I SA/Wa 2668/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant Jolanta Replin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2021 r. sprawy ze skargi K. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 196/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej K. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku tego Sądu z 9 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 196/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2016 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca wniosła o: 1) wymierzenie Prezydentowi grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w przepisie art. 154 § 6 ppsa, tj. dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; 2) przyznanie, na podstawie art. 154 § 7 ppsa, sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; 3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że prawomocnym wyrokiem z 9 maja 2017 r. Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2016 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. Nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Podniosła, że Prezydent nie wykonał wyroku, mimo że termin wyznaczony przez Sąd upłynął. Z tego powodu skarżąca pismem z [...] października 2020 r. wezwała Prezydenta do wykonania wyroku, wyznaczając mu 7-dniowy termin. Wezwanie okazało się bezskuteczne. Uzasadniając żądanie przyznania sumy pieniężnej skarżąca wskazała, że samo wymierzenie grzywny często jest nieskutecznym środkiem przymusu. Dlatego też zastosowanie dodatkowego środka dyscyplinującego w postaci przyznania sumy pieniężnej ma uświadomić stronie skarżącej, że nie jest bezbronna, że sąd dostrzega wszelkie dolegliwości i niedostatki, jakich ona doznaje na skutek długotrwałego prowadzenia sprawy i że stronę obejmuje ochroną. Skarżąca zarzuciła, że organ nie rozpatrzył sprawy w terminie zakreślonym przez Sąd pomimo, że od tego czasu upłynęło ponad 3 lata. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Organ wyjaśnił, że złożony charakter spraw dotyczących ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U z 2020 r., poz. 65 ze zm.) za nieruchomości przejęte na podstawie dekretu, stopień skomplikowania stanów faktycznych, które powinny być rzetelnie ustalone, z uwagi na swój historyczny rys, wymaga wielu czynności, co skutkuje długotrwałością działań niezbędnych w toku postępowania. Wskazał, że ustalenie stanu prawnego dawnych nieruchomości jest czasochłonne oraz wymaga podjęcia wielu czynności takich jak, np. wystąpienia do sądów, archiwów oraz innych instytucji celem uzyskania odpowiedniej dokumentacji. Prezydent poinformował, że pismem z [...] listopada 2020 r. zwrócił się do pełnomocnika skarżącej o przedłożenie kopii aktu notarialnego z [...] czerwca 1939 r., potwierdzającego nabycie przedmiotowej nieruchomości przez M. S.. Jednakże, pomimo ponaglenia, do chwili obecnej dokument nie wpłynął. Prezydent zaznaczył, że materiał dowodowy wymaga uzupełnienia poprzez wykonanie opracowania geodezyjnego mającego na celu wkreślenie przedmiotowej nieruchomości na mapę współczesną oraz rozliczenie jej powierzchni w aktualnych działkach ewidencyjnych. Dodał, że zleci niezwłocznie sporządzenie powyższego opracowania uprawnionemu geodecie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 196/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], hip. Nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy został doręczony Prezydentowi [...] lipca 2017 r. Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął [...] października 2017 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania organu do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent [...] do daty orzekania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 ppsa i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie terminu na załatwienie sprawy wyznaczonego wyrokiem z 9 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 196/17 Sąd uznał, że grzywna w wysokości 5.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa spełniając funkcję represyjno - dyscyplinującą. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 9 maja 2017 r. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o odszkodowanie pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku nie została dotychczas załatwiona, a wyznaczony termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Podnoszone w odpowiedzi na skargę okoliczność złożonego charakteru spraw dotyczących ustalenia odszkodowania, stopnia skomplikowania stanów faktycznych czy konieczność ustalenia stanu prawnego dawnych nieruchomości nie mogą usprawiedliwiać niewykonania wyroku przez tak długi okres czasu. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej. Suma ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 154 § 7 ppsa oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżąca powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. W ocenie Sądu z treści skargi nie wynika, aby skarżąca doznała w związku z bezczynnością organu krzywdy lub szkody, którą należałoby zrekompensować. Podnoszone przez skarżącą okoliczności uświadomienia stronie skarżącej, że nie jest bezbronna oraz że sąd dostrzega wszelkie dolegliwości i niedostatki, jakich ona doznaje na skutek długotrwałego prowadzenia sprawy przez organ uzasadniły wymierzenie grzywny i stwierdzenie, że bezczynność w wykonaniu wyroku ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dlatego w tej części Sąd skargę oddalił (pkt 3 sentencji wyroku). Ze wszystkich powyżej omówionych przyczyn Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa (pkt. 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.