I SA/Wa 2628/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 24 sierpnia 2023 r. nr 027315992/GSOL w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oddala skargę. H. K. (zwana dalej "Skarżącą") wnioskiem z 10 lipca 2023 r., złożonym w Placówce Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w [...], wystąpiła do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (zwanego dalej również "organem rentowym") o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Skarżąca do swojego wniosku dołączyła zaświadczenie Burmistrza [...] z 10 lipca 2023 r. o pełnieniu przez Skarżącą funkcji sołtysa [...] w latach od 2003 do 2007 oraz od 2007 do 2011. Kolejno do akt sprawy zostało dołączone zaświadczenie Burmistrza [...] z 27 lipca 2023 r. o tożsamej treści do poprzednio załączonego do wniosku Skarżącej – jednakże tym razem zawierające również konkretne daty rozpoczęcia i zakończenia pełnienia funkcji sołtysa przez Skarżącą. Drugie z załączonych zaświadczeń wskazuje na pełnienie funkcji przez Skarżącą od 7 marca 2003 r. do 28 lutego 2007 r. oraz od 28 lutego 2007 r. do 28 lutego 2011 r. Wobec rozpatrzenia wniosku Skarżącej, organ rentowy wydał 4 sierpnia 2023 r. decyzję nr 027315992/GSOL, którą odmówił prawa do świadczenia z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ rentowy wskazał, że Skarżąca nie legitymuje się wymaganym okresem pełnienia funkcji sołtysa przez co najmniej dwie kadencje, przy tym nie mniej niż przez osiem lat. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (zatytułowanym "odwołaniem") w dniu 10 sierpnia 2023 r. wystąpiła Skarżąca. Organ rentowy decyzją z 24 sierpnia 2023 r., nr 027315992/GSOL, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako "k.p.a.") w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1073, powoływanej dalej jako "ustawa"), utrzymał w mocy własną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ rentowy ponownie wskazał Skarżącej, że wobec udowodnienia jedynie 7 lat 11 miesięcy i 24 dni pełnienia funkcji sołtysa [...], nie legitymuje się wymaganym okresem, który uprawnia do świadczenia. Pismem z 4 września 2023 r. skargę na wymienioną powyżej decyzję organu rentowego z 24 sierpnia 2023 r., zachowując ustawowy termin, wniosła Skarżąca. W ocenie Skarżącej, odmowa przyznania świadczenia przy braku zaledwie sześciu dni do wypełnienia ustawowego warunku jest krzywdzące i w sposób zbędny rygorystyczne. Organ rentowy w odpowiedzi na skargę przedstawił stan faktyczny zawisłej sprawy, podtrzymując ustalenia dotyczące stanu prawnego, zawarte w treści zaskarżonej decyzji, jednocześnie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, o czym stanowi art. 151 p.p.s.a. Kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie podlegała decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z 24 sierpnia 2023 r. o odmowie przyznania Skarżącej świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ust. 1 ustawy, zgodnie z treścią którego - świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat. Przenosząc powyższe w okoliczności rozpoznawanej sprawy, stwierdzić trzeba że Skarżąca nie kwestionuje dokonanego na podstawie zaświadczenia Burmistrza [...], wyliczenia 7 lat 11 miesięcy i 24 dni pełnienia funkcji sołtysa. Bezsporne w sprawie jest również to, że Skarżąca pełniła ową funkcję przez dwie kadencje oraz osiągnęła wymagany przez ustawę wiek. Natomiast w ocenie Skarżącej przepisy prawa, na podstawie których ustalane jest prawo do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa powinny być interpretowane celowościowo, nie zaś w sposób w jaki zostały zastosowane przez organ rentowy, który jest zbyt rygorystyczny. Wbrew stanowisku Skarżącej organ rentowy prawidłowo ocenił brak podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Skarżąca nie legitymuje się wymaganym okresem ośmiu lat pełnienia funkcji sołtysa, o którym stanowi art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy. Samo pełnienie funkcji sołtysa przez dwie kadencje oraz osiągnięcie wymaganego prze ustawę wieku jest niewystarczające do przyznania z tego tytułu świadczenia. Wymagane bowiem jest kumulatywne spełnienie wszystkich przesłanek, co też wynika wprost z treści przepisu stanowiącego prawnomaterialną podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Marginalnie należy również zaznaczyć, że projekt ustawy pierwotnie zakładał wymóg dotyczący pełnienia funkcji sołtysa, na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 i 572), przez okres co najmniej 10 lat. Przepis ten uległ modyfikacji w toku procesu legislacyjnego. Wówczas również zgłoszona została poprawka, dotycząca rządowego projektu ustawy – druk 3128, odnosząca się do zmiany tego przepisu w brzmieniu następującym: "(...) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej 8 lat; wymóg ten uznaje się za spełniony, gdy okres pełnienia funkcji sołtysa, z powodu dat przeprowadzenia wyborów na funkcję sołtysa, był krótszy o nie więcej niż 30 dni.", która ostatecznie została odrzucona. Wobec powyższego należy uznać, że już na etapie legislacyjnym zostały dostrzeżone konsekwencje umieszczenia w ustawie przesłanki pełnienia funkcji sołtysa przez co najmniej osiem lat, jednakże przedstawiona poprawka zmieniająca ten przepis została wówczas odrzucona, w sposób jasny wskazując na zamysł ustawodawcy. Zatem wskazana przez Skarżącą wykładnia celowościowa przepisu nie może znaleźć zastosowania, skoro już samo jego brzmienie nie budzi wątpliwości. Skarżąca udowodniła jedynie 7 lat 11 miesięcy i 24 dni pełnienia funkcji sołtysa [...], co oznacza że pełniła funkcję sołtysa przez dwie kadencje, ale przez okres krótszy niż wymagane osiem lat. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja odmawiająca Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa nie narusza prawa, co przesądza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.