I SA/Wa 271/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. przekazujące - według właściwości - Miejsko - Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w M. wniosek A. G. z dnia 15 września 2010 r. o udzielenie pomocy finansowej na naprawę zniszczeń [...]. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. A. G, wnioskiem z dnia 15 września 2010 r. zwrócił się do Wojewody [...] o udzielenie mu pomocy finansowej na naprawę zniszczeń powstałych w wyniku powodzi. Wojewoda [...]postanowieniem z dnia [...]września 2010 r. nr [...]przekazał - według właściwości - Miejsko - Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w M. przedmiotowy wniosek skarżącego. Wojewoda stwierdził, że zgodnie z art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej do której wniesiono podanie jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Art. 18 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną powierza ośrodkowi pomocy społecznej właściwym ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Natomiast Wojewoda [...] nie rozpatruje indywidualnych wniosków o udzielenie pomocy, nie ma też uprawnień do podjęcia decyzji o przyznawaniu pomocy w oczekiwanym przez wnioskodawcę zakresie. Na skutek błędnego pouczenia zawartego w postanowieniu Wojewody [...] A. G. wniósł do Ministra Pracy i Polityki Społecznej zażalenie z dnia 29 września 2010 r. na ww. postanowienie. Następnie Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] przekazał - zgodnie z właściwością - Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji powyższe zażalenie A. G. Po rozpoznaniu zażalenia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody [...]. Minister podniósł, że stosownie do art. 65 § 1 w związku z art. 63 § 1 kpa - jeżeli organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie (żądanie, wyjaśnienie, odwołanie, zażalenie) jest niewłaściwy w sprawie, obowiązany jest do niezwłocznego przekazania w/w podania do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Fakt przekazania pisma na podstawie art. 65 § 1 kpa ma zatem na celu przekazanie sprawy organowi posiadającemu uprawnienia do podjęcia przypisanych prawem działań oraz jej merytorycznego rozpatrzenia. Zgodnie z art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W myśl art. 144 kpa w sprawach nie uregulowanych w rozdziale XI kpa do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Realizacja interesu prawnego każdego zainteresowanego, jak też rozstrzyganie kierowanej przez niego korespondencji może następować wyłącznie w oparciu o odpowiednie dla danych rozstrzygnięć przepisy. Przestrzeganie z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej przez organy administracji publicznej jest ich podstawowym obowiązkiem wynikającym nie tylko z przepisu art. 19 kpa, ale także z ukształtowanego systemu zasad porządku prawnego. Przestrzeganie właściwości organu leży zarówno w interesie państwa (interes ten wymaga, by każdy organ działał w ustalonym dla niego przez prawodawcę zakresie działania nie naruszając zakresu działania innego organu), jak i w interesie każdego podmiotu prawa (w tym obywatela), w stosunku do którego odnosi się działalność administracji publicznej i który często jest stroną postępowania administracyjnego. Dlatego też, przed podjęciem działań merytorycznych w związku z otrzymaną korespondencją, organ administracji publicznej obowiązany jest przez prawo do sprawdzenia, czy posiada stosowne kompetencje do rozpatrzenia danej sprawy. Jak wynika z art. 20 kpa właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Przestrzeganie właściwości miejscowej i rzeczowej wiąże się z kluczową dla konstytucyjnej koncepcji państwa prawa zasadą praworządności wymagającą m.in. umocowania normatywnego dla wszelkich działań organów administracji publicznej. Nie jest więc możliwe dowolne działanie w przedmiotowym zakresie. Wnoszący podanie nie może swobodnie wskazywać organu do rozpatrzenia sprawy i oczekiwać, że (ze względu na jego wewnętrzne przekonanie) organ ten uznając swoją właściwość rozpatrzy ją, łamiąc zasadnicze w tym zakresie uregulowania ustawowe. Rozwiązania przyjęte na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego idą w kierunku korygowania ewentualnych błędów czy też omyłek obywateli kierujących wystąpienia do niewłaściwych organów. Rozwiązania powyższe stwarzają zabezpieczenie interesów strony, która powinna oczekiwać od organów państwa sprawnego i praworządnego działania, poprzez które organy administracji publicznej obowiązane są pogłębiać zaufanie do instytucji państwowych oraz rozwijać świadomość i kulturę prawną obywateli. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie A. G. wnioskiem z dnia 15 września 2010 r. zwrócił się do Wojewody [...] o udzielenie pomocy finansowej na naprawę zniszczeń powstałych w wyniku powodzi. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną. Zaś w myśl art. 101 ust. 1 wspomnianej wyżej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, co oznacza, iż właściwym do przyznania i wypłaty zasiłku celowego jest ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Biorąc powyższe pod uwagę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał zatem za słuszne przekazanie przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. wniosku A. G. z dnia [...]września 2010 r. o udzielenie pomocy finansowej w związku ze stratami poniesionymi w wyniku powodzi do rozpatrzenia - zgodnie z właściwością - Miejsko - Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w M. Jednocześnie odniósł się do kwestii podnoszonych przez A. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wyjaśnił, że merytoryczne odniesienie się do kwestii związanych z przyznawaniem i wypłatą zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną pozostaje poza właściwością ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Należy bowiem wskazać, iż w związku ze złożonym zażaleniem na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. dotyczącym przekazania podania według właściwości - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podjął rozstrzygnięcie odnoszące się wyłącznie do kwestii procesowych będących przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonym postanowieniu. Natomiast nie rozstrzygał sprawy merytorycznie, bowiem przedmiotem postanowienia jest jedynie wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia ww. pisma, bez rozstrzygania o sposobie jego załatwienia. Na to postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji A. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosił w niej o rozstrzygnięcie jego sprawy dotyczącej powodzi, podnosząc, że zwracał się o pomoc do różnych organów, ale jej nie uzyskał. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Za słuszne bowiem uznał przekazanie przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...]września 2010 r. wniosku A. G. z dnia [...] września 2010 r. o udzielenie pomocy finansowej w związku ze stratami poniesionymi w wyniku powodzi do rozpatrzenia - zgodnie z właściwością - Miejsko - Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w M. - jako organowi właściwemu do rozpatrzenia wniosku skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania postanowienia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. przekazujące - według właściwości - Miejsko - Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w M. wniosek A. G. z dnia [...]września 2010 r. o udzielenie pomocy finansowej na naprawę zniszczeń powstałych w wyniku powodzi. Postanowienie to zostało wydane na podstawie przepisu art. 65 § 1 kpa - zgodnie z którym, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji orzekający w niniejszej sprawie uznał, a Sąd w całości podzielił jego stanowisko i argumentację, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku A. G. z dnia 15 września 2010 r. o udzielenie pomocy finansowej na naprawę zniszczeń powstałych w wyniku powodzi jest Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w M.. Z art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) wyraźnie wynika, iż do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną. Zaś w myśl art. 101 ust. 1 ww. ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, co oznacza, iż właściwym do przyznania i wypłaty zasiłku celowego jest ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. W związku z tym prawidłowo Wojewoda [...] przekazał - według właściwości - przedmiotowy wniosek A. G. o udzielenie pomocy finansowej na naprawę zniszczeń powstałych w wyniku powodzi do Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. - jako organowi właściwemu do jego merytorycznego rozpoznania. Ponadto, skarżący w zasadzie nie podnosił zarzutu, że Miejsko - Gminy Ośrodek Pomocy Społecznej w M. nie jest organem właściwym do rozpoznania jego wniosku. Skarga bowiem nie zawiera żadnych merytorycznych zarzutów odnośnie treści postanowienia - co może świadczyć o niezrozumieniu przez niego istoty sprawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoznawał sprawę tylko pod względem formalnym - który organ jest właściwy do rozpoznania wniosku skarżącego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga jest całkowicie bezzasadna - bowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopełnił wszelkich niezbędnych wymogów proceduralnych związanych z rozpoznaniem wniosku, wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy rozstrzyganiu sprawy i uzasadnił przekonująco swoje postanowienie. Dlatego też Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).