I SA/Wa 267/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-03

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Iwona Maciejuk, Piotr Przybysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu, że nieruchomość nie podlegała reformie rolnej, wydana po wcześniejszym ostatecznym rozstrzygnięciu w tej samej sprawie, jest nieważna z powodu naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata)?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody, ponieważ zostały one wydane w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją Wojewody z 2011 r. Zastosowanie art. 156 § 1 pkt 3 KPA wynika z tożsamości sprawy (podmioty, przedmiot, stan prawny i faktyczny) w sytuacji, gdy pierwsza decyzja jest ostateczna. Sprawa dotycząca reformy rolnej nie jest podzielna, co uniemożliwia ponowne rozstrzyganie jej części.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. S.-S. domagał się stwierdzenia, że część nieruchomości stanowiącej dawną własność M. R. i innych, wykorzystywana jako kopalnia żwiru i piasku, nie podlegała reformie rolnej. Wcześniejsza decyzja Wojewody z 2011 r. orzekła, że część tej nieruchomości o powierzchni [...] ha nie podlegała reformie. Nowy wniosek dotyczył pozostałej części nieruchomości o powierzchni [...] ha. Wojewoda i Minister utrzymali w mocy decyzję stwierdzającą, że nieruchomość podlegała reformie rolnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. 2. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędzia WSA Piotr Przybysz Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2014 r. sprawy ze skargi J. S.-S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wnioskiem z dnia 11 października 2012 r. J. S.-S., działając w imieniu własnym oraz A. S.-B. i A. S. wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie, że część nieruchomości o powierzchni [...] ha, stanowiąca obecnie działkę nr [...] obejmującą ogólny obszar o powierzchni [...] ha, wchodząca w skład majątku W., stanowiąca byłą własność M. R. i trzech współwłaścicieli, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wnioskodawca wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została wyłączona z produkcji rolnej oraz przeznaczona została na utworzenie kopalni żwiru i piasku, której eksploatacja trwała do czasu wybuchu II wojny światowej. Wnioskodawca podniósł, że wyłączenie z produkcji rolnej całego areału stanowiącego obecnie działkę nr [...] następowało etapami. Wskazał, że po 1935 r., kiedy wygasła umowa w przedmiocie eksploatacji kopalni żwiru i piasku przez Skarb Państwa – Ministerstwo [...], eksploatacja żwiru i piasku była kontynuowana przez H. R. na własny rachunek. Wnioskodawca podał, że żądanie opiera na § 5 rozporządzenia wykonawczego do dekretu. Podniósł jednocześnie, że przedmiotem rozpoznania sprawy zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. orzekającej o niepodpadaniu części nieruchomości pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, była jedynie część działki nr [...] o powierzchni [...] ha, a zatem sprawa nie jest tożsama ze sprawą zakończoną wymienioną decyzją. Sprawa niniejsza dotyczy bowiem pozostałego areału obecnej działki nr [...], tj. [...] ha. Wnioskodawca podniósł, że intencją strony w poprzedniej sprawie było szybkie jej rozstrzygnięcie. Z tego względu nie wnosił w ówczesnym postępowaniu o stwierdzenie, że również areał [...] ha nie podpadał pod przepisy dekretu PKWN. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej w związku z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej po rozpatrzeniu wniosku z dnia 11 października 2012 r. stwierdził, że część nieruchomości o powierzchni [...]ha, stanowiąca obecnie działkę nr [...] obejmującą ogólny obszar o powierzchni [...] ha, wchodząca w skład majątku W., stanowiąca byłą własność M. R. i trzech współwłaścicieli, podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu wskazał, że majątek W. o ogólnej powierzchni [...] ha, stanowiący współwłasność M. R., B. S., M. R. i J. R. został przejęty na własność Państwa (łącznie z kopalnią żwiru i piasku) w trybie postanowień art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Z analizy księgi wieczystej KW [...] Tom [...] karta [...], wynika że majątek ten, w dniu przejęcia na własność Państwa obejmował powierzchnię [...] ha. Stąd też, z uwagi na swój ogólny obszar, spełniał normę obszarową określoną w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wojewoda wskazał, że w konsekwencji wcześniejszego wniosku J. S.-S. przed Wojewodą [...] prowadzone było postępowanie na okoliczność orzeczenia, czy nieruchomość o powierzchni [...] ha, stanowiąca obecnie część działki nr [...] wchodząca w skład dawnego majątku W., zapisana uprzednio w księdze wieczystej KW [...] Tom [...] karta [...] jako współwłasność M.R., B. S., M. R. i J. R., podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wyżej wymienione postępowanie zakończyło się decyzją administracyjną z dnia [...] września 2011 r. nr [...] na mocy, której orzeczono o niepodpadaniu części majątku W. o powierzchni [...] ha stanowiącej część obecnej dzialki ewidencyjnej nr [...], wyłączonej na działalność kopalni żwiru pod działanie dekretu z dnia 6 września 1944 r. W oparciu o ustalenia dokonane w tym postępowaniu organ stwierdził, że spadkodawca byłych współwłaścicieli nieruchomości (tj. H. R.) w latach 30-tych XX wieku w sposób trwały wyłączył z produkcji rolnej jedynie obszar o powierzchni [...] ha, który został przeznaczony na utworzenie kopalni żwiru i piasku. Następnie, obszar ten został powiększony o [...] ha i wynosił łącznie [...] ha, natomiast na ten cel nie przekazano pozostałej części działki tj. powierzchni [...] ha, której dotyczy niniejsze postępowanie. Z wpisu zamieszczonego w księdze wieczystej KW [...] Tom [...] karta [...] wynika, że obszar ten został oddany przez H. R. w użytkowanie Skarbowi Państwa - Ministerstwu [...], które prowadziło wydobycie kruszywa. Powyższe potwierdzają także wyjaśnienia stron postępowania tj. J. S.-S. oraz A. S.-B. Eksploatacja kopalni trwała od 1 maja 1931 r. do 1 maja 1933 r. Następnie, prawo użytkowania zostało przedłużone do dnia 1 maja 1935 r. Po wygaśnięciu prawa użytkowania na rzecz Skarbu Państwa, nadal prowadzono wydobycie kruszywa. Z wyjaśnień stron postępowania wynika, że kopalnia miała w tym okresie charakter samoobsługowy, a jej eksploatacja mogła być prowadzona po wcześniejszym wyrażeniu zgody przez właściciela. Spadkodawca współwłaścicieli tj. H. R. w latach 30-tych XX wieku wyłączył z produkcji rolnej w sposób trwały jedynie część nieruchomości o powierzchni [...] ha wchodzącej w skład obecnej działki nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczył ją na utworzenie kopalni żwiru i piasku, która to funkcjonowała do czasu przejęcia majątku W. na własność Państwa. Na podstawie szkiców majątku otrzymanych od A. S.-B. ustalono, że wyłączoną część okalały grunty rolne, stanowiące integralną, nierozerwalną część całego majątku. Organ stwierdzil, że dokumenty zgromadzone w sprawie, jak i zeznania stron nie wskazały na to, iż cały majątek, oprócz terenów wydzielonych na kopalnie żwiru o pow. [...] ha, posiadał charakter inny, aniżeli rolniczy. Jeśli chodzi zaś o podnoszony przez stronę argument, iż tereny te nigdy nie miały charakteru rolniczego, ponieważ wnioskowany areał przeznaczony był na działalność kopalni żwiru, organ wyjaśnił, iż tak jak wskazano w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] jedyną częścią majątku W., która na podstawie wpisu w księdze wieczystej KW [...] Tom [...] karta [...] nie posiadała charakteru nieruchomości ziemskiej była część o powierzchni wskazanej w tej decyzji. W odwolaniu od tej decyzji J. S.-S. zarzucil naruszenie prawa procesowego oraz prawa materialnego: art. 6, 7, 8, 9,10, 11 i 12, art. 75 w zw. z art. 78 § 1 86 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wniosku o przesłuchanie strony w celu ustalenia powierzchni zajętej pod kopalnię żwiru i piasku oraz bocznicę kolejową; art. 85 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości; art. 89 k.p.a. poprzez odstąpienie od rozpoznania sprawy na rozprawie i brak skonfrontowania zeznań stron postępowania; art. 75 ww zw. z art. 76 k.p.a. poprzez pominięcie dowodów z aktu notarialnego z [...] czerwca 1937 r. oraz wpisu w księdze wieczystej majątku W. a także dokumentów, z których wynika, że w okresie okupacji kontynuowano prace związane z eksploatacją kopalni, art. 75 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę zeznań A. S.-B., art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie powodów odmowy wiarygodności i mocy dowodowej dowodów zaoferowanych przez wnioskodawcę, art. 2 ust. 1 dekretu oraz § 5 pkt 1 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że nieruchomość podpadała pod działanie tych przepisów. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu Minister wskazał, że J. S.-S. został przesłuchany 22 czerwca 2011 r. w związku z postępowaniem zakończonym decyzją Wojewody [...] z [...] września 2011 r. znak: [...]. Wnioskodawca stwierdził, iż w KW znajdują się zapisy gwarantujące przedwojennemu Ministerstwu [...] eksploatację żwiru na pow. [...] ha. Odpowiadając na pytanie o oddzielenie kopalni od gospodarstwa ogrodzeniem - powołując się na szkic płodozmianu zeznał, iż żwirownia była oddzielona od upraw płotami zabezpieczającymi bezpieczny okresowy wypas bydła. Odpowiadając na pytanie, czy po wygaśnięciu przedwojennej umowy na eksploatację żwiru i piasku, zawartej ze Skarbem Państwa, H. R. samodzielnie prowadził wydobycie żwiru i piasku, wskazał, iż: z odręcznej mapy płodozmianu wynika, że z gruntów majątku wydzielono dużą działkę na składowisko kamieni, a nie używano do tego celu działki wydzielonej jako żwirownia pomimo jej lepszego - centralnego położenia. W oparciu o ustalony m.in. na podstawie wskazanego przesłuchania - stan faktyczny i prawny Wojewoda [...] orzekł, że nieruchomość o powierzchni [...] ha stanowiąca części działki nr [...], sklasyfikowanej obecnie wedle wypisu z rejestru gruntów oznaczenia jako teren przemysłowy o pow. [...] ha, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Minister podał, że przesłuchana 29 kwietnia 2013 r. A. S.-B., podobnie jak J. S.-S., czerpała wiedzę o sprawie z relacji krewnych. Odpowiadając na pytanie o to, co znajdowało się na pozostałej części dzisiejszej działki [...] - co okalało tereny przeznaczone na kopalnię żwiru -zeznała iż w latach 1935-39 znajdowała się tam rola. Jej zdaniem obszar kopalni od pozostałej części majątku Z. oddzielała jedynie polna droga. Znajdowała się tam także hałda po wyrobisku. Na obszarze [...] ha objętym niniejszym postępowaniem, w jej opinii, nie znajdowały się żadne budynki. Minister stwierdził, że okoliczności sprawy nie wskazują na to, aby pozostała część działki [...] była przeznaczona na cele przemysłowe. Wprawdzie z postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] września 2011 r. wynika, że przed wojną prowadzono wydobycie żwiru, a fakt wydobywania żwiru i gliny w majątku Ż. od roku 1937 potwierdza akt notarialny z [...] czerwca 1937 r., którym to H. R. zobowiązuje się dawać M. R. bezpłatnie żwir i glinę na budowę, które rzeczona winna wykopać sobie własnym kosztem na wskazanym przez H. R. miejscu. Jednak, jak podał Minister, stan faktyczny nie wskazuje, iż eksploatacja bądź wykorzystanie przemysłowe pozostałej części działki [...] miały miejsce. Nieruchomość ta nie była w żaden sposób prawnie bądź faktycznie wydzielona z nieruchomości ziemskiej o pow. [...] ha, co oznacza, iż dzieliła jej los jeśli chodzi o przeznaczenie jej na cele reformy rolnej. Minister wskazał, że organ pierwszej instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i pomocniczo, w oparciu o ustalenia stanowiące podstawę swej własnej, wcześniejszej decyzji z [...] września 2011 r. w sposób prawidłowy i poparty przekonującymi dowodami orzekł, że jedynie część działki [...] nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Za bez znaczenia organ uznał fakt nieprzesłuchania wnioskodawcy w niniejszym postępowaniu. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] dysponował wystarczającym materiałem dowodowym, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie faktów, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia o żądaniu wnioskodawcy. W tym celu przeprowadził również dowód z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. w tym także z protokołu przesłuchania J. S.-S. W ocenie Ministra organ pierwszej instancji nie naruszył art. 6, 7, 8, 9,10,11 i 12, 85 § 1 k.p.a. Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi J. S.-S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił, że organ odwoławczy w sposób ogólny odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu, uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom, o których mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., nie uzasadnił dlaczego zarzuty naruszenia art. 6, 7, 8, 9, 10, 11 i 12 k.p.a. nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Podniósł, że przesłuchanie wnioskodawcy było konieczne, skoro nie było możliwości przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, zwłaszcza, że przesłuchano uczestniczkę. Wskazał nadto, że z uwagi na niewyjaśniony zakres oraz postęp wydobycia żwiru i piasku uzasadnione bylo przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości. Skarżący podkreślił, że przesłuchanie go w postępowaniu administracyjnym było niezbędne z uwagi na konieczność ustalenia, jaka powierzchnia majatku W. była zajęta pod kopalnię żwiru i piasku. Podkreślił, iż podjął się w tym postepowaniu wykazania, że wydobycie żwiru i piasku do dnia 1 września 1939 r. miało charakter dynamiczny i zamierzał udowodnić, że po wygaśnięciu umowy z K. wydobycie żwiru i piasku było kontynuowane, a powierzchnia kopalni zajmowała większy obszar niż [...] ha. Powierzchnia wyrobiska była sukcesywnie powiększana. Wykazaniu tego miał służyć dowód z przesluchania strony i dowód z aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1937 r. nr Rep. [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie powołując dotychczasowe ustalenia. Uczestnik postępowania M. [...] Sp. z o.o. w B., reprezentowany przez adwokata, w piśmie z dnia 20 sierpnia 2014 r. wniósł o oddalenie skargi. Skarżący w piśmie z dnia 24 września 2014 r. ponowił zarzuty skargi. Podniósł, że niezasadnie stwierdzono, iż kopalnię żwiru i piasku stanowi wyłącznie część obecnej działki nr [...] o pow. [...] ha. Zarzucił, że pominięto protokół z parcelacji majątku i akty notarialne świadczące o dalszej eksploatacji żwiru. Skarżący podniósł, że uruchomienie nowego postępowania administracyjnego jest spowodowane odnalezieniem aktów notarialnych świadczących o tym, że po zaprzestaniu pobierania żwiru i piasku przez K. w 1935 r. kopalnia była dalej czynna i sukcesywnie zwiększała swój obszar. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, choć z powodów innych, niż w niej podniesione. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak również decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. wydane zostały w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...], a tym samym zaszła podstawa z art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. do stwierdzenia nieważności obu tych decyzji. W świetle treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., nieważna jest decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Mówiąc o sprawie ustawodawca ma na myśli sprawę w znaczeniu materialnoprawnym. Przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. spełnia rolę gwarancyjną wobec zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia (v. wyrok NSA z dnia 14 października 1991 r. sygn. akt I SAB 29/91 niepubl., powołany w J.Borkowski [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2012, str. 637). Nie ulega wątpliwości, że podstawa z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. zachodzi tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta istnieje, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie. Jest bezsporne, że Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...], orzekając na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 z późn. zm.), w związku z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku J. S.-S., działającego w imieniu własnym oraz A. S.-B. i A. S. stwierdził, że nieruchomość o powierzchni [...] ha, na której w dniu przejęcia na własność Państwa usytuowana była kopalnia żwiru i piasku, wchodząca w skład dawnego majątku W., zapisana w księdze wieczystej KW [...] Tom [...] karta [...] jako współwłasność M. R., B. S., M. R. i J. R., oznaczona aktualnie w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (część), nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Nie ulega w ocenie Sądu wątpliwości, że na podstawie § 5 powołanego rozporządzenia organ administracji publicznej orzekł już ostateczną decyzją administracyjną o tym, czy nieruchomość wykorzystywana jako kopalnia żwiru i piasku podpadała, czy nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej orzekając jednocześnie, jaką powierzchnię zajmowała wykorzystywana w tym celu nieruchomość. Zarówno z samego rozstrzygnięcia, jak i z uzasadnienia powołanej decyzji wynika, jaka część przejętej przez Państwo nieruchomości przeznaczona była na kopalnię żwiru i piasku, a tym samym wyłączona była z produkcji rolnej. Podniesienie przez J. S.-S. w nowym wniosku z dnia 11 października 2012 r. skierowanym do Wojewody [...], iż część nieruchomości przejętej na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, wykorzystywana jako kopalnia żwiru i piasku (działka ewidencyjna nr [...]) zajmowała jednak inną powierzchnię, niż orzekł organ w decyzji z dnia [...] września 2011 r., albowiem w ocenie strony także pozostała część aktualnej działki nr [...], tj. powierzchnia [...] ha wykorzystywana była jako kopalnia żwiru i piasku, nie dawało Wojewodzie [...] podstawy do prowadzenia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Wbrew twierdzeniu wnioskodawcy zawartemu we wniosku z dnia 11 października 2012 r., mamy w tym przypadku do czynienia z tożsamością sprawy rozstrzygniętej już ostateczną – przywołaną zresztą przez wnioskodawcę – decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...]. Strona miała możliwość złożenia odwołania od wymienionej decyzji i kwestionowania w trybie instancyjnym prawidłowości orzeczenia organu I instancji. Kwestionowanie obecnie, w gruncie rzeczy prawidłowości, wymienionej decyzji Wojewody z dnia [...] września 2011 r. w zakresie orzeczenia o powierzchni nieruchomości wykorzystywanej jako kopalnia żwiru i piasku – poprzez złożenie nowego wniosku w tej samej sprawie, jest niedopuszczalne. Nie dostrzegł tego ani Wojewoda [...], ani Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Podkreślenia wymaga, że sprawa, w której wydana została ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. – a zatem sprawa rozstrzygnięta na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w związku z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej – nie stanowi sprawy podzielnej. Konsekwencją powyższego ustalenia jest stwierdzenie o braku możliwości odrębnego, częściowego rozstrzygania przez organ administracji publicznej – co do istoty – w zakresie poszczególnych działek ewidencyjnych, czy – jak miało to miejsce w tej sprawie – poszczególnych części jednej działki ewidencyjnej stanowiącej dawniej kopalnię żwiru i piasku. Źródłem sporu w sprawach rozstrzyganych na podstawie § 5 rozporządzenia w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, a w konsekwencji istotą postępowania jest ustalenie, czy nieruchomość (o określonych granicach i powierzchni) przeszła na własność Skarbu Państwa w sytuacji, gdy w ocenie wnioskodawcy, nieruchomość ta nie miała charakteru rolnego w dacie przejęcia (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 3031/13). W sprawie nie chodzi zatem o to, czy jakaś obecnie istniejąca działka ewidencyjna (wykorzystywana aktualnie w określony sposób) podpada pod działanie przepisów dekretu o reformie rolnej, ale o to, czy określona przejęta na cele reformy rolnej nieruchomość lub jej część, z uwagi na to, że w ocenie wnioskodawcy – w chwili przejęcia na rzecz Skarbu Państwa – nie miała charakteru rolnego i nie była funkcjonalnie związana z pozostałą częścią majątku ziemskiego, podpadała bądź nie pod działanie dekretu o reformie rolnej. W ocenie Sądu, w sprawie tej można mówić o tożsamości sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. W sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu (ustalenia, że kopalnia żwiru i piasku nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej), tego samego stanu prawnego, w niezmienionym stanie faktycznym. Stan faktyczny ustalany jest bowiem na dzień wejścia w życie dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Zmiany stanu faktycznego nie powoduje wystąpienie przez stronę z nowym wnioskiem, w którym powierzchnię zajmowaną przez kopalnię żwiru i piasku wnioskodawca określa odmiennie, niż w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] września 2011 r. Pamiętać trzeba bowiem, że organ administracji publicznej nie jest związany wnioskiem strony w zakresie podanej w nim powierzchni, czy granic nieruchomości, co do której orzeka o podpadaniu bądź nie pod przepisy dekretu, ale ma obowiązek dokładnego wyjaśnienia w toku postępowania administracyjnego stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.). Oznacza to, że organ w sposób wyczerpujący powinien zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na tej podstawie ustalić, jaka była rzeczywista powierzchnia nieruchomości, która przeszła na własność Skarbu Państwa, a nie była w dacie przejęcia nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym (art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Z uwagi na zaistnienie podstawy stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, Sąd nie odnosił się do zarzutów skargi. Wskazania jedynie wymaga, co podniesiono już wyżej, że istotny jest stan nieruchomości w dniu wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, stąd oględziny nieruchomości nie mogą mieć znaczenia w sprawie. Po zwrocie akt postępowania administracyjnego wraz z prawomocnym wyrokiem, organ wystąpi do wnioskodawcy o udzielenie informacji, jak należy potraktować wniosek z dnia 11 października 2012 r. Organ udzieli jednocześnie wnioskodawcy niezbędnych wskazówek i informacji o poszczególnych trybach nadzwyczajnych uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak wymaga tego przepis art. 9 k.p.a. Dalsze czynności organ podejmie, zależnie od udzielonej przez stronę odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło