I SA/Wa 269/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant referent-stażysta Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu wniosku J. K. o ponowne rozpatrzenie spawy objętej decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r., nr [...] orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. o umorzeniu postępowania w sprawie pozbawienia J. K. uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Pismem z dnia [...] lipca 2007 r. Ministerstwo Infrastruktury wystąpiło do Krajowego Rejestru Karnego z zapytaniem o udzielenie informacji o osobie J. K. w związku z informacją, która wpłynęła do Ministerstwa, że został on skazany za przestępstwa z art. 288 § 1 kodeksu karnego tj. za przestępstwa przeciwko mieniu. W dniu [...] sierpnia 2007 r. do Ministerstwa Infrastruktury wpłynęła informacja, że J. K. został skazany wyrokiem Sądy rejonowego w N. z dnia [...] marca 2006 r. za przestępstwa z art. 288 §1 kk. Wyrok ten uprawomocnił się natomiast z dniem 14 czerwca 2006 r. Wobec powyższego wszczęte zostało postępowanie w sprawie pozbawienia J. K. uprawnień zawodowych, o czym zawiadomiono stronę pismem z dnia [...] września 2007 r. Pismem z dnia [...] października 2007 r. pełnomocnik strony wniósł o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu rozpatrzenia przez prokuraturę rejonową w N. zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa polegającego na złożeniu przez świadka fałszywych zeznań w sprawie [...] toczącej się przed Sądem Rejonowym w N. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. Minister Infrastruktury odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania. Następnie na podstawie znowelizowanych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w dniu [...] kwietnia 2008 r. J. K. został wykreślony z centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] Minister Infrastruktury umorzył postępowanie w sprawie pozbawienia J. K. uprawnień zawodowych. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. J. K. zwrócił się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. W uzasadnieniu swego wniosku wskazał, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 6, 8 i 12 kpa. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww decyzji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że w dacie wszczęcia postępowania zakończonego wydaniem zakwestionowane decyzji obowiązywały przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z których wynikało, że rzeczoznawca majątkowy jest pozbawiany uprawnień zawodowych w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przestępstwo gospodarcze, za fałszowanie pieniędzy, papierów wartościowych, znaków urzędowych, z za przestępstwa skarbowe oraz za inne przestępstwa mające znaczenie ze względu na wykonywany zawód. Pozbawienie tych uprawnień następowało natomiast w drodze decyzji administracyjnej. Wskazał jednocześnie, że w dniu 24 sierpnia 2007 r. uchwalono zmianę przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2008 r. Zmiana ta polegała na tym, że w przypadku skazania za przestępstwa wymienione w ustawie o gospodarce nieruchomościami, pozbawienie uprawnień zawodowych następuje z mocy prawa i nie ma potrzeby wydawania w tym zakresie decyzji administracyjnej. Podniósł przy tym, że po 1 stycznia 2008 r. obowiązkiem organu jest wyłącznie dokonanie czynności technicznej polegającej na wykreśleniu osoby skazanej prawomocnym wyrokiem za ww. przestępstwa z centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych. W związku z powyższym Minister uznał, że decyzja umarzające postępowanie w sprawie pozbawienia uprawnień zawodowych była prawidłowa, a argumenty strony uznać należało za bezzasadne. Wskazał ponadto, że organy administracji wydają decyzje w oparciu o przepisy prawa obowiązuje w dacie ich wydania, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej. Wobec powyższego Minister stwierdził, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2008 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa, a tym samym brak było podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Pismem z dnia [...] września 2011 r. J. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy. W swym wniosku wskazał na niewydanie decyzji o pozbawieniu go uprawnień zawodowych do czasu wejścia w życie nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo przewidzianego przez ustawodawcę jej trzymiesięcznego "vacatio legis". Powołał się przy tym na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 lipca 1996 r. sygn. akt K. 5/96 stwierdzając, że należałoby unikać sytuacji zaskoczenia adresatów norm prawa nową regulacja prawną, a zwłaszcza taką, która może zmieniać na niekorzyść ich dotychczasowe sytuacje prawne, nie dając możliwości skalkulowania zdarzeń, z którymi może się zetknąć adresat normy prawnej. Wskazał ponadto, że skoro wyrok skazujący go za przestępstwo przeciwko mieniu zapadł w 2006 roku, to pozbawienie go uprawnień zawodowych powinno nastąpić na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wydania przedmiotowego wyroku. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r. i wskazał, że bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego wobec T. K. w zakresie pozbawienia go uprawnień zawodowych, wynikała z faktu, że w dacie orzekania nie był on już rzeczoznawca majątkowym, bowiem został pozbawiony uprawnień zawodowych z mocy prawa z dniem 14 czerwca 2006 r. Tym samym Minister uznał, że brak jest przesłanek do uznania, że kwestionowana decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu, J. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. jako naruszającej prawo tj. art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu swojej skargi zarzucił organowi złamanie zasady niedziałania prawa wstecz, wskazując przy tym, że "został pozbawiony uprawnień zawodowych w oparciu o inny stan prawny aniżeli obowiązujący w chwili zaistnienia przesłanek faktycznych i prawnych skutkujących ewentualną możliwością pozbawienia tych uprawnień przez skarżącego". Zarzucił ponadto organowi naruszenie zasady stanowiącej o konieczności załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki wskazując, że o fakcie skazania go wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] marca 2006 r., Minister dowiedział się blisko pół roku przed wejściem w życie znowelizowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący wskazał również, że nie został w stosunku do niego orzeczony zakaz wykonywania zawodu jako kara dyscyplinarna a sam fakt skazania w związku z prawomocnym wyrokiem Sadu Okręgowego w O. z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie [...] uległ zatarciu. Na poparcie swojego stanowiska w sprawie skarżący odwołał się do zasad konstytucyjnych, ogólnych zasad postępowania w tym zasady niedziałania prawa wstecz oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Odpowiadając na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. o umorzeniu postępowania w sprawie pozbawienia J. K. uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości. Badając przedmiotowe decyzje w zakresie wskazanym w powołanym wyżej przepisie, Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że rozpatrując niniejszą sprawę Sąd miał na względzie fundamentalną w procedurze administracyjnej zasadę stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych, wynikającą z przepisu art. 16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 – dalej "kpa"), z której wynika, że wzruszenie każdej ostatecznej decyzji administracyjnej, niezależnie od trybu w jakim ona zapadła, może nastąpić jedynie wyjątkowo, tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Natomiast postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności jest formą nadzoru mającą na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych. Postępowanie to wszczynane jest na wniosek strony bądź z urzędu i służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami wymienionymi w art. 156 §1 kpa. Organ prowadzący natomiast postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności danego aktu administracyjnego, nie jest władny rozstrzygnąć sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać. W tym miejscu wyjaśnić należy, że jak słusznie zauważyły organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, w dniu 1 stycznia 2008 r. na mocy art. 1 pkt 63 i pkt 72 w zw. z art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 1218), ustawodawca dokonał zmian w przepisach Działu V ustawy o gospodarce nieruchomościami – zwanej dalej ugn oraz dodał do tej ustawy art. 195a. Z przepisów ustawy zmieniającej nie wynika natomiast aby ustawodawca przewidział przepisy przejściowe normujących sytuację osób, w stosunku do których wszczęte zostało postępowanie. W tej sytuacji należy przyjąć, że w stosunku do takich osób, zastosowanie miała tzw. zasadu bezpośredniego działania nowej ustawy. Zasada ta polega natomiast na tym, że od momentu wejścia w życie nowego prawa, prawo to obowiązuje również w odniesieniu do stosunków prawnych powstałych pod rządem poprzednio obowiązujących przepisów. Mając powyższe na względzie, odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących niezastosowania się przez organ administracji, do zasady niedziałania prawa wstecz, wskazać należy, że są one niezasadne, a zasada lex retro non agit nie została w żaden sposób naruszona. Odnosząc się natomiast do sytuacji prawnej skarżącego wywołanej na skutek postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia [...] grudnia 2009 r. sygn. akt [...], na podstawie którego uległo zatarciu skazanie J. K. za przestępstwo z art. 288 § 1 kodeksu karnego, podnieść należy, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę zaskarżonych orzeczeń. Organy administracji publicznej wydając rozstrzygnięcie w sprawie opierają się bowiem na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz na przepisach prawa obowiązujących w dniu orzekania. Słusznie zatem Minister uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. Dodatkowo zauważyć należy, że uzyskanie orzeczenia o zatarciu skazania, nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności o umorzeniu postępowania w sprawie pozbawienia uprawnień zawodowych. Okoliczność ta może jedynie, zdaniem sądu, stanowić jedną z podstaw do ubiegania się ponowny wpis do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych. Zarzut "opieszałego" prowadzenia postępowania przez organy administracji również nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego, nawet jeśli opieszałość ta spowodowała oparcie rozstrzygnięcia organu na nowej regulacji prawnej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art.151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.