I SA/Wa 2697/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. Nieruchomość [...] położona w [...] przy ul. [...], nr hip. [...], znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279; dalej jako: "dekret"). 2. Decyzją z [...] czerwca 2000 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu wniosku M. M. – S. (następczyni prawnej poprzednich właścicieli; dalej jako: "skarżąca") stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] stycznia 1952 r., nr [...], odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej w [...] przy ul. [...], nr hip. [...]. 3. Wnioskiem z [...] października 2012 r. skarżąca zwróciła się o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2000 r., sygn. [...]. Decyzji Kolegium zarzucono naruszenie art. 7 Kpa w związku z art. 77 § 1 Kpa w związku z art. 10 Kpa poprzez brak przeprowadzenia na potrzeby postępowania nadzorczego jakiegokolwiek postępowania dowodowego dotyczącego ustalenia przeznaczenia nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip. [...], w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego w dacie wydania orzeczenia dekretowego. 4. Decyzją z [...] lipca 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Kolegium z [...] czerwca 2000 r. 5. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając wydanej decyzji rażące naruszenie art. 7 Kpa w związku z art. 156 § 1 Kpa w związku z art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy w związku z art. 160 § 1 Kpa w związku z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks Cywilny i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1962) w związku z art. 361 § 2 Kc w związku z art. 3 § 2 Kpc. 6. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] sierpnia 2013 r., KOC [...], utrzymało w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Kolegium podzieliło stanowisko zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2013 r. Organ wskazał, że okolicznością która stanowiła przesłankę do stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego było ustalenie, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] stycznia 1952 r., nr [...], odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr hip. [...], narusza w sposób rażący art. 7 ust. 2 dekretu. Odmowę przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr hip. [...], uzasadniono bowiem tym, że zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość jest przeznaczona pod użyteczność publiczną i przydzielona została do zagospodarowania inwestorowi publicznemu jako wykonawcy narodowego planu gospodarczego. Natomiast z treści art. 7 ust. 2 dekretu wynika, że jedyną przesłanką upoważniającą organ administracji do odmowy przyznania dawnemu właścicielowi (lub jego następcy prawnemu) prawa użytkowania wieczystego był brak możności pogodzenia korzystania z gruntu nieruchomości przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego. Kolegium wskazało, że w dacie wydania orzeczenia z [...] stycznia 1952 r. obowiązywał Ogólny Plan Zabudowania Miasta [...], uchwalony przez Komisję Specjalną Regulacji Miasta w dniu 23 kwietnia 1930 r. Zgodnie z ustaleniami tego Planu przedmiotowa nieruchomość mieściła się w obszarze przeznaczonym pod zabudowę zwartą o 4 kondygnacjach i 70 % pow. zabudowy. Bez wątpienia postanowienia tego planu powinny stanowić podstawę rozstrzygnięcia złożonego wniosku i zgodnie z postanowieniami tego planu organ dekretowy winien był rozstrzygnąć o żądaniu zgłoszonym we wniosku dekretowym. W tym stanie rzeczy Kolegium wskazało, że nie brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji nadzorczej, która nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa. 7. Skarżąca na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając błędne przyjęcie, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie wydało decyzji dnia [...] czerwca 2000 r., nr [...], z "rażącym naruszaniem prawa" na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa rozstrzygając, o "rażącym naruszeniu prawa" art. 7 ust. 2 dekretu wywołanym decyzją dekretową, poprzez proste zestawienia badanej normy ("obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego) oraz wydanego rozstrzygnięcia ("opracowany plan zagospodarowania przestrzennego), tj. poprzez zbadanie wyłącznie przesłanek formalnych "rażącego naruszania prawa" wywołanych decyzją dekretową, z całkowitym pominięciem zbadania przesłanek materialnoprawnych "rażącego naruszania prawa'', tj. zbadania, czy zgodnie z obowiązującym w dacie wydania badanej decyzji dekretowej planem zagospodarowania przestrzennego istniałaby możliwość dalszego korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela, a w konsekwencji naruszanie art. 6 Kpa w związku z art. 7 Kpa w związku z art. 8 Kpa poprzez istotne ograniczenie prawa strony do domagania się odszkodowania za decyzję dekretową wydaną z naruszaniem art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 160 § 1 Kpa w związku z art. 361 § 1 i 2 Kpa z uwagi na brak możliwości wykazania na podstawie decyzji nadzorczej w której wyłącznie z przyczyn formalnych orzeczono o "rażącym naruszaniu prawa" istnienia związku przyczynowego pomiędzy wydaniem decyzji dekretowej z naruszaniem art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, a szkodą, z uwagi na związanie sądu cywilnego rozstrzygnięciem zawartym z decyzji nadzorczej o materialnych przesłankach rażącego naruszania prawa tj. ustalenia, iż gdyby organ administracyjny orzekał na podstawie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, to decyzja dekretowa przyznawałaby prawo wieczystego użytkowania gruntu ze względu na niesprzeczność korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z postanowieniami tego planu; W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. 8. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. II. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 1. Stan faktyczny w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji jest oczywisty, dlatego Sąd akceptując ustalenia dokonane przez organ w tym zakresie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.; dalej jako: "Ppsa") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. 2. Na wstępie wskazać należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej dotkniętej najcięższymi wadami materialnoprawnymi. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych zostały enumeratywnie wyliczone w art. 156 § 1 Kpa. Przy tym stwierdzenie nieważności decyzji powoduje ten skutek, że decyzja taka traci swą moc obowiązującą od dnia jej wydania. Decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej uchyla wszelkie skutki prawne, jakie powstały od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nieważnej, a organ nadzoru wydający decyzję o stwierdzeniu nieważności jedynie potwierdza ten fakt swoim rozstrzygnięciem. Wskazać przy tym należy, że stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych gwarantującej pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego oraz zaufanie do organów państwa. Już z tego powodu zwykłe uchybienia przy wydaniu decyzji, zwłaszcza o charakterze procesowym, nie mogą oznaczać, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. 3. W przedmiotowej sprawie wymaga podkreślenia, że skarga dotyczy decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nieważności powołanego orzeczenia dekretowego. A zatem istota sprawy administracyjnej opierała się na ocenie, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w sposób prawidłowy zastosowało przy ocenie tego orzeczenia art. 156 -158 Kpa. Ustalenia organu w tym zakresie, Sąd w całości akceptuje. Stwierdzić bowiem należy, że wydanie orzeczenia dekretowego w oparciu o opracowywany plan miejscowy - w sposób oczywisty rażąco naruszało art. 7 ust. 2 dekretu i obligowało organ do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. Kwestia niepełnego uzasadnienia decyzji może być ewentualnie rozpatrywana jako naruszenie art. 107 § 3 Kpa i w żadnym razie nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji, która zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie. To, że stronie po kilkunastu latach przestaje odpowiadać uzasadnienie korzystnego dla niej rozstrzygnięcia administracyjnego oraz to, że ma problem w wykazaniem związku przyczynowo-skutkowego w postępowaniu odszkodowawczym nie ma żadnego związku z oceną legalności decyzji. W świetle powyższego stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z 2000 r. byłoby w istocie zaprzeczeniem sensu tej instytucji i prowadziłoby do trywializacji pojęcia rażącego naruszenia prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151, Ppsa oddalił skargę.