I SA/Wa 2695/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Joanna Skiba, , , , , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi I. S. i Z. P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10.02.2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1711/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz I. S. i Z. P. sumę pieniężną po 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz I. S. i Z. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I.S. i Z. P. (dalej jako "skarżące") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 lutego 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1711/16, mocą którego Sąd uwzględnił ich skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...]ozn. hip. "[...]" rej. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazały, że mimo upływu terminu do wydania decyzji oraz skierowanego do organu wezwania do wykonania wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości; przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, określonej w art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej skarżące wskazały, że biorąc pod uwagę, że od czasu wydania wyroku z 10 lutego 2017 r. minęło ponad 3 lata, zaś skarżąca Z. P. jest osobą w podeszłym wieku ([...] lat), uzasadnione jest zadośćuczynienie jej oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Przyznanie tej sumy uświadomi ponadto skarżącym, że nie są bezbronne, zaś sąd widzi wszelkie dolegliwości i niedostatki, jakich doznają one na skutek długotrwałego prowadzenia sprawy i objęte zostaną ochroną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zauważył, że nadal podejmuje czynności niezbędne do zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, np. pismem z [...] czerwca 2020 r. wystąpił do Biura Geodezji i Katastru z prośbą o nadesłanie kopii decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1991 r. i [...] kwietnia 1991 r. Dokumenty te wpłynęły w dniu [...] lipca 2020 r. Do zakończenia przedmiotowego postępowania niezbędne jest obecnie wykonanie opracowania geodezyjnego dawnej nieruchomości hipotecznej polegającego na sporządzeniu mapy sytuacyjnej z określeniem powierzchni i rozliczeniem w działkach ewidencyjnych. Wykonanie tego opracowania zlecono w dniu [...] sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 10 lutego 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1711/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 10 lutego 2017 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi w dniu 10 maja 2017 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 10 sierpnia 2017 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi grzywny, tj. do [...] listopada 2021 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy w całości zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżących z [...] września 2020 r., którym wezwały Prezydenta do wykonania wyroku z 10 lutego 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1711/16. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 10 lutego 2017 r., okoliczność, że jest to już druga skarga na niewykonanie ww. wyroku (wyrokiem z 4 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1674/18 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 1500 zł) oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie ww. wyroku. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem organ, po otrzymaniu w dniu 10 maja 2017 r. odpisu prawomocnego wyroku z 10 lutego 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1711/16 podejmował nieliczne czynności w sprawie i to w dużych odstępach czasu. I tak w dniu [...] lipca 2017 r. wystąpił do Archiwum Państwowego w [...], pełnomocnika skarżących oraz Ministerstwa Finansów o nadesłanie dokumentów niezbędnych do zakończenia postępowania (odpowiedzi na wezwania i dokumenty nadesłano kolejno w dniach [...] i [...] września 2017 r. oraz [...] stycznia 2018 r.). Kolejne czynności podjęto dopiero w drugiej połowie 2019 r., kiedy to wystąpiono: w dniu [...] września 2019 r. do Sądu Rejonowego dla [...] w [...] o wydanie odpisu wykazu hipotecznego prowadzonego dla przedmiotowej nieruchomości (dokumenty wpłynęły w dniu [...] września 2019 r.); w dniu [...] października 2019 r. do Wydziału Archiwum Biura Organizacji Urzędu (dokumenty wpłynęły w dniu [...] października 2019 r.), do Archiwum Państwowego w [...] o nadesłanie dokumentów, z których wynikać będzie, kiedy byli właściciele nieruchomości utracili faktyczną możliwość władania nią (odpowiedź wpłynęła w dniu [...] listopada 2019 r. i [...] czerwca 2020 r.), do pełnomocnika skarżących o nadesłanie dokumentów dotyczących stron postępowania (dokumenty wpłynęły w dniu [...] października 2019 r.). Ostatnie czynności podjęto natomiast w 2020 r., kiedy to organ pismem z [...] czerwca 2020 r. wystąpił do Biura Geodezji i Katastru z prośbą o nadesłanie kopii decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1991 r. i [...] kwietnia 1991 r. (dokumenty te otrzymał w dniu [...] lipca 2020 r.), zaś w dniu [...] sierpnia 2020 r. zlecił wykonanie opracowania geodezyjnego dawnej nieruchomości hipotecznej polegającego na sporządzeniu mapy sytuacyjnej z określeniem powierzchni i rozliczeniem w działkach ewidencyjnych (opracowanie to wykonano w dniu [...] grudnia 2020 r.). Z powyższego wynika, że w sprawie miały miejsce długie okresy, w których organ nie przejawiał jakiejkolwiek aktywności. W związku z tym nie można przyjąć, że organ działał w niniejszej sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że bezczynność organu po wydaniu ww. wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze za zasadne uznać należało również przyznanie skarżącym od organu sumy pieniężnej w wysokości po 1000 zł. W ocenie Sądu, przyznanie tej kwoty uzasadniać mogą jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tych kwot wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwota ta stanowi również swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, w której organ mimo zobowiązania go przez Sąd do wydania decyzji, nadal nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, a przede wszystkim nie czynił odpowiednych działań w sprawie, zmierzających do jak najszybszego jej zakończenia. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.