu nieruchomości. Po analizie zebranego materiału dowodowego Sąd podzielił stanowisko skarżących, że w niniejszej sprawie zaistniała przewidziana w art. 40 ust. 4 ustawy z 13 maja 1994 r. przeszkoda wyłączająca możliwość zastosowania przez Komisję art. 40 ust. 1 pkt 4 ustawy, to jest przeniesienia przysługującego Skarbu Państwa prawa własności objętej wnioskiem Parafii nieruchomości (oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...]) na rzecz kościelnej osoby prawnej (Parafii [...] w [...]). Z zebranego materiału dowodowego wynika bowiem, że przedmiotowa nieruchomość pozostaje w użytkowaniu "[...]" Powszechnej Spółdzielni Spożywców w [...]. Akta sprawy potwierdzają również, że przysługujące tej Spółdzielni prawo użytkowania powstało na mocy decyzji Urzędu Miejskiego Wydziału Geodezji i Gospodarki z [...] stycznia 1986 r. Z treści tej decyzji wynika, że Powszechnej Spółdzielni Spożywców "[...]" w [...] oddano w użytkowanie stanowiący własność Skarbu Państwa teren oznaczony geodezyjnie jako działka nr [...] i [...] przy ul. [...] nr [...] w [...]. Przedmiotowy teren został w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony na działalność handlowo – usługową (pkt 4 ww. decyzji). Teren przekazano Spółdzielni w użytkowanie na czas nieoznaczony (pkt 5 ww. decyzji). W przedstawionym stanie faktycznym Komisja uznała, że nieruchomość oznaczona ewidencyjnie jako działka nr [...] nie jest obciążona żadnym ograniczonym prawem rzeczowym, a jej użytkownik ( "[...]" Powszechna Spółdzielnia Spożywców w [...]) jest jej najemcą. W konsekwencji zmiana właściciela nieruchomości nie pociąga dla Spółdzielni żadnych negatywnych konsekwencji. Zgodnie bowiem z przepisami Kodeksu cywilnego, w przypadku zbycia nieruchomości, będącej przedmiotem umowy najmu, nabywca z mocy prawa wstępuje w stosunek najmu. Sąd powyższego stanowiska Komisji nie podziela. Komisja całkowicie pominęła bowiem okoliczność, że przysługujące Spółdzielni prawo użytkowania powstało na mocy przepisów ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (dalej jako "ustawa z 29 kwietnia 1985 r."). Jak bowiem wynika z treści decyzji Urzędu Miejskiego Wydziału Geodezji i Gospodarki z [...] stycznia 1986 r. o ustanowieniu użytkowania na rzecz Spółdzielni, podstawę prawną tej decyzji stanowiły art. 39 i 40 powołanej ustawy. W myśl art. 39 ust. 1 ustawy, prawo użytkowania powstawało na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej. Z kolei zgodnie z art. 39 ust. 2, użytkowanie gruntu państwowego przez organizację społeczną polegało na korzystaniu z nieruchomości w zakresie i na warunkach określonych w decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie. W decyzji określało się położenie nieruchomości, jej powierzchnię i granice, warunki oraz okres zarządu lub użytkowania, który może być nie oznaczony lub oznaczony na czas nie dłuższy jednak niż 10 lat (art. 40 ustawy). W decyzji można było również określić sposób korzystania z nieruchomości. Instytucja użytkowania określona w przepisach ustawy z 29 kwietnia 1985 r. uległa zmianie z dniem 5 grudnia 1990 r. Z tym dniem weszła bowiem w życie ustawa z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.). Na mocy przepisów tej ostatniej regulacji uchylono art. 39 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Uchylono również pozostałe przepisy normujące w sposób szczególny instytucję użytkowania nieruchomości przez jednostki gospodarki uspołecznionej. Co jednak istotne, trwałość bytu prawnego prawa użytkowania ustanowionego, między innymi, w trybie przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości potwierdzono w art. 210 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204), zwanej dalej "ustawą o gospodarce nieruchomościami". Zgodnie z tym przepisem grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej oraz znajdujące się na tych gruntach budynki, inne urządzenia i lokale pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek. Do użytkowania tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu. Na gruncie powołanej regulacji w orzecznictwie i piśmiennictwie dominuje trafny pogląd, że użytkowanie ustanowione na rzecz niepaństwowych osób prawnych na podstawie przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jest ograniczonym prawem rzeczowym w rozumieniu art. 244 Kodeksu cywilnego, niezależnie od tego, że powstawało ono na podstawie decyzji administracyjnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 25 czerwca 1998 r., III CKN 566/97, OSNC 1999/1, poz. 17). Z powyższego wynika, że ustanowione przed 5 grudnia 1990 r. użytkowanie pozostało nadal w mocy jako ograniczone prawo rzeczowe. Z istoty zaś użytkowania uregulowanego przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że może ono istnieć tylko na gruncie państwowym. Może ono zatem istnieć tylko na gruncie należącym do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Nie jest natomiast możliwe istnienie tego prawa na gruncie prywatnym. Z tego powodu nie było możliwe zastosowanie przez Komisję w niniejszej sprawie art. 40 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 maja 1994 r. i przeniesienie własności nieruchomości gruntowej, oddanej w użytkowanie uregulowane przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, ze Skarbu Państwa (podmiotu publicznego) na rzecz Parafii (podmiotu prywatnego). Powyższej przeszkody wyłączającej na podstawie art. 40 ust 4 ustawy z 13 maja 1994 r. możliwość przeniesienia na podmiot prywatny (kościelną osobę prawną) prawa własności przedmiotowej nieruchomości gruntowej nie dostrzegła Komisja Regulacyjna. W konsekwencji wydając zaskarżone orzeczenie organ wykreował na przedmiotowym gruncie prawo (własność prywatna) nie mogące współistnieć z prawem, które już na tym gruncie istniało (użytkowanie uregulowane przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami). Wadliwość zaskarżonego rozstrzygnięcia w tym zakresie potwierdza również treść art. 210 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z przepisu tego jednoznacznie bowiem wynika, że do użytkowania stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu. Nie ulega zaś wątpliwości, że uregulowany w art. 43 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami trwały zarząd jest formą władania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa lub gminy. Prywatna własność gruntu wyłącza zatem możliwość zastosowania tego przepisu. W tej sytuacji uznać trzeba, że kwestionowane orzeczenie, na mocy którego nastąpiła zmiana właściciela nieruchomości z podmiotu publicznego (Skarb Państwa) na podmiot prywatny (Parafię) narusza prawa nabyte niepaństwowej osoby trzeciej ("[...]" Powszechnej Spółdzielni Spożywców w [...]), a tym samym narusza interes prawny tego podmiotu. Spółdzielni przysługuje bowiem do objętej wnioskiem Parafii nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe (prawo użytkowania uregulowane przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami), które to prawo nie może istnieć na gruncie prywatnym. Wobec zatem pominięcia przy wydaniu orzeczenia z [...] listopada 2019 r. ukształtowanego na przedmiotowej nieruchomości stanu prawnego, który wyłączał możliwość przywrócenia na rzecz kościelnej osoby prawnej prawa własności tej nieruchomości konieczne stało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako wydanego z naruszeniem art. 40 ust. 4 ustawy z 13 maja 1994 r., które miało wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie Komisja uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania (pkt 2 i 3 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Rozpoznanie sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842), w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu Covid-19 oraz z uwagi na brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku, o czym zawiadomiono strony (pisma z 30 lipca 2021 r.), umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło