I SA/Wa 2664/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędzia WSA Iwona Maciejuk Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M.M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] odmawiającą J.J. umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że decyzją Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2013 r. odmówiono J.J. umorzenia na jego wniosek zadłużenia z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych wierzycielowi D.J. za okres od [...] czerwca 2012 r. do [...] września 2012 r. w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Organ pierwszej instancji uznał bowiem, że J.J. nie spełnia warunków określonych w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) umożliwiających umorzenie należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.J. wnosząc o jej uchylenie i uwzględnienie złożonego wniosku ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną i brak możliwości spłacenia zaległości alimentacyjnej. Odwołujący zaznaczył, że jest bezrobotny, nie posiada żadnego majątku, większość czasu spędza zaś na U. pozostając na utrzymaniu swojej żony, obywatelki U.. Wnioskodawca wskazał ponadto, że jest całkowicie niewypłacany oraz załączył kopie faktur za gaz, wywóz śmieci, wodę, prąd, za wodę i prąd z U. oraz dokument potwierdzający wysokość zarobków żony wnioskodawcy oraz pismo jego ojca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie budzi zastrzeżeń, ponieważ jest zgodne z regulacją zamieszczoną w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zdaniem organu odwoławczego J.J. nie spełnia warunków z art. 30 powołanej ustawy, określających przesłanki umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Organ zaznaczył, że decyzja o umorzeniu zadłużeń lub udzieleniu innej ulgi w spłacie ma charakter uznaniowy, zatem organ administracji może ale nie ma obowiązku uwzględnienia wniosku dłużnika w tym przedmiocie. O charakterze wydanej decyzji przesądza stan faktyczny sprawy. Z ustaleń dokonanych w postępowaniu wywołanym wnioskiem J.J. wynika natomiast, że jego sytuacja rodzinna i finansowa nie uzasadnia uwzględnienia wniosku, ponieważ nie podejmuje on we własnym zakresie żadnych działań aby ją poprawić. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że wnioskodawca zawarł w dniu [...] lutego 2012 r. ugodę przed Sądem Rejonowym dla W., w której zobowiązał się, że będzie dobrowolnie łożyć na utrzymanie D.J. kwotę [...] zł miesięcznie tytułem alimentów. Nie wywiązuje się on jednakże w żadnym stopniu ze swojego obowiązku. Żadnego poglądu na osobistą sytuację strony nie dają również załączone do odwołania dokumenty. Jest niewątpliwe, że J.J. nie podejmuje we własnym zakresie żadnych działań, aby poprawić złą sytuację materialną. Wskazuje on tylko osoby, od których pomocy jest uzależniony. Zdaniem organu nie stanowi to podstawy do uwzględnienia żądania umorzenia zaległości z tytułu zadłużenia w kwocie [...] zł, tym bardziej, że zadłużenie to narasta bowiem od daty zawarcia ugody sądowej wnioskodawca nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego. Odwołujący jest władny obecnie i w przyszłości własnymi działaniami poprawić sytuację materialną i regulować zarówno bieżące jak i zaległe zobowiązania finansowe wobec syna. W ocenie organu ponadto pobyt na U. i pozostawanie na utrzymaniu żony nie stanowi powodu, dla którego automatycznie należy umorzyć należności. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J.J. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący opisał swoją trudną sytuację osobistą i materialną oraz zarzucił, że organ nie uwzględnił całości dokumentacji finansowej, z której wprost wynika jak trudna jest to sytuacja. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 13 marca 2014 r. Sąd postanowił natomiast dopuścić i przeprowadzić dowód z okazanego przez skarżącego orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270). W ocenie Sądu skarga, choć nie ze wszystkich powodów podniesionych przez skarżącego jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przedmiotową decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W., mocą której odmówiono J.J. umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami uznając, że sytuacja materialna i rodzinna strony nie jest na tyle trudna, aby uniemożliwiła mu spłatę zadłużenia. Organ podkreślił przy tym uznaniowy charakter decyzji wydawanej w tym przedmiocie. Wskazać należy, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zgadza się ze stanowiskiem organów co do oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy oraz uznaniowego charakteru decyzji. Zauważyć jednak trzeba, że na rozprawie przeprowadzonej w dniu 13 marca 2014 r. skarżący okazał orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. o stopniu niepełnosprawności, Sąd postanowił zaś dopuścić i przeprowadzić dowód z okazanego orzeczenia. Z analizy przedmiotowego orzeczenia wynika natomiast, że skarżący został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności do dnia [...] grudnia 2015 r., niepełnosprawność istnieje od marca 2003 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] lutego 2009 r. Wskazane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dotyczy zatem okresu przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu okoliczność ta może mieć istotne znaczenie przy ocenie sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, a tym samym przy ustalaniu przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Dlatego też, mimo, że powołane orzeczenie nie było znane organowi w dniu wydawania zaskarżonej decyzji (jak wynika z analizy zgromadzonego materiału dowodowego w aktach sprawy znajduje się jedynie orzeczenie z dnia [...] marca 2009 r. zaliczające wnioskodawcę do lekkiego stopnia niepełnosprawności do dnia [...] marca 2011 r. oraz zaświadczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] września 2013 r. potwierdzające przyjęcie wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności), a także pomimo faktu, iż ocena zaskarżonego aktu dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu oraz na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego, Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa. Jak wskazano orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2013 r. może mieć wpływ na ocenę sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy i powinno być uwzględnione przez organ dokonujący oceny istnienia lub nieistnienia przesłanek do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji weźmie pod uwagę wskazane wyżej kwestie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 oraz art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.