I SA/Wa 262/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-04-06
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, uzyskujący stały dochód emerytalny i posiadający majątek w postaci domu z działką, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mimo że część dochodu przeznacza na leczenie i utrzymanie domu?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzyskiwany przez niego stały dochód emerytalny pozwala na ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, zwłaszcza że nie ma nikogo na utrzymaniu, a koszty postępowania na obecnym etapie są relatywnie niskie.Stan faktyczny
J.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Wojewody odmawiającą zwrotu nieruchomości. Wnioskodawca wskazał, że jest schorowany, a większość dochodu emerytalnego przeznacza na leczenie i utrzymanie domu. Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy, gdyż jego dochód pozwala na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J.B. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.B., S.C. i T.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia odmówić J.B. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
J.B. wnioskiem z dnia 19 lutego 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.B., S.C. i T.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną A., z którą od dwóch lat pozostaje w faktycznej separacji. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m² wraz z działką o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, że jest osobą bardzo schorowaną oraz że większą część uzyskiwanego dochodu przeznacza na leczenie oraz na utrzymanie domu.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że J.B. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć trzeba, że z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący uzyskuje stały dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą pozbawioną środków do życia, co uzasadniałoby ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku. Wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala na przyjęcie, że skarżący jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego – ponieść koszty sądowe w sprawie. Zwłaszcza, że nie ma on nikogo na swoim utrzymaniu i uzyskiwany dochód przeznacza wyłącznie na potrzeby własne. Koszty sądowe na obecnym etapie postępowania sprowadzają się zaś do wpisu od skargi w wysokości 200 zł.
Podkreślić dodatkowo trzeba, że wnioskodawca - mimo stosownego wezwania - nie nadesłał dokumentów wskazujących oraz potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem i leczeniem, a zatem nie można ocenić jak wysokie środki przeznacza on na zaspokojenie wskazanych potrzeb.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło