I SA/Wa 263/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. S.A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] listopada 2012 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej [...], o pow. [...] m2 przez przedsiębiorstwo państwowe C. z siedzibą w W.. Z ustaleń organu wynika, że w dniu 13 grudnia 1996 r. C. [...] Oddział w W. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się przy ul. [...]. Decyzją z [...] czerwca 2012 r. nr [...] Prezydent W. odmówił uwłaszczenia C. przedmiotową nieruchomością. W ocenie organu I instancji zebrany materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że wnioskodawca dysponował prawem zarządu udowodnionym jednym z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Rozpoznając odwołanie P. [...] S.A. z siedzibą w P. – następcy prawnego C. [...] S.A., od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy i podzieliło stanowisko organu I instancji co do tego, że C. nie legitymowała się prawem zarządu lub użytkowaniem przedmiotowej nieruchomości. Zatem, w ocenie organu, nie zostały spełnione przez wnioskodawcę przesłanki do nabycia prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Istnienia prawa zarządu nie dowodzą dokumenty określające wysokość opłaty za użytkowanie przedmiotowej nieruchomości. Stwierdzenie istnienia prawa zarządu możliwe jest tylko wówczas, gdy dowodzą tego dokumenty wymienione w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. Takich dokumentów w sprawie brak. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych oraz obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 listopada 1999 r. sygn. akt 6/99. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. P. S.A. z siedzibą w P. zaskarżonej decyzji zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 1 i art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej k.p.a.), polegające na orzeczeniu o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji bez uwzględnienia wymogu ponownego rozpoznania jako organ II instancji sprawy w jej całokształcie (konstytucyjna zasada dwuinstancyjności postępowania), a w razie wątpliwości organu, pominięcie obowiązku skorzystania z art. 136 k.p.a.; 2) art. 7, 75, 77, 80 k.p.a., polegające na niepodjęciu przez organ II instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; 3) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 k.p.a. wyrażającego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegające na wyznaczeniu stronie zaledwie 10 dniowego terminu do przedłożenia co najmniej jednego z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 ze zm., zwane dalej: Rozporządzeniem RM z 1998 r.), w sytuacji gdy całe postępowanie trwa od 1996 r., co w efekcie doprowadziło do niepodjęcia przez SKO czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy; II. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm., zwanej dalej: u.g.n.) oraz § 4 Rozporządzenia RM z 1998 r., a także przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22 poz. 159 ze zm., zwanej dalej: Ustawą o gospodarce terenami w miastach i osiedlach), w szczególności jej art. 3 ust. 1 oraz przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm., zwanej dalej: u.z.t.w.n.), a w konsekwencji naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji nr [...], na podstawie której Skarżącej odmówiono stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości, w sytuacji gdy Skarżąca wykazała prawo zarządu oraz zarządzała sporną nieruchomością od ponad 30 lat ze wszelkimi tego konsekwencjami; 2) § 4 ust. 1 Rozporządzenia RM z 1998 r. w zw. z art. 1 Konstytucji poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy wniosek o wydanie decyzji uwłaszczeniowej został złożony w dniu 9 grudnia 1996 r. kiedy nie obowiązywało jeszcze Rozporządzenie RM z 1998 r., a w konsekwencji naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w W. przez ten organ w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., a w razie nieskorzystania z tego uprawnienia, o uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wniosku C. [...] S.A. z 13 grudnia 1996 r., na datę wydania zaskarżonej decyzji, stanowi art. 200 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 79, poz. 464 ze zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się zasady wyszczególnione w tym przepisie. Wynika z brzmienia powołanego przepisu, że uwłaszczona w tym trybie może być tylko osoba prawna, która na dzień 5 grudnia 1990 r. legitymowała się prawem zarządu do nieruchomości, o której uwłaszczenie się ubiega. Dla potrzeb uwłaszczenia w omówionym trybie istnienie prawa zarządu stwierdza się na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.). W aktach brak jest decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania bądź zarządu na rzecz wnioskodawcy uwłaszczenia, który wprost nie powoływał się aby kiedykolwiek taka decyzja została wydana. Organ I instancji poszukiwał takich decyzji zwracając się do właściwych instytucji, w tym do trzech archiwów. Również wzywał skarżącą do przedłożenia dowodów o jakich mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia z 10 lutego 1998 r. Dowody takie nie zostały przedstawione. Z treści licznej korespondencji prowadzonej zarówno przez skarżącą jak i przez poprzednika prawnego nie wynika by kiedykolwiek powoływano się w niej na decyzję o ustanowieniu zarządu bądź użytkowaniu przedmiotowej nieruchomości. Korespondencja ta w postaci pism została poddana analizie przez organ I instancji, a co uwidocznione zostało w uzasadnieniu decyzji. W tej sytuacji organ prawidłowo ustalił, że w dacie 5 grudnia 1990 r. poprzednik prawny skarżącej nie legitymował się prawem zarządu przedmiotowej nieruchomości, co skutkowało odmową uwłaszczenia. Prawidłowe rozstrzygnięcie przez organ w zaskarżonej decyzji wskazuje na niezasadność zarzutów skargi naruszenia tak prawa procesowego jak i materialnego. W szczególności ustalenie, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wskazuje, że organ tego przepisu nie naruszył – a zatem orzeczenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. było w stanie faktycznym i prawnym sprawy zasadne. Bezpodstawnie skarżąca zarzuca, że wykazała prawo zarządu sporną nieruchomością a organ tego nie uwzględnił. Przy czym, w ocenie skarżącej, o istnieniu prawa zarządu ma świadczyć fakt wydania decyzji wywłaszczeniowej przedmiotowej nieruchomości na wniosek poprzednika prawnego i wypłacenie przez niego odszkodowania za wywłaszczenie. Skarżąca poniosła koszty budowy stacji benzynowej [...] wybudowanej zgodnie z decyzją lokalizacyjną z [...] grudnia 1978 r. oraz ponosi wszystkie koszty związane z utrzymaniem stacji [...]. Powoływane przez skarżącą argumenty nie dowodzą oddania nieruchomości w zarząd. Należy mieć na uwadze, że nieruchomość została wywłaszczona decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] grudnia 1978 r. na wniosek przedsiębiorstwa "[...]" pod budowę stacji paliw. Decyzja wywłaszczeniowa została wydana na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r., o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Wywłaszczenie nieruchomości w trybie przepisów powołanej ustawy nie było równoznaczne z oddaniem takiej nieruchomości w zarząd lub użytkowanie podmiotowi, który ubiegał się o wywłaszczenie. Takiego skutku przepisy tej ustawy nie przewidywały. Zupełnie więc zbędne jest dokonywanie wykładni decyzji wywłaszczeniowej, co zarzuca skarżąca. Zatem, decyzja wywłaszczeniowa nie jest dowodem na istnienie prawa zarządu. Również prawa zarządu nie dowodzi złożenie przez przedsiębiorstwo C. w dniu 7 lutego 1980 r. wniosku o wydanie decyzji dotyczącej ustalenia należności za przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze obejmującego wywłaszczoną nieruchomość. Wniosek taki nie stanowi dowodu potwierdzającego istnienie prawa zarządu i fakt, że do dnia rozpoznania niniejszej sprawy wskazany wniosek z 7 lutego 1980 r. nie został rozpatrzony przez organ dla sprawy nie ma żadnego znaczenia. W okolicznościach sprawy nie może przemawiać za uwzględnieniem skargi jej zarzut, że organ udzielił skarżącej terminu tylko 10 dni na przedłożenie jednego z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. skoro skarżąca nie wskazała jakimi dokumentami dysponuje, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.