I SA/Wa 2657/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), asesor WSA Kamil Kowalewski, Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 13 października 2023 r. nr DO-II.7610.128.2023.BK w przedmiocie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Minister Rozwoju i Technologii, po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. z siedzibą w [...], decyzją z 13 października 2023 r. nr DO-II.7610.128.2023.BK utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 16 czerwca 2023 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez P. w [...] prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w gminie [...], obręb [...], obejmującego działkę nr [...] o pow. 159 m2. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2022 r. poz. 2542 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą", decyzją z 16 czerwca 2023 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez P. w [...] prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w gminie [...], obręb [...], obejmującego działkę nr [...] o pow. 159 m2. Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Rozwoju i Technologii wniosły P. S.A z siedzibą w Warszawie. Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 13 października 2023 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 16 czerwca 2023 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 34 ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością P. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich. Minister zaznaczył, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, że podstawową przesłanką wynikającą z tego przepisu (art. 34 ustawy) jest to, że nieruchomość, która 5 grudnia 1990 r. znajdowała się w posiadaniu P. stanowiła własność Skarbu Państwa, tylko bowiem pod tym warunkiem mogła z mocy prawa stać się z dniem wejścia w życie ustawy przedmiotem prawa wieczystego użytkowania P. Minister ustalił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Wojewoda [...] ostateczną decyzją z 23 września 2013 r. nr [...] stwierdził, na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 17a ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191 ze zm.), nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] prawa własności m.in. przedmiotowej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0159 ha, ujawnionej w Kw nr [...]. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z 10 grudnia 2015 r. nr [...] utrzymała w mocy ww. decyzję Wojewody [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 16 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 239/16 oddalił skargę na ww. decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Mając na uwadze powyższe Minister stwierdził, że przedmiotowa działka nie stanowiła własności Skarbu Państwa, zarówno według stanu na 5 grudnia 1990 r., jak i na 27 października 2000 r. w związku z czym organ odwoławczy zobowiązany był utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z 16 czerwca 2023 r. Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w odwołaniu Minister podkreślił, że kwestia ewentualnego pozostawania przedmiotowego gruntu w posiadaniu P. według stanu na 5 grudnia 1990 r. pozostaje w tym przypadku bez znaczenia, skoro działka ta nie stanowiła własności Skarbu Państwa, zarówno na 5 grudnia 1990 r., jak i na 27 października 2000 r. Od decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 13 października 2023 r. P. S.A. z siedzibą w [...] wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciły: I. naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 7 oraz art. 8 kpa poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; 2) art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 75 § 1 ab initio kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz P. S.A. z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Mając na uwadze powyższe zarzuty P. S.A. wniosły o: I. uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody [...] z 16 czerwca 2023 r. oraz o rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej; II. zwrot od organu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 34 ustawy, w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P. Nabycie prawa, o którym mowa w ust. 1, następuje bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością P. Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i ust. 3, nie może naruszać praw osób trzecich. Z powyższego stanu prawnego wynika, że podstawową przesłanką nabycia mienia przez PKP w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 27 października 2000 r. (art. 83 ustawy) jest to, aby grunt był w tej dacie własnością Skarbu Państwa. Tymczasem z odpisu z KW nr [...] wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] z dniem 27 maja 1990 r. stała się z mocy prawa własnością Gminy [...]. Podstawę materialnoprawną wpisu w 2017 r. ww. jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela tego gruntu do działu II księgi wieczystej stanowiła ostateczna decyzja Wojewody [...] z 23 września 2013 r. nr [...]. Decyzja komunalizacyjna została wydana na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawy o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca potraktował priorytetowo proces nabywania mienia skarbowego przez gminy z mocy samego prawa. Zgodnie z art. 228 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) w zasobie nieruchomości Skarbu Państwa nie ewidencjonuje się już nawet nieruchomości, które na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych stały się, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. własnością gmin, co do których nie zostały wydane ostateczne decyzje potwierdzające nabycie własności. Trzeba wskazać, że art. 34a ustawy przewiduje, że grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Przy czym co do znaczenia art. 34a ustawy dla procesu komunalizacji wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/03 wskazując, że art. 1 pkt 19 ustawy nowelizującej z dnia 28 marca 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 720) zmieniającej ustawę z dniem 25 maja 2003 r. (który wprowadził art. 34a) odnosi się do postępowań o przekazaniu mienia gminom wyłącznie w oparciu o unormowania art. 5 ust. 3 i 4 ustawy komunalizacyjnej. Wobec tego, że sporny grunt w dacie wejścia w życie ustawy (27 października 2000 r.) był mieniem komunalnym, a nie skarbowym, brak było podstaw do potwierdzenia, na wniosek P. S.A. z 22 grudnia 2005 r. nabycia przez P., w trybie art. 34 ustawy, mienia stanowiącego nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], co prawidłowo uczynił Wojewoda [...] w decyzji z 16 czerwca 2023 r. i zasadnie zaakceptował Minister Rozwoju i Technologii w zaskarżonej decyzji. Za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 75 § 1 kpa. Zakres prowadzonego przez organy postępowania dowodowego determinowany był treścią przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w tej sprawie. Skarżąca ogólnikowo jedynie stwierdziła, że rozstrzygnięcia wydane w niniejszej sprawie oparto o ustalenia dokonane na podstawie niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niewystarczającej dokumentacji, nie wskazując jakichkolwiek dowodów przemawiających za prezentowanym przez nią stanowiskiem. W takiej sytuacji twierdzenia skarżącej były gołosłowne jako niemające oparcia w aktach sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) orzekł, jak w sentencji wyroku.