I SA/Wa 263/08

WyrokWSA w Warszawie2008-08-05

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Elżbieta Lenart, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu, wydana na podstawie dekretu z 1945 r., została wydana z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Budownictwa, uznając, że decyzja odmawiająca przyznania prawa własności czasowej do gruntu została wydana z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Sąd stwierdził, że organy administracji nieprawidłowo oceniły możliwość pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z jego przeznaczeniem według planu zabudowania, a także błędnie zastosowały przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku L. K. o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych odmawiających przyznania prawa własności czasowej do gruntu położonego przy ul. [...] w Warszawie, który był objęty dekretem z 1945 r. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, organy kolejnych instancji (Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, Minister Budownictwa, Minister Infrastruktury) odmawiały stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że odmowa przyznania prawa własności czasowej była uzasadniona przeznaczeniem gruntu pod budownictwo spółdzielcze i rozszerzeniem podstaw do odmowy przez ustawę z 1958 r. Skarżąca kwestionowała te rozstrzygnięcia, zarzucając rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2008 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1999 r., nr [...]. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. Zabudowana nieruchomość [...] położona przy ul. [...] oznaczona nr hip. [...], stanowiąca własność J. i N. małżonków B., objęta została działaniem dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W dniu 4 lutego 1949 r. został złożony przez dotychczasowych właścicieli wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Został on rozpatrzony odmownie orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w W., nr [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ podał, że odmowa ustanowienia żądanego prawa nastąpiła z uwagi na fakt, iż "na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości [...] przeznaczony został pod budownictwo mieszkaniowe - spółdzielcze wielokondygnacjowe, zgodnie z wydaną lokalizacją nr [...] z dnia [...] stycznia 1970 r. dla Spółdzielni [...]. Jednocześnie stwierdził - na podstawie art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. - że wszystkie budynki i fragmenty murów znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Po rozpoznaniu odwołania złożonego przez N. B. i jej córkę L. K., Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1970 r. utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie. Jako przyczynę takiego rozstrzygnięcia wskazało fakt, iż grunt przy ul. [...] o powierzchni 711,40 m² zabudowany domem mieszkalnym, nie może być oddany w użytkowanie wieczyste, gdyż zgodnie z lokalizacją nr [...] z dnia [...] stycznia 1970 r. wydaną dla Spółdzielni [...] - przeznaczony jest pod spółdzielcze budownictwo mieszkaniowe. W dniu 29 czerwca 1992 r. do Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa wpłynął wniosek L. K., spadkobiercy byłych właścicieli nieruchomości, o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1970 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1970 r. - jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją z dnia [...] września 1999 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1970 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że poza niniejszym postępowaniem pozostawiono wniosek w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1970 r., ponieważ jego wadliwość może być sanowana w postępowaniu odwoławczym, a strona może żądać stwierdzenia nieważności tylko decyzji ostatecznej. Organ podniósł, że zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, gmina obowiązana była uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, jeżeli korzystanie z gruntu dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowania. W dacie wydania badanej w trybie nadzoru decyzji organu II instancji obowiązywał Plan Ogólny W. zatwierdzony uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. w dniu [...] lipca 1969 r. Według ustaleń ww. planu, przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na obszarze przeznaczonym na tereny mieszkalnictwa rodzinnego brutto z przewagą zabudowy o wysokiej intensywności. "Zapis powyższy interpretuje się jako: teren zabudowy mieszkaniowej (jedno i wielorodzinnej) z dominacją wielorodzinnej, z urządzeniami usług podstawowych (codziennego korzystania) dla mieszkańców" - pismo Biura Planowania Rozwoju W. z dnia 14 czerwca 1999 r. Ponadto organ wskazał, że w tym czasie obowiązywał także art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18. poz. 94), który stanowił, iż poprzedniemu właścicielowi może być odmówione prawo użytkowania wieczystego tego gruntu stosownie do przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, także ze względu na cele określone w art. 3 niniejszej ustawy. Powołany wyżej przepis art. 3 ustawy dopuszczał możliwość wywłaszczenia nieruchomości, jeżeli była niezbędna - między innymi - na cele użyteczności publicznej, a na terenie miasta, gdy była niezbędna dla planowanej realizacji na jej terenie budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego. Podniósł też, że z akt sprawy wynika, iż na części przedmiotowej nieruchomości (działka ew. nr [...]) decyzją Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1970 r., nr [...] ustanowiono na rzecz Spółdzielni [...] użytkowanie wieczyste (akt notarialny z dnia 2 grudnia 1975 r.), co potwierdza realizację założeń powoływanego planu zagospodarowania przestrzennego. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1970 r. - utrzymująca w mocy zaskarżone orzeczenie Prezydium Rady Narodowej - nie narusza ówcześnie obowiązujących przepisów. Od powyższej decyzji nie wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia 30 sierpnia 2005 r. L. K. wystąpiła z wnioskiem, uzupełnionym pismami z dnia 29 września 2005 r. oraz z dnia 6 lutego 2006 r. o zmianę decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1999 r. w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] na podstawie art. 154 kpa. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] odmówił - w trybie art. 154 kpa - zmiany decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1999 r. w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]., a następnie utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...]. W dniu 5 lutego 2007 r. do Ministra Budownictwa wpłynął wniosek L. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1999 r. - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa - gdyż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca sprecyzowała, że chodzi jej o stwierdzającej nieważność decyzji w części, w jakiej odmowa ustanowienia wieczystego użytkowania gruntu dotyczyła działki obecnie oznaczonej nr ew. [...] przy ul. [...] zabudowanej domem mieszkalnym murowanym. Po rozpoznaniu wniosku Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1999 r. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 kpa. Zatem oceniając w trybie nadzoru decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1999 r. należy mieć na uwadze, czy organ ten dokonał oceny decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1970 r. na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Minister uznał, że Prezes prawidłowo ocenił przedmiotową decyzję jako wydaną zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Wniosek dekretowy byłych właścicieli nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową (jedno i wielorodzinnej) z dominacją wielorodzinnej oraz z uwagi na fakt objęcia całej nieruchomości decyzją o lokalizacji szczegółowej dla S. nr [...] z dnia [...] stycznia 1979 r. Ponadto wskazał, że prawidłowo organ nadzoru przyjął, iż zakres podstaw do odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego uległ rozszerzeniu z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości tj. z dniem 5 kwietnia 1958 r. Zatem po dniu 5 kwietnia 1958 r. organ mógł odmówić przyznania prawa do gruntu na podstawie art. 7 ust. 2 w/w dekretu w związku z art. 54 ust. 1 i art. 3 w/w ustawy. Akta sprawy potwierdzają bowiem, że na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji lokalizacyjnej nieruchomość powyższa została przeznaczona dla realizacji zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego, którego nie mógł realizować dotychczasowy właściciel. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46) inwestor prywatny mógł bowiem dokonać inwestycji budowlanych wyłącznie dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych własnych i najbliższej rodziny oraz dla zaspokojenia własnych potrzeb gospodarczych, dla wykonywania zawodu lub dla wykonywania działalności usługowej. Wobec powyższego organ stwierdził, że skoro decyzje weryfikowane w trybie nadzoru zostały wydane w okresie obowiązywania wskazanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. - to za bezzasadne należy uznać twierdzenie wnioskodawczyni o braku ich zastosowania w tej sprawie. Organ ustalił, że obecnie w skład nieruchomości [...] przy ul. [...] ozn. nr hip.[...] wchodzi część działki ewidencyjnej nr [...] (aktualnie [...]) -własność Miasta W., w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni [...] oraz część działki ewidencyjnej [...] - własność Miasta W.. Tylko na części przedmiotowej nieruchomości - działka ew. nr [...] - zostało ustanowione na rzecz w/w spółdzielni użytkowanie wieczyste (akt notarialny z 26 stycznia 1970 r.). Organ uznał jednak, że bez znaczenia - dla oceny legalności decyzji - jest okoliczność, iż część przedmiotowej nieruchomości nie została przekazana Spółdzielni [...] choć, jak wskazano, cała nieruchomość była objęta decyzją lokalizacyjną. Na marginesie organ zauważył, że w budynku znajdującym się na nieruchomości nr ew. [...] wprowadzono zakaz meldowania, lokatorzy podlegali wykwaterowaniu w I kwartale 1976 r., a następnie budynek ten miał ulec rozbiórce - co jednak dotychczas nie nastąpiło. W świetle powyższych ustaleń Minister Budownictwa przyjął, że wydana przez Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzja z dnia [...] czerwca 1970 r. nie narusza przepisu art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. w sposób rażący, który mógłby skutkować stwierdzeniem jej nieważności. W dniu 17 września 2007 r. wpłynął wniosek L. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej w/w decyzją Ministra Budownictwa. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury potrzymał w całości stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz wskazał, że nie można zgodzić się z zarzutem, że przeznaczenie gruntu dla Spółdzielni [...] wynika nie z treści lokalizacji, lecz z załącznika graficznego do tej lokalizacji, ponieważ graficzny załącznik (mapa) stanowi integralną część w/w decyzji o lokalizacji szczegółowej, w której stwierdzono, że lokalizacją objęto teren położony przy ul. [...], [...] i [...]. Organ oceniając, czy odmową przyznania prawa własności czasowej rażąco naruszono prawo stwierdził, że przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę wielorodzinną, w świetle decyzji lokalizacyjnej i przepisu art. 15 Prawa Budowlanego uniemożliwiało dotychczasowym właścicielom korzystanie z tej nieruchomości. Organ rozpatrując kwestię możliwości pogodzenia dalszego korzystania z gruntu przez dotychczasowych właścicieli z założeniami ówczesnego planu, miał obowiązek rozstrzygnąć tę kwestię na tle całości obowiązujących w dacie wydania decyzji przepisów prawa a więc także ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Organ podkreślił, że przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. była ocena legalności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1999 r. oceniająca legalność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1970 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1970 r., a nie ustalenie wszystkich zdarzeń prawnych dotyczących działek ewidencyjnych wchodzących obecnie w skład przedmiotowej nieruchomości. Tak więc przedmiotem postępowania jest decyzja administracyjna, a nie obecne działki gruntu nieruchomości. Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2007 r. L. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciła naruszenie art. 7, 77 § 1, 107 § 3, art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie art. 1 i art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. Skarżąca podniosła m.in., że z powołanej przez Ministra Infrastruktury lokalizacji nr [...] z dnia [...] stycznia 1970 r. dla Spółdzielni [...] wynika, że nieruchomość została przeznaczona jako teren zabudowy mieszkaniowej jedno i wielorodzinnej, a nie jak stwierdził Minister - jedno i wielokondygnacyjnej. Ponadto stwierdziła, że całkowicie niezrozumiałe i pozbawione podstawy prawnej jest utrzymanie w mocy decyzji, która pozbawia dotychczasowego właściciela prawa do realizacji budownictwa mieszkaniowego, które byłoby zgodne z ustaleniami planu, co stanowi naruszenie art. 138 § 2 kpa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę wniesioną w niniejszej sprawie należy uwzględnić, bowiem zostały naruszone przepisy prawa - ze skutkiem mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymująca w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1999 r., która to decyzja odmawiała stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1970 r. odmawiającej byłym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oznaczona nr hip. [...]. Postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie art.156-158 kpa podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art.156 § 1 kpa. W postępowaniu prowadzonym w trybie art.156 § 1 pkt 2 kpa - którego przedmiotem jest wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej byłym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], rozpatrzony na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy - niezbędna jest ocena rodzaju naruszenia ściśle określonych zasad warunkujących przyznanie tego prawa oraz podstawy prawnej wydanej decyzji, w świetle dających się obiektywnie ujawnić istotnych okoliczności sprawy i z punktu widzenia kwalifikowanych podstaw przewidzianych dla tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego. Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art.156 § 1 pkt 2 kpa organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania. Wymaga to często zabiegów procesowych (tj. sprawdzenia prawidłowości zgromadzenia materiału dowodowego) prowadzących do ustalenia, czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji spełnione zostały ustawowe wymagania, warunkujące wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. Sąd uchylił obie decyzje - odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 1999 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1970 r. - z uwagi na nieprawidłowości w ocenie spełnienia przesłanek warunkujących ustanowienie prawa własności czasowej. W przedmiotowej sprawie podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku J. i N. małżonków B. (byłych właścicieli nieruchomości położonej w W. ul. [...]) o przyznanie im prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości jest przepis art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), zwany dalej "dekretem". Bezsporne jest, że właściciele wystąpili w terminie ustawowym z wnioskiem o ustanowienie prawa własności czasowej (art. 7 ust. 1 dekretu). Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 2 dekretu "gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania". Konstrukcja tego przepisu, zawarta w sformułowaniu "gmina uwzględni wniosek" wskazuje, że jeżeli zachodzi przesłanka określona w tym przepisie, to organ musi podjąć decyzję określoną przepisem prawa. Przesłanką tą jest zgodność korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego. Wystąpienie tej przesłanki obligowało organ do ustanowienia prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego). Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie przepisu art. 7 ust. 2 dekretu jest jednolicie utrwalone (np. wyroki z 4 stycznia 1999 r. IV SA 135/98, Lex 47376, z 20 stycznia 1999 r. IV SA 36/97, Lex 47375, z 17 stycznia 2002 r. I SA 1482/00, Lex 81770). Wniosek małżonków B. został rozpatrzony odmownie orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1970 r. z uwagi na fakt, iż "na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości [...] przeznaczony został pod budownictwo mieszkaniowe - spółdzielcze wielokondygnacjowe, zgodnie z wydaną lokalizacją nr [...] z dnia [...] stycznia 1970 r. dla Spółdzielni [...]. Tymczasem - jak wynika z pisma Biura Planowania Rozwoju W. z dnia 14 czerwca 1999 r. - w dacie wydania badanej w trybie nadzoru decyzji obowiązywał Plan Ogólny W. zatwierdzony uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. w dniu [...] lipca 1969 r. Według ustaleń ww. planu, przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na obszarze przeznaczonym na tereny mieszkalnictwa rodzinnego brutto z przewagą zabudowy o wysokiej intensywności. "Zapis powyższy interpretuje się jako: teren zabudowy mieszkaniowej (jedno i wielorodzinnej) z dominacją wielorodzinnej, z urządzeniami usług podstawowych (codziennego korzystania) dla mieszkańców". Tak więc decyzja odmawiająca przyznania prawa własności czasowej nie została oparta na przesłance z art. 7 ust. 2 dekretu. Organ nie rozpoznał w sposób prawidłowy wniosku, nie przeanalizował, czy korzystanie z nieruchomości przy ul. [...] przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu pod mieszkalnictwo rodzinne – w tym zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Również nieprawidłowo organ uznał, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 54 ust. 1 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18. poz. 94), gdyż podstawą wydania decyzji z [...] kwietnia 1970 r. były tylko przepisy dekretu – co wyraźnie wynika z treści tej decyzji. Przepisy w/w ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie zostały wymienione jako podstawa wydania decyzji. Obecnie w skład nieruchomości [...] przy ul. [...] oznaczonej nr hip.[...] o powierzchni [...] m², wchodzi część działki ewidencyjnej nr [...] (aktualnie [...]) - własność Miasta W., w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni [...] oraz działka ewidencyjna [...] o pow. [...] m² - własność Miasta W. Tylko na części przedmiotowej nieruchomości - działka ew. nr [...] - zostało ustanowione na rzecz w/w Spółdzielni użytkowanie wieczyste. Z treści decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1970 r. ewidentnie wynika, że ustanowiono - na rzecz Spółdzielni [...] - użytkowanie wieczyste terenu objętego lokalizacją szczegółową nr [...] z dnia [...] stycznia 1970 r., w granicach oznaczonych konkretnymi literami - z wyłączeniem budynku i części terenu przy ul. [...]. Budynek ten wraz z przyległym gruntem stanowi działkę ewidencyjną nr [...] o pow. [...] m² - czego nikt nie kwestionuje. Organ uznał jednak, że bez znaczenia - dla oceny legalności decyzji - jest okoliczność, iż część przedmiotowej nieruchomości nie została przekazana Spółdzielni [...]- ponieważ cała nieruchomość była objęta decyzją lokalizacyjną. Z poglądem tym Sąd nie może się zgodzić. Fakt - ewentualnego - objęcia decyzją lokalizacyjną całej dawnej działki przy ul. [...] oznaczonej nr hip.[...] o powierzchni [...] m², nie ma znaczenia przy badaniu spełnienia przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu, gdyż jedynym kryterium rozpoznania wniosku dekretowego jest możliwość pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Poza tym, z decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1970 r. nie wynika, że przedmiotowa działka była nią objęta, gdyż zakres lokalizacji został określony bardzo ogólnikowo: "teren położony przy ul. [...], [...] i [...]", a na mapie - stanowiącej integralną część decyzji - działka ta nie jest wyodrębniona w sposób nie budzący wątpliwości. Skoro na działce nr ew.[...] (stanowiącej część dawnej działki położonej przy ul. [...] oznaczonej nr hip.[...]) nie zostało ustanowione użytkowanie wieczyste, to - w tym zakresie - organy orzekające w niniejszej sprawie nie mogą się też powoływać na fakt zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych. Reasumując należy wskazać, iż decyzja odmawiająca byłym właścicielom – J. i N. małżonkom B. - przyznania prawa własności czasowej do całego gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oznaczonej nr hip.[...] - została wydana z rażącym naruszeniem prawa – art. 7 ust.2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy Sąd nie podzielił stanowiska Ministra Infrastruktury, iż decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1970 r. - odmawiająca byłym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] - nie jest dotknięta żadną z wad określonych art.156 § 1 pkt 2 kpa. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło