I SA/Wa 2683/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 30 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. S. R. N. F. w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W. C. S. R. N. F w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku postanawia przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...]. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2015 r. W. C. S. R. N. przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z 27 sierpnia 2015 r. skarżący – W. C. S. R. N. F. w [...]- wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2014 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o uzupełnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. We wniosku o prawo pomocy (PPPr) wskazano, że fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje dochodów, nie ma żadnego majątku, w tym nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, posiada jedynie wymagalne zadłużenie egzekwowane przez komorników. Oświadczenia podane we wniosku o prawo pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy w związku z czym strona została wezwana na mocy zarządzenia z 11 września 2015 r. wydanego na podstawie art. 255 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących aktualnego stanu majątkowego Fundacji. Wezwanie obejmowało zobowiązanie strony do przedstawienia: odpisu statutu, spisu środków trwałych, wyciągów z rachunków bankowych i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne, odpisu zeznania podatkowego (CIT-8) złożonego przez fundację za rok 2104, odpisu sprawozdania finansowego oraz rachunku wyników za rok 2014, dokumentów księgowych obrazujących wysokość wszystkich przychodów uzyskanych w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających wystąpienie z wnioskiem o prawo pomocy, dokumentów wskazujących na stan kasy na dzień 27 sierpnia 2015 r.; kopii dokumentów obrazujących stan egzekucji sądowych i administracyjnych prowadzonych z majątku fundacji i dokonane czynności egzekucyjne z okresu ostatnich sześciu miesięcy, oświadczenia o miesięcznych kosztach związanych z prowadzeniem działalności statutowej, obejmującego rodzaj oraz wysokość tychże kosztów, oświadczenia w przedmiocie stanu zatrudnienia w fundacji oraz źródeł czerpania środków na wypłatę wynagrodzeń, oświadczenia w przedmiocie posiadania przez fundację: a) wymagalnych, niespłacanych zobowiązań wobec instytucji publicznych innych niż organy podatkowe, banków, kontrahentów oraz jakichkolwiek innych podmiotów, wraz z dokumentami obrazującymi aktualny stan zadłużenia oraz b) wymagalnych i niespornych wierzytelności wraz z przedłożeniem dokumentów wskazujących na aktualny stan tych wierzytelności, a ponadto oświadczenia w przedmiocie możliwości przez pozyskania przez wnioskodawcę dodatkowych źródeł dochodów (dotacje, darowizny). W odpowiedzi strona przestawiła: 1) kopię statutu, 2) oświadczenie o nieposiadaniu jakichkolwiek środków trwałych, 3) nieposiadaniu rachunków bankowych, 4) kopię zeznania podatkowego (CIT-8) złożonego przez fundację za rok 2014, 5) kopię sprawozdania finansowego oraz rachunków wyników za rok 2014, 6) oświadczenia o braku przychodów w okresie poprzedzających wystąpienie z wnioskiem o prawo pomocy. Dyrektor Fundacji oświadczył ponadto, że Fundacja nie zatrudnia żadnych pracowników, nie ma możliwości pozyskania dodatkowych źródeł dochodów, nie prowadzi kasy, zaś ujęta w załączonej kopii sprawozdania finansowego oraz rachunku wyników za rok 2014 w pozycji "środki pieniężne w kasacie i na rachunkach" kwota [...] zł jest zapisem w dokumentacji sprawozdawczej przepisanym przez obecną księgowość Fundacji, jednak nie pokrytą w jakichkolwiek dokumentach źródłowych. Władze Fundacji oczekują na wyjaśnienia w tej sprawie poprzednich władz. Strona wyjaśniła, że w załączonej kopii sprawozdania finansowego oraz rachunku wyników za 2014 r. widnieją zapisy dotyczące wymagalnych, niespłacalnych zobowiązań wobec instytucji publicznych innych niż organy podatkowe, banki, kontrahenci oraz jakiekolwiek inne podmioty wraz z dokumentami wskazującymi na aktualny stan zadłużenia. Wskazano ponadto, że zapisy dotyczące wymagalnych i niespornych wierzytelności pochodzą z przekazanych przez poprzednią księgowość bilansów. Jak wyjaśniono, zapisy te nie są poparte żądnymi dokumentami źródłowymi, gdyż takowe nie zostały przedstawione przez poprzednie władze. W załączeniu do pisma zawierającego powyżej opisane oświadczenia dyrektora Fundacji, strona przedstawiła ponadto dokumentację dotyczącą stanu egzekucji sądowych i administracyjnych prowadzonych z majątku Fundacji, dokumentującą dokonane czynności egzekucyjne z ostatnich sześciu miesięcy: 1) wezwanie z dnia 21 września 2015 r. do spłaty zadłużenia na rzecz wierzyciela – M. P. W. i K. [...] S.A., 2) zawiadomienie z 27 sierpnia 2015 r. o wpływie tytułu wykonawczego obejmującego zaległe należności pieniężne za podatek od nieruchomości, 3) upomnienie z 23 lipca 2015 r. w związku z nieuregulowaniem zobowiązania pieniężnego (rodzaj należności: grzywna w celu przymuszenia), 4) postanowień Komornika Sądowego z 30 czerwca 2015 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji (k. 176-177), 5) zawiadomienia z 30 czerwca 2015 r. o możliwości wystawienia długu publicznego Fundacji do publicznej sprzedaży, 6) wezwanie do zapłaty kosztów egzekucyjnych, 7) postanowienie z 15 czerwca 2015 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Skarżącemu W. C. S. R. N. na mocy postanowienia z dnia 2 lutego 2015 r. przyznano prawo pomocy z zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, zatem zgłoszone żądanie dotyczące ustanowienia radcy prawnego ocenione zostać musiało przez pryzmat przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje bowiem zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie zaś z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń złożonych przez osobę upoważnioną do reprezentowania Fundacji oraz przedstawionych dokumentów wynika, że wnioskodawca spełnia warunek wskazany w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., co uzasadnia przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie stronie radcy prawnego. Z przedłożonego do akt sprawy statutu Fundacji wynika, że na jej majątek składać się mogą dochody z wpływów z działalności gospodarczej, dywidend, subwencji, darowizn i zapisów, odsetek od funduszy oraz inne. Według oświadczeń dyrektora Fundacji, W. C. S. R. N. nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej, nie ma dochodów i nie posiada żadnych wolnych środków finansowych. W świetle przedstawionej kserokopii zeznania podatkowego CIT – 8 w roku 2014 Fundacja nie uzyskała przychodów i nie ponosiła kosztów. Na dzień 31 grudnia 2014 r. jej kapitał zapasowy wynosił [...] zł (k. 169), zaś dokument przedstawiający obroty kont aktywnych za grudzień 2014 r. wskazuje saldo dodatnie ([...]zł) na rachunku bieżącym ujawniając jednocześnie na pozostałych kontach stan debetowy na łączną kwotę ok. [...] zł. Dane te nie świadczą jednakże o braku spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy. Kluczowe znaczenie w sprawie nadać należy bowiem udokumentowanemu przez stronę stanowi bezskuteczności egzekucji administracyjnej prowadzonej względem Fundacji w drugiej połowie 2015 r., wykazanemu przez stronę przedstawionymi dokumentami źródłowymi: zawiadomieniami o wszczęciu egzekucji komorniczej; zawiadomieniem o możliwości wystawienia długu do publicznej sprzedaży, postanowieniami o umorzeniu postępowań egzekucyjnych wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Przedstawione przez stronę dokumenty wskazują, że Fundacja nie jest w stanie na bieżąco regulować zobowiązań i świadczą o spełnieniu przez wnioskującą przesłanek do przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 17 grudnia 2012 r., I FZ 442/12). Dokonując takiej oceny należy również mieć na względzie, że prawo pomocy i stanowić ma zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP). Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie 246 § 2 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.