I SA/Wa 2658/19

WyrokWSA w Warszawie2020-03-04

Skład orzekający: sędzia WSA Przemysław Żmich, sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek wywłaszczeniowy, który nie jest decyzją ani postanowieniem, może podlegać postępowaniu w sprawie stwierdzenia jego nieważności?
Ratio decidendi
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości stwierdzenia nieważności formy działania administracji publicznej innej niż decyzja lub postanowienie. Wniosek wywłaszczeniowy nie jest ani decyzją, ani postanowieniem, dlatego postępowanie w sprawie stwierdzenia jego nieważności jest niedopuszczalne. Organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa, gdyż wystąpiły inne przyczyny, dla których postępowanie nie mogło być wszczęte.
Stan faktyczny
K. Ć. złożył skargę na postanowienie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wniosku wywłaszczeniowego. Skarżący argumentował, że na podstawie wniosku wydano decyzję wywłaszczeniową, a organ nie sprawdził zasadności i zgodności wniosku z prawem. Sąd oddalił skargę, uznając, że wniosek wywłaszczeniowy nie jest aktem podlegającym stwierdzeniu nieważności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: sędzia WSA Joanna Skiba sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) po rozpoznaniu 4 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Ć. na postanowienie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Postanowieniem z [...] października 2019 r. nr [...] Minister Finansów, inwestycji i Rozwoju (dalej jako organ) utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku K. C. oraz I. L. w sprawie stwierdzenia nieważności wniosku wywłaszczeniowego z [...] czerwca 1981 r. nr [...] wydanego przez Okręgową Dyrekcję Dróg Publicznych w [...], w części dotyczącej [...] oraz [...] wniosku. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zaskarżony akt nie posiada cech aktu administracyjnego, albowiem nie jest jednostronnym, władczym rozstrzygnięciem organu administracji, które mogłoby stanowić przedmiot postępowania nadzorczego, a zatem w ocenie organu w sprawie zaszły okoliczności przewidziane w art. 61a § 1 kpa, uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pismem z [...] listopada 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od powyższego postanowienia wywiódł K. C. (dalej jako skarżący) wskazując, że na podstawie tego wniosku wydano decyzję Naczelnika Miasta [...] nr [...] z [...] grudnia 1981 r., zaś organ rozpatrujący wniosek nie sprawdził, czy wniosek ten jest zasadny, zgodny z prawem, czy nie poświadcza nieprawdy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie Wojewody [...] do wszczęcia postępowania o uchylenie lub wycofanie wniosku wywłaszczeniowego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ppsa, przy czym stosownie do art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako kpa) możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w razie zaistnienia wskazanych w § 1 ww. przepisu przesłanek. Ponadto, poprzez odesłanie z 126 kpa możliwe jest także stwierdzenie – w ograniczonym zakresie - nieważności postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym. Przepisy kpa nie przewidują natomiast możliwości stwierdzenia nieważności jakiejkolwiek innej formy działania administracji publicznej niż decyzja bądź postanowienie. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności wniosku wywłaszczeniowego, który nie jest decyzją ani postanowieniem, a zatem zgodnie z przepisami kpa nie ma możliwości stwierdzenia jego nieważności. Okoliczność, że na podstawie tego wniosku została następnie wydana decyzja o wywłaszczeniu nie ma znaczenia w sprawie, kontroli nadzorczej w ramach postępowania nieważnościowego może podlegać wydana decyzja, a nie wniosek o wydanie takiej decyzji. Reasumując, prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wniosku o wywłaszczenie jest niedopuszczalne z mocy ustawy, organ zasadnie uznał, że w takiej sytuacji wystąpiły "inne przyczyny dla których postępowanie nie może być wszczęte", co wyczerpuje hipotezę normy prawnej zawartej w art. 61 § 1a kpa i uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania. Dlatego orzeczono jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło