I SA/Wa 2642/23

WyrokWSA w Warszawie2024-08-28

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Łukasz Trochym, Justyna Wtulich-Gruszczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Województwo mienia Skarbu Państwa, narusza przepisy postępowania administracyjnego i materialnego, w szczególności poprzez niewłaściwą ocenę dowodów dotyczących własności Skarbu Państwa na dzień 31 grudnia 1998 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, poprzez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na piśmie Starosty z 2022 r. i pominięcie istotnych dowodów, takich jak zaświadczenie Starosty z 2019 r. potwierdzające własność Skarbu Państwa. Brak analizy i ustosunkowania się do wszystkich dowodów, w tym sprzeczności między dokumentami Starosty, stanowiło istotne naruszenie prawa, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Województwo [...] wniosło skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Województwo mienia Skarbu Państwa (działka nr [...]). Skarżące zarzuciło organom naruszenie przepisów KPA poprzez niewłaściwą ocenę dowodów, w szczególności zakwestionowanie zaświadczenia Starosty potwierdzającego własność Skarbu Państwa na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz brak podjęcia wystarczających czynności dowodowych w celu wyjaśnienia sprzeczności między dokumentami.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Wielkopolskiego i zasądził od Ministra na rzecz Województwa zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Trochym, asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 listopada 2023. nr DAP-WPK.727.2.35.2023/MSte w przedmiocie nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 17 sierpnia 2023r. nr SN-VI.7532.3.71.2019.2; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Województwa [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 6 listopada 2023 r., znak: DAP-WPK.727.2.35.2023/MSte Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, powoływany dalej jako: "organ, Minister" po roz[...] odwołania [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], działającego w imieniu Województwa [...], od decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 17 sierpnia 2023 r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Województwo [...] nieodpłatnie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., w trybie art. 60 ust. 1, 3 i 4 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), mienia Skarbu Państwa, stanowiącego własność nieruchomości, oznaczonej jako jednostka ewidencyjna [...], arkusz mapy 19, działka nr [...], dla której nie jest prowadzona księga wieczysta, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco : Wojewoda Wielkopolski decyzją z 17 sierpnia 2023 r., znak: [...], działając na podstawie art. 60 ust. 1, 3 i 4 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną, powoływanej dalej jako : "ustawa" odmówił stwierdzenia nabycia przez Województwo [...] nieodpłatnie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia Skarbu Państwa, stanowiącego własność nieruchomości, oznaczonej jako jednostka ewidencyjna [...], arkusz mapy 19, działka nr [...], dla której nie jest prowadzona księga wieczysta. Odwołanie od powyższej decyzji złożył [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...], działający w imieniu Województwa [...]. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że Starosta [...] zaświadczeniem nr [...] z 15 lutego 2019 r. potwierdził, że działka nr [...] obręb [...] stanowiła na dzień 31 grudnia 1998 r. i stanowi obecnie własność Skarbu Państwa. Organ w decyzji nie uznał ww. zaświadczenia i jednocześnie nie wskazał dlaczego nie uznaje zaświadczenia, jak również faktu w nim potwierdzonego za dowód istotny w sprawie i mogący być podstawą wydania decyzji zgodnie z wnioskiem. Jednocześnie odwołujący się zarzucił, że organ nie wskazał jakimi innymi dowodami odwołujący miałby wylegitymować się w niniejszym postępowaniu, jak również sam organ z urzędu nie podjął czynności zmierzających do rozpoznania istoty sprawy i wyjaśnienie wątpliwości co do zasadności wniosku. Rozpoznając odwołanie, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podniósł, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że "pismem z 1 czerwca 2022 r. Starosta [...] poinformował, iż nie posiada decyzji ani żadnych innych orzeczeń potwierdzających własność Skarbu Państwa w stosunku do działki będącej przedmiotem postępowania. Ponadto, organ wskazał, iż stan faktyczny przedmiotowej nieruchomości nie pozwala na przeprowadzenie postępowania o jej zasiedzenie przez Skarb Państwa. W związku z tym, Starosta skonkludował, iż niemożliwe jest założenie księgi wieczystej dla działki nr [...] z wpisem własności Skarbu Państwa". Minister stwierdził, że z akt sprawy, wynika jasno, że nie sposób udowodnić własności Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Wskazał, że brak udokumentowania tytułu własności na rzecz Skarbu Państwa nie może prowadzić do wydania pozytywnej decyzji. Zaznaczył, że weryfikacja tytułu prawnego przysługującego Skarbowi Państwa stanowi pierwszą przesłankę warunkującą zastosowanie art. 60 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu Minister podkreślił, że w zaświadczeniu z 15 lutego 2019 r., nr [...] Starosta [...] wskazał, że działka nr [...] z obrębu [...], " bez oznaczenia hipotecznego stanowiła na dzień 31 grudnia 1998 r. i stanowi obecnie własność Skarbu Państwa. W byłym katastrze nieruchomości (...) teren działki nr [...] odpowiada części parceli katastralnej nr [...], obręb [...], karta mapy 2, które zapisane były w artykule matrykuły miasta [...] nr [...]. Artykuł matrykuły miasta [...] nr [...] prowadzony był dla nieruchomości, które nie posiadały założonej księgi wieczystej, w którym istnieje zapis własności w języku niemieckim [...]. Biorąc powyższe pod uwagę Starosta [...] stwierdza, że działki nr [...] i [...], położone w obrębie [...], gmina [...], stanowią własność Skarbu Państwa. Powyższe ustalono na podstawie protokołu badania stanu prawnego nieruchomości sporządzonego przez uprawnionego geodetę". Minister wyjaśnił, że orzecznictwo sądowoadministracyjne, jak i doktryna akcentują wyłącznie techniczno-deklaratoryjny charakter zapisów w ewidencji gruntów. Wpis w rejestrze określonego podmiotu, jako właściciela nie przesądza absolutnie o jego prawach do danej nieruchomości, gdyż wpis ewidencyjny co do osoby właściciela nieruchomości nie korzysta z domniemania prawdziwości. Organ zaznaczył, że moc wiążącą zarówno dla obywateli, jak i dla organów państwowych mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzaju użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej). Ewidencja nie służy ochronie praw poszczególnych podmiotów do gruntów, ale polityce fiskalnej państwa, prawu budowlanemu, ochronie gruntów rolnych, scalaniu, gospodarce przestrzennej. Minister dodał, że pismem z 26 maja 2022 r., znak: SN-VI.7532.3.71.2019, Wojewoda Wielkopolski wystąpił do Starosty [...] o wskazanie, czy podejmie czynności uregulowania stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, poprzez wystąpienie do właściwego sądu rejonowego z wnioskiem o założenie księgi wieczystej i ujawnienia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub o jej zasiedzenie na rzecz Skarbu Państwa. W odpowiedzi na to pismo Starosta [...] wyjaśnił, że "nie posiada decyzji ani żadnych innych orzeczeń potwierdzających własność Skarbu Państwa w stosunku do działki nr [...], położonej w obrębie [...], gmina [...], mogących stanowić podstawę wpisu w księdze wieczystej, w związku z czym nie wystąpi do Sądu Rejonowego w [...] o założenie księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości. Również ze względu na brak możliwości udowodnienia władania nieruchomością organ nie wystąpi z wnioskiem o zasiedzenie jej przez Skarb Państwa". Minister stwierdził, że Wojewoda Wielkopolski podjął czynności mające na celu wyjaśnienie stanu prawnego działki nr [...] z obrębu [...]. Z analizy akt sprawy wynika, że brak jest dowodów potwierdzających prawo własności Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości na dzień 1 stycznia 1999 r. W związku z tym, że Starosta [...] nie przedłożył dokumentów potwierdzających tytuł prawny Skarbu Państwa do ww. działki oraz władania tą nieruchomością, brak jest podstawy prawnej do stwierdzenia nabycia przez Województwo [...] własności mienia. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 listopada 2023 r. znak : DAP-WPK.727.2.35.2023/MSte wniosło Województwo [...] reprezentowane przez [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciło : I. naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, które miało wpływ na wynik postępowania i pozostawało ze sobą w ścisłym związku, tj.: a) art 7, 75 § 1 i 2, 77 § 1 i art 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 (dalej jako: "k.p.a." polegające na: - nie podjęciu z urzędu czynności dowodowych mających na celu zbadanie czy w niniejszym stanie faktycznym zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia przejścia z mocy prawa własności co do nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] na Województwo [...] pomimo, że Organ kwestionując dowody przedłożone przez Skarżącego, a które to dowody stwierdzały, że właścicielem przedmiotowej działki na dzień 31 grudnia 1998 r. był Skarb Państwa, nie przedstawił innych dowodów, które skutkowałby skutecznym podważeniem treści dokumentów złożonych przez stronę postępowania, - przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że ze zgromadzonych w postępowaniu dowodów, nie wynika, aby w dacie 31 grudnia 1998 r., właścicielem nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...] był Skarb Państwa, podczas gdy dokumenty złożone do akt sprawy przez Skarżącego na to prawo własności wskazywały, - przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że czynność Wojewody Wielkopolskiego polegająca na zwróceniu się do Starosty [...]z pytaniem czy Starosta podejmie czynności związane z regulacją stanu prawnego i założenia księgi wieczystej, stanowi wystarczającą czynność dowodową do stwierdzenia, że prawo własności do przedmiotowej nieruchomości nie przysługiwało Skarbowi Państwa w dniu 31 grudnia 1998 r., - zakwestionowania dowodu w postaci: danych z ewidencji gruntów, protokołu badania stanu prawnego działki gruntu o nr [...] obręb [...], i zaświadczenia nr [...] z dnia 15.02.2019 r., wydanego przez Starostę [...], podczas gdy z ich treści bezpośrednio wynikało, że na dzień 31 grudnia 1998 r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości był Skarb Państwa, - zakwestionowania dowodu w postaci: danych z ewidencji gruntów, protokołu badania stanu prawnego działki gruntu o nr [...] obręb [...], i zaświadczenia nr [...] z dnia 15.02.2019 r., wydanego przez Starostę [...], przy jednoczesnym braku podjęcia czynności dowodowych adekwatnych do przedmiotu postępowania, które pozwoliłyby na jednoznaczne stwierdzenie, że dokumenty przedłożone przez Skarżącego nie potwierdzają spełnienia przesłanki z art 60 ustawy komunalizacyjnej, - niewyjaśnieniu wątpliwości powstałych na skutek informacji otrzymanej przez Wojewodę [...] od Starosty [...] z dnia 01.06.2022 r. pozostającej w jawnej sprzeczności z zaświadczeniem wydanym przez tego samego Starostę [...] i podpisanych przez tą samą osobę (A. G., członka zarządu powiatu), b) art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na odmowie uchylenia zaskarżonej odwołaniem decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 17.08.2023 r. i orzeczenia, co do istoty sprawy, pomimo, że w sprawie zostały ujawnione dowody potwierdzające nie tylko prawo własności Skarbu Państwa w dacie 31.12.1998 r. na przedmiotowej działce gruntu nr [...] obręb [...], ale także uprawdopodabniające władztwo publicznoprawne, i spełnienie przesłanek do zastosowania art. 60 ustawy komunalizacyjnej, co łącznie pozwalało na zastosowanie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.; c) niezastosowania art 60 ust. 1 i 3 i 4 ustawy z 13.10.1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (dalej, jako: "ustawa komunalizacyjna") i jego błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że do wydania decyzji potwierdzającej przejście z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną nie wystarczy dokumentacja ewidencyjna i zaświadczenie Starosty [...] ,z 15.02.2019 r. potwierdzające własność Skarbu Państwa; d) błędnej wykładni art 60 ust 1 i 3 i 4 ustawy komunalizacyjnej, polegającej na uznaniu, że postępowanie w sprawie stwierdzenia przejścia z mocy prawa na jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności gruntu zajętego na dzień 31.12.1998 r. pod drogę publiczną jest postępowaniem wnioskowym i to na stronie mającej interes w uzyskaniu decyzji ciąży obowiązek udowodnienia spełnienia przesłanek wynikających z ww. przepisu, w tym wykazania przysługiwania prawa własności Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości oraz, że wymagane jest podjęcie czynności przez Starostę [...] co do uregulowania stanu prawnego działki i wystąpienia o jej zasiedzenie do sądu powszechnego, podczas, gdy z brzmienia i wykładni art. 60 ustawy komunalizacyjnej nie wynika by było to postępowanie wnioskowe, a organ administracji jest obowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie spełnienia przesłanek do wydania decyzji potwierdzającej przejście prawa własności, zaś Starosta [...] nie ma obowiązku wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenia zasiedzenia prawa własności do nieruchomości i Organ rozpoznający sprawę z art. 60 ustawy komunalizacyjnej nie ma podstaw prawnych do kierowania tego rodzaju zapytań (oczekiwań) względem stron postępowania; e) niezastosowaniu art. 217 § 2 k.p.a. i jego błędnej wykładni, polegających na pominięciu przez Organ II instancji stanu prawnego stwierdzonego przez Starostę [...] w zaświadczeniu nr [...] z dnia 15.02.2019 r. i odmówieniu uwzględnienia urzędowo potwierdzonego stanu prawnego co do przysługiwania prawa własności Skarbowi Państwa do działki nr [...] obręb [...] na dzień 31.12.1998r., pomimo braku skutecznego zakwestionowania ważności zaświadczenia będącego dokumentem urzędowym. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżące Województwo [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 17.08.2023 r. oraz o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm przepisanych. Ponadto, wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi skarżące Województwo [...] rozwinęło zarzuty skargi i podało argumentację na ich poparcie. W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie zaś z przepisem art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935 t.j.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 listopada 2023 r., odmawiająca stwierdzenia nabycia przez Województwo [...] nieodpłatnie, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia Skarbu Państwa, stanowiącego własność nieruchomości, oznaczonej jako jednostka ewidencyjna [...] – miasto obręb [...], arkusz mapy 19, działka nr [...], dla której nie jest prowadzona księga wieczysta. Podstawę materialnoprawną orzekania przez organ stanowił przepis art. 60 ust. 1, 3 i 4 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa". Stosownie do treści art. 60 ust. 1 ww. ustawy mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 60 ust. 3 i 4 ustawy, wojewoda stwierdza nabycia mienia w drodze decyzji deklaratoryjnej w przypadku, gdy nabycie mienia Skarbu Państwa następuje z mocy prawa przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie odrębnych przepisów. Wskazać należy, że art. 60 ust. 1 ustawy określa przesłanki spełnienie których powoduje nabycie przez jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, tj.: - własność nieruchomości przysługująca Skarbowi Państwa, - władanie nieruchomością przez instytucje i państwowe jednostki organizacyjne w dniu 31 grudnia 1998 r., - przejęcie tychże jednostek/instytucji z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego. Przy czym przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Weryfikacja tytułu prawnego przysługującego Skarbowi Państwa stanowi pierwszą przesłankę warunkującą zastosowanie art. 60 ustawy. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest, czy organ na podstawie zebranego materiału dowodowego dokonał prawidłowej oceny, że brak jest dowodów wskazujących na to, że działka nr [...] z obrębu [...] była na dzień 31 grudnia 1998 r. mieniem Skarbu Państwa. Jak wynika z akt sprawy strona Skarżąca przedłożyła dokumenty takie jak : zaświadczenie nr [...] z 15 lutego 2019 r. wydane przez Starostę [...], kartę inwentaryzacyjną nieruchomości, wypis i wyrys z rejestru gruntów czy protokół badania stanu prawnego nieruchomości wykonany przez [...] Zarząd Geodezji, Kartografii i Administrowania Mieniem w [...]. Tymczasem organ swoje rozstrzygnięcie wydał powołując się jedynie na pismo Starosty [...] z 1 czerwca 2022 r., w którym Starosta poinformował, iż nie posiada decyzji ani żadnych innych orzeczeń potwierdzających własność Skarbu Państwa w stosunku do działki będącej przedmiotem postępowania. Ponadto, Starosta wskazał, iż stan faktyczny przedmiotowej nieruchomości nie pozwala na przeprowadzenie postępowania o jej zasiedzenie przez Skarb Państwa. W związku z tym, niemożliwe jest założenie księgi wieczystej dla działki nr [...] z wpisem własności Skarbu Państwa. Zaznaczyć należy, że rolą organu administracji publicznej kształtującego w sposób władczy uprawnienia jednostki lub nakładającego na nią określone obowiązki jest uprzednie ustalenie w sposób zgodny z obiektywnie istniejącą rzeczywistością wszystkich elementów stanu faktycznego sprawy, które z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę tych uprawnień lub obowiązków, mają istotne znaczenie. Wynika to z ustanowionej w art. 7 k.p.a. i skonkretyzowanej w art. 77 § 1 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, nakładającej na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania z urzędu lub na wniosek strony wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; a także wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu, organy w niniejszej sprawie nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, a swoje rozstrzygnięcie oparły wyłącznie na odpowiedzi Starosty [...] z 1 czerwca 2022 r. Natomiast w aktach sprawy znajduje się szereg dowodów przedłożonych przez stronę Skarżącą takich jak, np.: zaświadczenie nr [...] z 15 lutego 2019 r. wydane przez Starostę [...], karta inwentaryzacyjna nieruchomości, wypis i wyrys z rejestru gruntów, czy protokół badania stanu prawnego nieruchomości wykonany przez [...] Zarząd Geodezji, Kartografii i Administrowania Mieniem w [...] do których to dowodów organ w ogóle się nie ustosunkował i których organ w ogóle nie wziął pod uwagę. W szczególności w żaden sposób organ nie odniósł się do znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia nr [...] z 15 lutego 2019 r. wydanego przez Starostę [...]. Z treści tego zaświadczenia jednoznacznie wynika, że przedmiotowa nieruchomość tj. działka nr [...] "stanowiła na dzień 31 grudnia 1998 roku i stanowi obecnie własność Skarbu Państwa". "Powyższe ustalono na podstawie protokołu badania stanu prawnego nieruchomości sporządzonego przez uprawnionego geodetę". Zdaniem Sądu, powyższy dowód miał istotne znaczenie w sprawie, gdyż potwierdzał, że na dzień 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa. Tymczasem w zaskarżonej decyzji Minister ograniczył się jedynie do zacytowania treści zaświadczenia z 15 lutego 2019 r. w żaden sposób nie ustosunkowując się do niej oraz nie dokonując jej analizy. Tym samym, organ zupełnie pominął dowód istotny w sprawie jakim jest urzędowe zaświadczenie w żaden sposób nie uzasadniając przyczyn i podstaw pominięcia tego dowodu. Jak wynika z treści art 217 § 2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Oznacza to, że zaświadczenie wydane przez dany organ potwierdza konkretny stan prawny, wynikający z dokumentów będących w posiadaniu organu wydającego zaświadczenie. Podkreślić należy, że wydanie zaświadczenia nie jest poprzedzone procedurą dowodową, bowiem jeżeli określony stan rzeczy nie wynikałby z dokumentów będących w posiadaniu organu, to nie mógłby wydać on żądanego zaświadczenia. Zaświadczenie potwierdza stan prawny, ustalony już przez organ, tj. będący informacją bezsporną i niewymagającą dowodzenia i ustalania zasadności takiego a nie innego stanu prawno-faktycznego. Stwierdzić zatem należy, że skoro Starosta [...] wydał zaświadczenie w którym stwierdził, że działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa to oznacza, że organ potwierdził tylko ustalony wcześniej stan prawny będący informacją bezsporną. Ocena przez organ zaświadczenia znajdującego się w aktach sprawy była istotna, gdyż z zestawienia treści odpowiedzi udzielonej przez Starostę [...] w piśmie z 1 czerwca 2022 r. z treścią wydanego przez Starostę [...] w dniu 15 lutego 2019 r. zaświadczenia jednoznacznie wynika, że są one sprzeczne i nasuwają wątpliwości, co do stanu prawnego nieruchomości. Zauważyć należy, że ten sam organ i ta sama osoba podpisująca z upoważnienia Starosty zarówno zaświadczenie z 2019 r., jak i odpowiedź z 2022 r., zaprzecza w istocie stanowi prawnemu stwierdzonemu przez organ w zaświadczeniu. Zdaniem Sądu, obowiązkiem organu było zatem wyjaśnienie wątpliwości dotyczących tak istotnej kwestii jak ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość na dzień 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Organ nie podjął jednak żadnych działań w celu usunięcia wątpliwości wynikających z treści obu ww. dokumentów. Wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o odpowiedź udzieloną przez Starostę [...] przy piśmie z 1 czerwca 2022 r., podczas gdy w aktach sprawy znajdują się inne dowody, z których wynika, że działka nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa jest błędne. Zaznaczyć należy, że pismo Starosty [...] z 1 czerwca 2022 r. nie jest dowodem obalającym moc innych dokumentów urzędowych, takich jak np. zaświadczenie Starosty [...] z 15 lutego 2019 r., czy inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. W ocenie Sądu, wobec powstałych wątpliwości organ powinien zwrócić się do Starosty [...] o wyjaśnienie sprzeczności wynikających z treści zaświadczenia z 2019 r. oraz odpowiedzi Starosty z 2022 r. Organ powinien dokonać także analizy wszystkich dokumentów, które znajdują się w aktach sprawy, celem jednoznacznego ustalenia, czy działka nr [...] obręb [...] stanowiła na dzień 31 grudnia 1998 r. własność Skarbu Państwa. Podnieść należy, że zarówno z protokołu badania stanu prawnego, jak i zaświadczenia Starosty [...], jak i wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów, wynika, że własność nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. przysługiwała Skarbowi Państwa. Treść dowodów przedłożonych przez Skarżące Województwo, a będących dokumentami urzędowymi, które nie zostały w toku postępowania skutecznie podważone, jednoznacznie i spójnie wskazuje na właściciela ww. działki. Przy czym zauważyć należy, że organ pominął zupełnie materiał dowodowy z którego wynika, że przedmiotowa działka do dnia 31 grudnia 1998 r. stanowiła fragment drogi krajowej nr [...], co wynika z zaświadczenia [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] z 18 marca 2019 r., znak : [...]. Droga ta została ujęta w wykazie dróg wojewódzkich, stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich. Obecnie działka ta stanowi fragment drogi wojewódzkiej nr [...], co wynika z ww. zaświadczenia. Bezspornym jest, że dowodem potwierdzającym prawa właścicielskie do nieruchomości jest księga wieczysta i wpisy, które się w niej znajdują. Jednak w sytuacji gdy nieruchomość nie posiada założonej księgi wieczystej, tak jak w niniejszej sprawie, nie jest wykluczona możliwość skorzystania ze zbioru dokumentów dotyczących danej nieruchomości, a będących podstawą do założenia księgi wieczystej i wykazujących historię prawa własności i władztwa nad nieruchomością. Zaznaczyć należy, że ustawa z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną nie zawiera żadnych ograniczeń dowodowych. Natomiast stosownie do treści art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W ocenie Sądu, rozpatrując sprawę ponownie wobec treści art. 75 § 1 k.p.a. organ powinien dokonać analizy i oceny wszystkich dowodów znajdujących się w aktach sprawy celem prawidłowego ustalenia jaki był stan prawny nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Kontynuując postępowanie organ powinien wezwać Starostę [...] do wyjaśnienia treści sprzecznego zaświadczenia z 15 lutego 2019 r. oraz pisma z 1 czerwca 2022 r. oraz do zajęcia jednoznacznego stanowiska w sprawie dotyczącego stanu własności przedmiotowej nieruchomości. Organ powinien także dokonać analizy znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] z 18 marca 2019 r. Ostateczny wynik postępowania dotyczącego stwierdzenia nabycia przez Wojewodę [...] nieodpłatnie mienia Skarbu Państwa będzie zależał od dokonanej przez organ prawidłowej analizy i oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Reasumując stwierdzić należy, że prowadząc postępowanie organy naruszyły art. 7, art. 75 § 1, art. 77 i 80 k.p.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji organy naruszyły także art. 60 ust 1 ustawy. Minister utrzymując w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 17 sierpnia 2023 r. naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c i art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania należnych skarżącemu od organu Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzona kwota odpowiada równowartości wpisu sądowego od skargi. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło