I SA/Wa 270/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-01
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Asesor WSA Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie wykazała materialnoprawnego tytułu do nieruchomości, może skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie komunalizacji tej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżący nie posiadał legitymacji strony w postępowaniu komunalizacyjnym, ponieważ nie wykazał materialnoprawnego tytułu do nieruchomości. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa i właściwa gmina, a inne podmioty mogą brać udział jedynie po wykazaniu takiego tytułu. Brak interesu prawnego uniemożliwia skuteczne wniesienie skargi do sądu.Stan faktyczny
Skarżący S.G. złożył skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie przez Gminę C. z mocy prawa własności nieruchomości. Skarżący kwestionował prawidłowość inwentaryzacji mienia i domagał się ujawnienia porozumienia zawartego przed sądem. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, uznając ją za niezasadną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /spr./ Asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2005 r. sprawy ze skargi S.G. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę.
I SA/Wa 270/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania S.G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r., nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę C., z mocy prawa, własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę C., z mocy prawa własności nieruchomości szczegółowo opisanej w sentencji decyzji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, iż skarżący złożył protest do Komisji Inwentaryzacyjnej, który nie został uwzględniony. Wojewoda podkreślił spełnienie przesłanek opisanych w art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 .r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm.).
Odwołanie od decyzji Wojewody złożył S.G., który domagał się ponownego rozpatrzenia sprawy.
W uzasadnieniu odwołania powołał się na uchybienie spisu Komisji Inwentaryzacyjnej, polegające na naruszeniu art. 17 ust 1 i 3 wyżej wymienionej ustawy. Odwołujący się twierdził, iż na podstawie tego przepisu Komisja miała obowiązek ujawnić treść porozumienia jakie zawarł on przed Sądem z Gminą C.
W ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ drugiej instancji wskazał, iż przepis art. 17 ust 3 wymaga ujawnienia zobowiązań i praw przy przejmowaniu mienia innego niż określone w ust 1. Mienie określone w ust 1 tego artykułu stanowi mienie, o którym mowa w art. 5 ust 1 i 2, tzn. mienie podlegające komunalizacji z mocy prawa. Przedmiotowe postępowanie komunalizacyjne toczyło się na podstawie przepisu art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., a zatem, dotyczy mienia nie wymienionego w art. 17 ust 3 tej ustawy.
Dlatego organ stwierdził, iż skarżący niezasadnie domaga się ujawnienia w spisie inwentaryzacyjnym treści porozumienia.
Na powyższą decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie złożył S.G. Wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący zarzucił, że inwentaryzacja mienia komunalnego została dokonana niezgodnie z przepisami uchwały nr 104 Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie sposobu dokonywania inwentaryzacji mienia komunalnego (M. P. nr 30, poz. 235). Dlatego, zdaniem skarżącego, uchybienia w zakresie prawidłowości sporządzenia karty inwentaryzacyjnej stanowiącej integralny składnik decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. winny spowodować uchylenie tej decyzji. Skarżący podkreślił, że zgodnie z protokołem rozprawy apelacyjnej przed Sądem Okręgowym w G. (sygn. akt. [...]) z dnia [...] listopada 2001 r., przed którym toczyła się sprawa o zasiedzenie komunalizowanej później nieruchomości był uczestnikiem postępowania, a przed Sądem zawarto porozumienie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola dokonywana jest pod względem zgodności z prawem.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie podnieść należy, że postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło tzw. postępowania komunalizacyjnego, a więc postępowania toczącego się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z póżn. zm.).
W wyniku tego postępowania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2003 r. stwierdził nabycie z mocy prawa, tj. w oparciu o przepisy art. 5 ust 1 pkt 1 wyżej powołanej ustawy prawo własności nieruchomości państwowej przez Gminę C. Decyzja ta została doręczona skarżącemu, który złożył od niej odwołanie, a następnie po wydaniu decyzji przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową skargę do sądu.
Jednakże podnieść należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym komunalizacji mienia ogólnonarodowego z mocy prawa, ugruntowany jest pogląd, że stroną postępowania administracyjnego są tylko Skarb Państwa i właściwa gmina. Inne podmioty mogą brać udział, o ile wykażą tytuł prawny do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania komunalizacyjnego (np. orzeczenie NSA z dnia 29 września 1998 r. I SA 57/98 , z dnia 12 października 1998 r. I SA 352/98 , z dnia 26 września 2000 r. I SA1342/99).
W niniejszej sprawie skarżący takiego tytułu nie wykazał. Uprawnienia swoje wywodzi z faktu prowadzenia od początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku działalności gospodarczej na skomunalizowanym gruncie oraz z faktu ubiegania się o nabycie nieruchomości na drodze cywilnoprawnej, jak również z oświadczeń złożonych na rozprawie w dniu [...] listopada 2001 r. przed Sądem Okręgowym w G. w sprawie sygn. akt [...]. Jednakże te okoliczności nie stanowią o materialnoprawnym interesie skarżącego do udziału w postępowaniu administracyjnym. Skarżący nie ma bowiem tytułu prawnorzeczowego do komunalizowanej nieruchomości.
Okoliczność zgłoszenia zastrzeżenia do komisji inwentaryzacyjnej przez osobę mającą interes prawny a nie faktyczny, jak w przypadku skarżącego - w trybie art. 17 ust 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. skutkuje jedynie tym, iż komisja inwetaryzacyjna rozpatruje zgłoszone zastrzeżenia i w razie jego uwzględnienia odpowiednio zmienia ustalenia zawarte w spisie (art. 17 ust 6 wyżej powołanej ustawy).
Podnieść należy, że skarżący był uczestnikiem postępowania komunalizacyjnego. Jednakże uczestniczenie jakiejś osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony (vide wyrok NSA z dnia 10 maja 2001 r., I SA 2595/99). Osoba taka musi bowiem wykazać, że ma materialnoprawny interes uczestniczenia w sprawie.
Z kolei sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi, którą wniosła uprawniona osoba, a więc taka, która ma interes prawny, tzn. oparty na przepisach prawa materialnego.
Podmiot wnoszący skargę na decyzję organu administracyjnego musi mieć bowiem interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem tej decyzji.
Z przyczyn wyżej wskazanych skarżący takiego interesu nie posiada. Postępowanie administracyjne jak również sądowe nie wykazało, aby uczestniczenie skarżącego w postępowaniu przed organami administracji publicznej miało umocowanie w normie administracyjnego prawa materialnego.
Wobec powyższego, skarżący nie mając legitymacji strony w postępowaniu komunalizacyjnym nie mógł wnieść skutecznie skargi do sądu na decyzję wydaną w tym postępowaniu.
Dlatego z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło