I SA/Wa 2687/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Pismem z dnia 11 sierpnia 2014 r. M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], wydaną w przedmiocie przyznania pomocy finansowej. W dniu 11 grudnia 2014 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2687/14, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu 16 lutego 2015 r. M. S. złożył sprzeciw od ww. postanowienia, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżący wskazał, że jest bez środków do życia. Nie przysługuje mu emerytura, renta, jest bezrobotny. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i posiada mieszkanie o pow. [...] m2. Ponadto M. S. oświadczył, że nie osiąga dochodu, nie posiada nieruchomości, ani oszczędności oraz nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W złożonym sprzeciwie skarżący podniósł, że jest bez środków do życia, w związku z czym przysługuje mu pomoc prawna z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Na podstawie art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Występując z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca wskazał, że jest osobą bezrobotną i ubogą, zaznaczył, że nie pobiera renty, emerytury, ani zasiłku dla bezrobotnych oraz że nie posiada jakichkolwiek oszczędności. Jednakże z ustaleń, jakie Sąd poczynił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, wynika, że skarżący posiada prawo do pobierania świadczenia rentowego, a z informacji uzyskanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (datowanej na dzień [...] stycznia 2014 r. wynika, iż łączna kwota zgromadzonego od 1 października 1998 r. do 31 stycznia 2014 r. świadczenia z tytułu nieodebranej przez wnioskodawcę renty wynosi [...] zł brutto, a kwota przysługującego wnioskodawcy świadczenia z tytułu renty wynosi [...] zł netto miesięcznie. Ponadto skarżący w dniu [...] czerwca 2012 r. osiągnął wiek emerytalny, jednak nie złożył wniosku o przyznanie emerytury. O przysługującym prawie do emerytury wnioskodawca został kilkukrotnie pisemnie powiadomiony przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...]. Zdaniem Sądu, postawa i zachowanie skarżącego nie pozwalają przyjąć, że jego sytuacja materialna opisana we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika z przyczyn od niego niezależnych, a wręcz przeciwnie, jest ona efektem jego świadomego wyboru. Udzielenie prawa pomocy powinno mieć zaś zastosowanie wobec osób, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce wyjątkowo, w sytuacjach w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy występując na drogę postępowania sądowego powinien natomiast mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinien uprawdopodobnić, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. W tej sytuacji stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Na koniec należy wskazać, że mimo, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych, wniosek ten nie został rozpatrzony, bowiem wnioskodawca już z mocy ww. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest z nich zwolniony. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ww. aktu strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie należy właśnie takiej kategorii spraw. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.