I SA/Wa 271/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jej sytuacja majątkowa nie jest wyjątkowo trudna i pozwala na samodzielne pokrycie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może być przyznane jedynie osobie, która wykaże, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, znacząco odbiegającej od przeciętnej. Sama niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania nie jest wystarczająca, jeśli dochody strony pozwalają na samodzielne pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczące przekazania wniosku o pomoc finansową według właściwości. Skarżący wykazał posiadanie znacznego majątku i miesięczny dochód w wysokości ponad [...] zł. Sąd rozpoznał wniosek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, uznając, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania A. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości postanawia: odmówić przyznania A. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 271/11 oddalił skargę A. G. wniesioną na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] grudnia 2010 r., nr [...] wydane w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku o udzielenie pomocy finansowej w związku ze stratami poniesionymi w wyniku powodzi. W następstwie wniesionej skargi A. G. skierował do Sądu złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. W piśmie z dnia 24 czerwca 2011 r. skarżący wyjaśnił, że domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu A. G. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, synem i córką. Skarżący ujawnił, iż posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2, mieszkania o powierzchni [...] m2, nieruchomości rolnej o powierzchni [...] m2. Dodał również, że źródłem utrzymania rodziny jest dochód w wysokości [...] zł, na który składa się emerytura skarżącego w wysokości [...] zł, dochód uzyskiwany przez żonę w wysokości [...] zł, oraz dochody dzieci - [...] zł. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tym miejscu zaznaczyć należy, że wniosek skarżącego będzie podlegał rozpoznaniu jedynie w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika, bowiem stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej, a przedmiotem skargi A. G. jest właśnie taka sprawa. W zakresie kosztów skarżący jest zatem zwolniony z mocy prawa. Rozpoznając natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika stwierdzić należy, że przedstawiona przez A. G. sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego w tym zakresie wniosku. Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że ich wniosek zostanie uwzględniony. Tego rodzaju sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż A. G. co miesiąc uzyskuje dochód w wysokości ponad [...] zł, ponadto ma zapewnione potrzeby bytowe. Nawet zatem przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, brak jest podstaw do przyjęcia, że z ujawnionego dochodu nie jest on w stanie samodzielnie opłacić kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Przedstawione okoliczności przesądziły o odmowie przyznania prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło