I SA/Wa 264/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania zaliczki alimentacyjnej. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawny. Wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2010 r., R. T. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją OPS w [...] z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] przyznającą zaliczkę alimentacyjną dla P. T. na okres od dnia [...] września 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2006 r. w wysokości 170 złotych miesięcznie. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...], Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działając z upoważnienia Burmistrza Miasta [...], odmówił wznowienia ww. postępowania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca podniósł, iż organ wydając decyzję z dnia [...] października 2005 r. oparł się na fałszywych dowodach. Ponadto wnioskodawca wskazał na istotne jego zdaniem okoliczności faktyczne i dowody nieznane organowi w chwili wydawania decyzji tj. wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2005 r. sygn. akt [...] obniżający alimenty na rzecz P. T. do kwoty 100 zł miesięcznie oraz wyrok Sądu Okręgowego [...] w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. sygn. akt [...] obniżający alimenty do kwoty 50 złotych. Organ I instancji zauważył jednak, że R. T. nie ma przymiotu strony, w sprawie zakończonej decyzją OPS z dnia [...] października 2005 r., gdyż decyzja ta nie była źródłem zobowiązania wnioskodawcy, będącego jedynie dłużnikiem alimentacyjnym. Poza tym organ wskazał, że R. T. przekroczył ustawowy termin do złożenia wniosku o wznowienia postępowania bowiem o okolicznościach stanowiących postawę do wznowienia postępowania wiedział już w dniu 23 lipca 2008 r., kiedy składał wniosek o zmianę przedmiotowej decyzji. Od powyższej decyzji R. T. złożył odwołanie, w którym zarzucił, iż decyzja z dnia [...] października 2005 r. narusza dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 i 5 Kpa. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], z dnia [...] listopada 2010 r. W swoim rozstrzygnięciu SKO wskazało, że organ I instancji zasadnie odmówił wznowienia postępowania z uwagi na brak legitymacji wnioskodawcy do bycia stroną niniejszego postępowania. Organ przywołał art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, który wskazuje, że przez osobę uprawnioną rozumie się osobą uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, wychowywaną przez osobą samotną, a także osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Skarżący jest natomiast dłużnikiem alimentacyjnym, który - jak zasadnie podnosi organ I instancji - nie jest na mocy ww. decyzji zobligowany do uiszczania przedmiotowego świadczenia. Kolegium podkreśliło również, że niezależnie od powyższego, wnioskodawca i tak nie spełnił warunku określonego w art. 148 § 1 Kpa, czyli nie wniósł podania o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ nadmienił również, że OPS w [...], uznając zasadność wskazanych przez R. T. przyczyn wznowienia postępowa, wznowił je z urzędu w dniu [...] grudnia 2010 roku. Skargę na powyższą decyzję SKO z dnia [...] listopada 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. T. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, o braku przymiotu strony. W ocenie skarżącego jego interes prawy wynika z faktu bycia dłużnikiem alimentacyjnym. Brak wznowienia postępowania uniemożliwił mu wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać ją za niezasadną. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący w swoim wniosku z dnia 19 sierpnia 2010 r. domagał się wznowienia w trybie art. 145 § 1 Kpa postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] października 2005 r. przyznającą zaliczkę alimentacyjną dla P.T. na okres od dnia 1 września 2005 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. w wysokości 170 złotych. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, było dotknięte wadliwością. Ponieważ instytucja ta stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, owa wadliwość musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wyliczone w przepisach prawa procesowego. Swój wniosek o wznowienie postępowania skarżący oparł o zasadę wyrażoną w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, który mówi o wznowieniu postępowania jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, jak również o przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa stanowiący o wznowieniu postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Podkreślenia jednak wymaga, że aby skutecznie móc złożyć wniosek o wznowienie postępowania musi on pochodzić od osoby uprawnionej tzn. będącej stroną w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. W przedmiotowej sprawie jak słusznie zauważyły organy obu instancji, skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony. Przesądza o tym fakt, że zgodnie z ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.), przyznanie zaliczki alimentacyjnej jest jedynie źródłem uprawnienia po stronie wierzyciela alimentacyjnego. Natomiast po stronie zobowiązanego do alimentów nie powstają nowe obowiązki, a wobec tego decyzja ustalająca prawo do zaliczki alimentacyjnej nie wpływa na sytuację prawną zobowiązanego do alimentów. Źródłem obowiązku skarżącego płacenia alimentów jest wyrok sądu powszechnego orzekający o tym obowiązku. Natomiast zaliczka alimentacyjna ma charakter świadczenia substytucyjnego, wypłacanego w zastępstwie zobowiązanego do alimentów. Stroną w postępowaniu o prawo do zaliczki alimentacyjnej jest zatem jedynie osoba uprawniona do alimentów orzeczonych wyrokiem sądu powszechnego lub ustalonych ugodą zawartą przed takim sądem, czyli w przedmiotowej sprawie P.T. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny wynika z przepisów prawa materialnego. Tak więc po stronie skarżącego nie istnieje interes prawny lub obowiązek w rozumieniu art. 28 Kpa, co skutkuje tym, że nie jest on stroną postępowania zwykłego i nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w sprawie prawa do zaliczki alimentacyjnej. W takiej sytuacji organ na podstawie art. 157 § 3 Kpa wydaje decyzję o odmowie wszczęcia takiego postępowania, co ma miejsce w zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie istotnym jej również fakt, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu, który zgodnie z treścią art. 148 § 1 Kpa wynosi jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy skarżący, co najmniej w dniu 13 czerwca 2007 r. wnosząc o zmianę decyzji ostatecznej wiedział o okolicznościach stanowiących ewentualną podstawę do wznowienia postępowania o czym świadczy złożony do ww. pisma załącznik jakim był wyrok Sądu Okręgowego [...] w W. z dnia [...] grudnia 2005 r., sygn. akt [...] orzekający o obniżeniu alimentów na rzecz P. T. do kwoty 50 zł. miesięcznie. Powyższe oznacza zatem, że nawet gdyby skarżącemu przysługiwał w niniejszym postępowaniu przymiot strony i tak jego wniosek o wznowienie postępowania nie mógł by być rozpoznany merytorycznie z uwagi na uchybienie ustawowego terminu na jego wniesienie. Na marginesie nadmienić także należy, że niezależnie od powyższych rozważań, organ I instancji, uznając zasadność wskazanych przez skarżącego przyczyn wznowienia postępowa, wznowił je z urzędu w dniu [...] grudnia 2010 roku. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.