I SA/Wa 2674/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. O. i A. O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: 1. przyznać A. O. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacja w [...]; 2. odmówić przyzna prawa pomocy w pozostałym zakresie. A. O., wnioskiem z dnia 31 grudnia 2014 r. (data wpływu do organu), złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. O. i A. O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Wniosek powyższy rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2674/14 którym to postanowieniem odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na brak nadesłania dokumentów obrazujących jej sytuację materialną. W dniu 19 lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw A. O. od przedmiotowego postanowienia, wobec czego utraciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne wnioskodawczyni i jej męża w łącznej wysokości [...] zł (netto) miesięcznie. Skarżąca zaznaczyła, że poza mieszkaniem o powierzchni [...] m² rodzina nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Jak wynika natomiast z nadesłanych wraz ze sprzeciwem potwierdzeń opłat, skarżąca wraz z mężem ponosi stałe miesięczne wydatki w wysokości około [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej "ppsa", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa i odpowiednio wcześniej podjąć starania zmierzające do zgromadzenia odpowiednich środków pieniężnych na ten cel. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu - A. O. wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Jak wynika bowiem z akt sprawy utrzymuje się ona wraz z mężem z niewielkich świadczeń emerytalnych i nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść kosztów ustanowienia adwokata. Jednocześnie wskazać trzeba, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ewentualne bowiem koszty bądź opłaty sądowe w niniejszej będą stosunkowo niewielkie. Zresztą na obecnym etapie postępowania, gdy nie został przywrócony termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, ciężko mówić o jakichkolwiek kosztach. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.