I SA/Wa 27/06
WyrokWSA w Warszawie2006-05-05
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, przyznając zasiłek celowy, ma obowiązek zaspokoić wszystkie wnioskowane przez stronę potrzeby i czy decyzja o przyznaniu zasiłku ma charakter obligatoryjny, a nie uznaniowy?Ratio decidendi
Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, co oznacza, że spełnienie kryteriów przez wnioskodawcę nie rodzi automatycznie roszczenia o przyznanie świadczenia w żądanej przez niego wysokości i formie. Organ musi uwzględnić zarówno potrzeby wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej, a także sytuację innych potrzebujących.Stan faktyczny
Strona skarżąca T. G. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, w tym zakup odzieży i artykułów dla syna. Organ pierwszej instancji przyznał część wnioskowanej kwoty, wskazując na ograniczone możliwości finansowe ośrodka i możliwość skorzystania z pomocy rzeczowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter świadczenia i dotychczasową pomoc udzieloną skarżącej. Strona skarżąca kwestionowała odmowę sfinansowania zakupu określonych artykułów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2006 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] orzekającą o przyznaniu T. G. pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł w miesiącu październiku 2005 r. z przeznaczeniem na [...], zakup [...] i [...] oraz zakup [...] wg dostarczonych [...].
Decyzję wydano w oparciu o następujący stan prawny:
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2005 r. zawartym w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego oraz odrębnym podaniem z tej samej daty będącym uzupełnieniem wywiadu T. G. wystąpiła o sfinansowanie wykupu niezbędnych [...] "wg xero i doniesionych w późniejszym czasie po wizytach" [...] oraz przyznanie jej w miesiącu październiku 2005 r. zasiłku celowego na zabezpieczenie "niezbędnych składników codziennego życia" jak [...] syna i [...], zakup [...], zakup [...], [...] dla syna.
Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...], przyznał T. G. pomoc społeczną w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na [...] - [...] zł, zakup [...] [...] zł, zakup [...] wg dostarczonych [...] - [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że T. G. spełnia warunki określone w ustawie o pomocy społecznej uprawniające do uzyskania świadczenia. Jednocześnie organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawczyni otrzymuje własne świadczenia z ZUS oraz zasiłek rodzinny na syna. Dodatkowo wskazał, iż strona może skorzystać z pomocy rzeczowej w formie pobrania z magazynu odzieży używanej odpowiedniego obuwia i ubrań. Organ poinformował T. G., iż przy rozstrzyganiu sprawy wzięto pod uwagę zarówno potrzeby wnioskującej o pomoc jak i możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej, jednocześnie wskazał że pozostałe wnioskowane w podaniu z dnia [...] sierpnia 2005 r. potrzeby zostaną rozpatrzone w terminie późniejszym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania T. G. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2005 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, nie negując potrzeb T. G. wynikających z jej trudnej sytuacji wskazał na cele jakie spełniać ma przyznawany zasiłek celowy, określone w art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Podkreślił ponadto, że organ pierwszej instancji przyznając skarżącej zasiłek celowy w łącznej kwocie [...] zł uwzględnić musiał również możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Jednocześnie organ odwoławczy wykazał, iż w okresie od stycznia do lipca 2005 r. skarżąca otrzymała pomoc w łącznej wysokości [...] zł, w miesiącu sierpniu 2005 r. [...] zł zaś we wrześniu 2005 r. otrzymała pomoc w wysokości [...] zł zasiłku celowego, bezpłatne [...]. Zatem łączna kwota pomocy uzyskanej przez skarżącą w powyższym okresie wyniosła [...] zł. T. G. uzyskuje nadto dochód z tytułu renty w wysokości [...] zł. Biorąc powyższe pod uwagę po przeliczeniu wartości uzyskanej we wskazanym okresie pomocy oraz dochodów własnych, w przeliczeniu na jeden miesiąc, dwuosobowe gospodarstwo domowe skarżącej dysponowało średnio kwotą [...] zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie stwierdziło jakichkolwiek uchybień bądź naruszeń przepisów normujących zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej i podkreśliło, że przyznanie kwestionowaną decyzją zasiłku celowego nie wyklucza starania się zainteresowanej o dalszą pomoc.
Pismem z dnia [...] listopada 2005 r. T. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. kwestionując pkt [...], utrzymanej zaskarżoną decyzją w mocy, decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2005 r. dotyczący zasiłku na zakup [...] wg dostarczonych [...], a nie uwzględnienia terminu ważności [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem sprawy sądowo administracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
W rozpatrywanej sprawie nie zostało wykazane, by kwestionowane decyzje naruszały przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) lub przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w taki sposób, by zachodziły przesłanki do ich uchylenia, stwierdzenia nieważności lub stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. przyznająca T. G. zasiłek celowy w wysokości [...] zł za miesiąc październik 2005 r. z przeznaczeniem na zakup [...] i [...], [...] oraz zakup [...] wg dostarczonych [...].
Na wstępie należy wskazać, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z art. 2 powyższej ustawy z celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Z akt administracyjnych wynika, że wychowująca samotnie [...] letniego, uczącego się syna T. G. jest stałym podopiecznym Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] Miasta W.
Nie bez znaczenia dla oceny rozstrzygnięcia organów administracyjnych o wysokości i rodzaju przyznanej pomocy społecznej jest dotychczasowa pomoc uzyskiwana przez skarżącą.
Prezydent Miasta W. za pośrednictwem podległego Ośrodka wielokrotnie przyznawał T. G. różnego rodzaju pomoc społeczną, której wysokość w okresie ostatnich 9 miesięcy poprzedzających wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia wyniosła łącznie [...] zł. Podkreślenia wymaga również fakt, iż skarżąca posiada własne dochody, tj. otrzymuje rentę w kwocie [...] zł.
W rozpoznawanej sprawie, organ dokonał słusznej oceny, iż skarżąca należy do osób uprawnionych do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego, czego skarżąca nie kwestionuje.
Zasadniczą kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ocena decyzji organów orzekających co do wysokości przyznanego zasiłku, obowiązku finansowania wszystkich żądanych przez skarżącą wydatków i terminu finansowania wnioskowanych potrzeb.
Stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 powołanej ustawy zasiłek celowy może być przyznany
w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej a w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych
przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także
kosztów pogrzebu. Z powyższego przepisu wynika, że decyzja o przyznaniu zasiłku
celowego ma charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie kryteriów przez ubiegającego się
o zasiłek nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości, którą sam określa i roszczenie o realizację tegoż świadczenia w ściśle wyznaczonych przez wnioskodawcę terminach. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej.
Decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego, aczkolwiek ma charakter uznaniowy, nie może też być rozstrzygnięciem dowolnym. Ustawa o pomocy społecznej daje wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art. 3 ust. 3 i art. 4, że
rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach
pomocy społecznej. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu
decyzji o przyznaniu zasiłku celowego wskazał, iż przy przyznawaniu zasiłku wzięto pod
uwagę zarówno potrzeby wnioskodawczyni jak i możliwości Ośrodka.
Należy w tym miejscu zauważyć, że na ternie działania Ośrodka mieszkają wielodzietne
rodziny bez żadnych źródeł dochodu, a więc znajdujące się w sytuacji życiowej o wiele
gorszej od sytuacji skarżącej.
W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności
w podejmowaniu decyzji. W przedmiotowej sprawie decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, a o wysokości przyznanego świadczenia decydowały nie tylko
sytuacja życiowa, lecz także możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej.
W ocenie Sądu, roszczenia skarżącej wynikają z jej przekonania, że świadczenia z pomocy społecznej mają jej zapewnić zaspokojenie zasadniczych potrzeb życiowych i być podstawowym źródłem utrzymania. Z takim poglądem nie można się zgodzić, gdyż przeczy temu istota i charakter świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji
wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło