I SA/Wa 269/07

WyrokWSA w Warszawie2007-05-31

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Elżbieta Lenart, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego, nie informując strony o możliwości pomniejszenia dochodu w przypadku jego utraty oraz nie rozważając zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły prawo, nie informując strony o możliwości pomniejszenia dochodu w przypadku jego utraty, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, organy nie rozważyły zastosowania przepisu dotyczącego sytuacji, gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą do zasiłku, ale o kwotę niższą lub równą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu. W związku z tym, zaskarżone decyzje zostały uchylone.
Stan faktyczny
J. K. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła, że decyzja jest niesprawiedliwa i krzywdząca. Sąd administracyjny uznał, że organy nie poinformowały skarżącej o możliwości pomniejszenia dochodu w przypadku jego utraty oraz nie rozważyły zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Monika Nowicka Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania J. K. od decyzji z dnia [...] października 2006 r. nr [...], wydanej przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. odmawiającej przyznania jej świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dziecko oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję wydano w oparciu o następujący stan sprawy: J. K. w dniu 6 września 2006 r. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej [...] W. wniosek o przyznanie świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na córkę A. C. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Po rozpoznaniu tego wniosku Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W., działając z upoważnienia Prezydenta W., decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] odmówił J. K. przyznania w/w świadczeń. W uzasadnieniu podał, że w roku 2005 osiągnęła ona dochód - pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne, należny podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne - w kwocie [...] zł. W przeliczeniu na osobę dochód ten wyniósł [...] zł. i przekracza kwotę [...] zł, tj. wysokość dochodu określonego w art.5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) - który daje prawo do przyznania zasiłku rodzinnego. Odwołanie od decyzji złożyła J. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o [...], zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł. W przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. W 2005 r. dochód rodziny J. K. w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł miesięcznie, a więc przekroczył ustawowe kryterium dające podstawę do przyznania wnioskowanego świadczenia. Następnie w dniu 24 października 2006 r. J. K. ponownie złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na małoletnią córkę i w związku ze zmianą sytuacji materialnej rodziny, decyzją z dnia [...] października 2006 r. powyższy zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego został przyznany na okres od 1 października 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. Skargę na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. K. zarzucając, że decyzja Kolegium pozbawiająca ją zasiłku za wrzesień 2006 r. jest niesprawiedliwa i krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, zaś odnosząc się do zarzutów skargi wskazało, że w oparciu o dokumenty złożone w dniu 6 września 2006 r. organ pierwszej instancji wydał prawidłową decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenie prawa, skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa przyznania skarżącej świadczenia w formie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku J. K. z dnia 6 września 2006r., do którego dołączyła ona zaświadczenie z Urzędu Skarbowego W. o wysokości uzyskanego dochodu w 2005 roku oraz zaświadczenie o uzyskanym dochodzie z tytułu alimentów. Z tych dokumentów wynika, że dochód roczny rodziny za 2005 rok wyniósł [...] zł., natomiast miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł. Skarżąca do wniosku nie dołączyła oświadczenia o wysokości dochodu utraconego za 2005 rok, co uczyniła dopiero składając następny wniosek w dniu 24 października 2006 r. Tak więc rozpoznając wniosek skarżącej z dnia 6 września 2006 r. organy - ustalając wysokość dochodu za 2005 rok - nie dysponowały zupełnym i kompletnym materiałem dowodowym. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w precyzyjny sposób określają jak ustala się dochód rodziny i o jakie należności winien być pomniejszony. Organy administracyjne orzekające w sprawach świadczeń rodzinnych, mogą na wniosek osoby upoważnionej, pomniejszyć dochód rodziny, jednak tylko przypadku, gdy nastąpiła utrata dochodu w rozumieniu art. 5 ust. 4 cytowanej wcześniej ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki wskazujące na utratę dochodu, co uwzględnił Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej [...]. W. w decyzji z dnia [...] października 2006 r., w której zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego został przyznany skarżącej na okres od 1 października 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. Zgodnie z art. 9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W niniejszej sprawie organy obu instancji nie poinformowały J. K. o możliwości pomniejszenia dochodu rodziny w przypadku, gdy nastąpiła utrata dochodu, co spowodowało, że poniosła ona materialną szkodę poprzez wydanie decyzji odmawiającej przyznania jej świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dziecko oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. W tej sytuacji, skoro organy administracji publicznej prowadząc postępowanie nie zastosowały w sposób właściwy przepisów procedury administracyjnej - J. K. nie została pouczona o wszystkich okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw - to Sąd w niniejszym składzie nie może zaakceptować decyzji organów odmawiających przyznania jej w/w świadczeń. Ponadto organy nie rozważyły, czy w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek określony w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, który stanowi: "W przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje". Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu, gdyż zapadły z naruszeniem przepisów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło