I SA/Wa 2674/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-18

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wraz z małżonkiem utrzymuje się z emerytur, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie wykazała wysokości wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem i utrzymaniem mieszkania?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) osobie fizycznej, która wraz z małżonkiem utrzymuje się z emerytur, ponieważ nie wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że posiadany dochód pozwala na pokrycie kosztów sądowych bez negatywnych konsekwencji dla płynności finansowej wnioskodawczyni, zwłaszcza w sytuacji, gdy koszty te mogą zostać pokryte solidarnie przez współskarżących.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymuje się z emerytur, nie posiada znaczącego majątku ani oszczędności. W uzasadnieniu wniosku wskazała na chęć walki o zwrot ziemi odebranej na cele reformy rolnej. Sąd ocenił jej sytuację finansową i uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. O. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. O. i A. O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2014 r. znak : [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : odmówić A. O. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 10 września 2014 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez siebie oraz męża z tytułu emerytur o łącznej w wysokości [...] złotych netto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że oprócz mieszkania o powierzchni 59,40 m ² nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani zasobów pieniężnych, jak również konta bankowego. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że będzie walczyć o zwrot ziemi, którą jej zabrano na cele reformy rolnej. W tym stanie sprawy zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawczyni wraz z mężem posiada do dyspozycji stały dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu emerytur o łącznej wysokości [...] złotych netto miesięcznie. Z uzyskiwanego dochodu wnioskodawczyni ponosi wydatki związane z bieżącym utrzymaniem siebie i męża oraz opłatami związanymi z utrzymaniem mieszkania. Wprawdzie wnioskodawczyni nie podała wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie siebie oraz mieszkania, jednakże przy aktualnym poziomie cen i opłat za dobra i usługi oraz artykuły spożywcze i przemysłowe uznano, że przy wysokości uzyskiwanego dochodu jest ona w stanie ponieść koszty postępowania sądowego i nie spowoduje to utraty jej płynności finansowej. Dodatkowo zaznaczyć należy, że wnioskodawczyni wniosła do Sądu skargę wspólnie z siostrą A. O., co powoduje, że solidarnie będą zobowiązane do ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Oznacza to, że uiszczenie opłaty przez którąkolwiek ze skarżących zwalnia pozostałą osobę (a więc i wnioskodawczynię) z obowiązku jej uiszczenia. Wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe jakie wnioskodawczyni ma ponieść wynoszą 200,00 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przy czym uiszczenie wpisu sądowego przez którąkolwiek ze skarżących zwolni pozostałą osobę z obowiązku jego uiszczenia. Z powyższych względów uznano, że wnioskodawczyni posiadając do dyspozycji stały dochód miesięczny jest w stanie wygospodarować środki finansowe na poniesienie samodzielnie kosztów sądowych w sprawie i nie spowoduje to uszczerbku w jej utrzymaniu koniecznym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło