I SA/Wa 273/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] grudnia 2016 r., nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania I. K. , utrzymało w mocy decyzję [...] z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] o odmowie przyznania odwołującemu się świadczeń wychowawczych na drugie i kolejne dzieci w rodzinie. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. I.K., obywatel Ukrainy, przebywa w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy do [...] lipca 2018 r., udzielonego na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. - o cudzoziemcach (Dz.U z 2016 r., poz. 1990), w celu wykonywania pracy na rzecz firmy M. Sp. zo.o. w W. na stanowisku [...] . Wraz z nim w Polsce przebywa legalnie jego żona (O. K. ) i trójka dzieci – S. (ur. [...] r.), M. (ur. [...] r.) i H. (ur.[...] r.). W związku z udzielonym zezwoleniem na pobyt wydano mu kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Wnioskiem z[...].maja 2016 r. wystąpił on o przyznanie na rzecz córek: M. i H. K. – jako kolejnych dzieci w rodzinie, świadczeń wychowawczych przewidzianych w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. – o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195 ze zm.) przywoływanej dalej jako: "p.p.w.d". W następstwie rozpoznania powyższego wniosku Prezydent [...] decyzją z [...] sierpnia 2016 r., utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2016 r. odmówił przyznania wnioskodawcy żądanych świadczeń. W motywach tych decyzji wskazywano, odwołując się do art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c p.p.w.d, że cudzoziemcowi legitymującemu się zezwoleniem na pobyt czasowy w Polsce przysługuje przewidziane ustawą świadczenia o ile jego pobyt wynika z okoliczności, o których mowa w art. 127 ustawy o cudzoziemcach. W tym zaś przepisie uregulowano kwestię udzielania zezwoleń na pobyt czasowy w Polsce związany z wykonywaniem przez cudzoziemca pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, w sytuacji gdy podmiot powierzający jej wykonywanie cudzoziemcowi nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy. Skarżący do tej grupy zaś nie należy. Skoro zatem w myśl ww. przepisu cudzoziemcy przebywający czasowo w Polsce mają prawo do świadczenia o ile ich zatrudnienie konieczne jest z uwagi na braki wykwalifikowanej kadry na lokalnym rynku pracy, to brak jest podstaw do pominięcia tej normy i przyznania świadczenia jedynie ze względu na posiadanie dokumentu uprawniającego do pracy w Polsce, tj. karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Jednocześnie Kolegium wywodziło, iż grupa cudzoziemców uprawnionych do świadczenia, o których stanowi art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d p.p.w.d, obejmuje tych obywateli innych państw, dla których Polska jest krajem długotrwałego lub stałego pobytu, uprawnionych do pracy w Polsce bez ograniczeń ze względu na rodzaj wykonywanej pracy, czy osobę pracodawcy. Zatem takich, którzy mają nieograniczony dostęp do rynku pracy na równi z obywatelami polskimi. Zwracało przy tym uwagę, że przy wykładni przepisów prawnych, zgodnie z regułą per non est, nie można dokonywać w ten sposób by pewne ich fragmenty okazały się zbędne. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] I.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wywodząc w niej, iż jako osoba legitymujący się kratą pobytu, wydaną w związku ze zgodą na pobyt udzieloną na podstawie art. 114 ustawy o cudzoziemcach, zawierającą adnotację "dostęp do rynku pracy", spełnia warunek określony w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d p.p.w.d. umożliwiające ubieganie się o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci. Zawracał uwagę, że warunki dotyczące cudzoziemców, wskazane w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c) i d) wzajemnie się wykluczają i nie jest możliwe ich łączne spełnienie. W tym kontekście wskazywał na wydawanie cudzoziemcom, którzy przebywają na terenie Polski na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy o cudzoziemcach (tj. cudzoziemcom, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c p.p.w.d.), dokumentu pobytu zawierającego adnotację "Niebieska Karty UE", a nie "dostęp do rynku pracy". Odwoływał się nadto do wypowiedzi prasowych przedstawicieli Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz oficjalnych informacji umieszczanych na stronach owego Ministerstwa, z których wynika, że cudzoziemcom znajdującym się w takiej jako on sytuacji prawnej, po spełnieniu pozostałych przesłanek określonych w ustawie, prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest niesporny i znajduje odzwierciedlenie w dokumentach zgromadzonych w aktach. Poza sporem bowiem pozostaje, że skarżący jest cudzoziemcem, która przebywa na terenie Polski wraz z rodziną legalnie, a zgodę na pobyt czasowy do [...] lipca 2018 r. uzyskał na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. wydanej na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2016 r., poz. 1990) w celu wykonywania pracy na rzecz firmy M. sp. z o.o. w W. . Niesporne pozostaje także, iż w wydanej mu karcie pobytu zawarta została adnotacja o "dostępie do rynku pracy". Niekwestionowaną przy tym okolicznością jest, że wraz z żoną wychowuje trójkę małoletnich dzieci. Istota sporu sprowadza się natomiast do wykładni art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. -o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195 ze zm.), stanowiącym, iż prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. Podejmując bowiem decyzję w sprawie organy obydwu instancji stanęły na stanowisku, iż w tej grupie cudzoziemców mieszczą się wyłącznie ci, dla których Polska jest krajem długotrwałego lub stałego pobytu i osoby te są uprawnione do pracy w Polsce, bez ograniczeń ze względu na rodzaj wykonywanej pracy, czy osobę pracodawcy. A to wobec wyszczególnienia w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit.c powołanej ustawy jako uprawnionych do świadczeń wychowawczych grupy cudzoziemców przebywających czasowo w Polsce, których pobyt i zatrudnienie było konieczne z uwagi na brak wysoko wykwalifikowanej kadry na rynku lokalnym, tj. takich, którym zgoda na pobyt wydana została w okolicznościach, o których mowa w art. 127 ustawy o cudzoziemcach. W związku z czym, nie podlegają przepisom ustawy przebywający czasowo w Polsce cudzoziemcy, którzy zgodę na pobyt uzyskali na innej podstawie prawnej, w tym wypadku na podstawie art. 114 ustawy o cudzoziemcach. Taki sposób interpretacji art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d p.p.w.d jest w ocenie Sądu błędny i w istocie oznacza wprowadzenie dodatkowych kryteriów nabycia prawa do świadczeń nieprzewidzianych przez ustawodawcę. To bowiem na jakiej podstawie udzielone zostało cudzoziemcowi przebywającemu w Polsce dłużej niż pół roku zezwolenie na pobyt i pracę, w świetle brzmienia ww. przepisu jest prawnie obojętne. Podobnie obojętne jest czy dostęp do rynku pracy oznacza w konkretnym wypadku pracę u ściśle oznaczonego przez okres pobytu polskiego pracodawcy, czy też jest on pod tym względem nieograniczony. Istotne jedynie jest by cudzoziemiec mógł w sposób legalny podjąć zatrudnienie w Polsce i zamieszkiwał na ternie kraju wraz rodziną, z wyłączeniem przypadków w tym przepisie explicite wymienionych, tj. sytuacji, gdy uzyskał on zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy; przyjęty został w Polsce celu podjęcia studiów oraz gdy ma prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. Fakt, że ustawodawca zdecydował się na wymienienie w art. 1 ust. 1 pkt 2 p.p.w.d. w ramach jednej z grup cudzoziemców uprawnionych do świadczenia wychowawczego jedynie tych, którzy przebywając na terenie polski czasowo, zgodę na ów pobyt uzyskali w trybie art. 127 ustawy o cudzoziemcach, nie oznacza zatem jak sugerują organy, że pobyt pozostałych cudzoziemców, wskazanych w odrębnych jednostkach redakcyjnych owego przepisu, warunkujący prawo do świadczenia, musi być pobytem stałym bądź długoterminowym. Organom orzekającym w sprawie zdaje się umykać, że redakcja przepisu przybiera postać wyliczenia odnoszącego się do różnego rodzaju grup cudzoziemców, z których każda charakteryzuje się inną wspólna cechą. Ustalenie zakresu podmiotowego ustawy w ramach owego wyliczenia należy zatem dokonywać w sposób odrębny dla każdej z tych grup, a nie poprzez rekonstruowania cech charakterystycznych dla danej grupy przez pryzmat cech właściwych dla grupy cudzoziemców ujętych w innej jednostce redakcyjnej przepisu. Takie podejście do dekodowania norm prawnych zawartych w omawianym unormowaniu nie oznacza przy tym – jak przyjmuje Kolegium - działania sprzecznego z regułą per non est. Wyszczególnienie z kolei wspomnianej wyżej grupy cudzoziemców przebywających czasowo w Polsce, podyktowane było prawdopodobnie koniecznością uniknięcia przez ustawodawcę wątpliwości co do możliwości przyznania tego rodzaju obywatelom państw trzecich świadczeń wychowawczych, mogącą pojawić się w toku stosowania ustawy ze względu na treść dokumentu stwierdzającego ich status w Polsce. W przypadku bowiem takich osób w karcie pobytu nie wpisuje się adnotacji "dostęp do rynku pracy" (mimo takowego posiadania), ale jedynie adnotację "Niebieska Karta UE" (vide art. 244 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach). Tymczasem to kryterium dostępu cudzoziemca do rynku pracy (a nie sposób jego dokumentowania) uznawał ustawodawca za okoliczność relewantną z punktu widzenia przyznania cudzoziemcom przebywającym legalnie w Polsce wraz z rodziną, prawa do świadczenia wychowawczego. Dostęp ten przysługuje zaś zarówno tym cudzoziemcom, którzy zezwolenie na pobyt czasowy uzyskali na podstawie art. 114 jak i tym, których zezwolenie oparto na art. 127 ustawy o cudzoziemcach (por. art. 87 ust. 1 pkt 11a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz.U. z 2017 r., poz. 1065). Skoro zatem skarżący, przebywa w Polsce wraz z rodziną legalnie na podstawie zgody udzielonej przez właściwy ku temu organ, jak też legitymuje się dostępem do rynku pracy, co znalazło potwierdzenie w treści wydanej mu karty pobytu, a przy tym nie zachodzą w stosunku do niego okoliczności wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d in fine p.p.w.d., to odmowa przyznania mu w takich uwarunkowaniach faktyczno-prawnych świadczenia wychowawczego, ze względu na rzekomo niepodleganie działaniu ww. ustawy narusza w sposób mający istotny wpływ na wynika sprawy ww. przepis. Z tych też przyczyn zarówno zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja Prezydent [...] nie mogły się ostać i podlegały uchyleniu, o czym Sad orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z oceny prawnej sformułowanej w niniejszej wyroku, sprowadzającej się do konkluzji, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, treść normatywna art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d p.p.w.d nie stanowi przeszkody przyznania skarżącemu przewidzianego tą ustawą świadczenia.