I SA/Wa 2741/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 24 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. i A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. P. i A. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący po złożeniu wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Formularz wniosku wpłynął do Sądu w dniu 2 października 2014 r., przy piśmie skarżących z dnia 27 września 2014 r. (k. 101). W formularzu PPF wnioskodawcy podali, że wspólnie prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe. Rodzina środki utrzymania czerpie ze świadczenia rentowego skarżącej ([...] zł), dochodów z działalności rolniczej ([...] zł miesięcznie) oraz dzierżawy [...] ([...] zł miesięcznie). Do skarżących należy nieruchomość budynkowa (dom) o pow. [...] m² oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Należący do skarżących udział w prawie własności ww. [...] wynosi [...]. Zarządzeniem z dnia 24 października 2014 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez przedstawienie: (1) kopii zeznań podatkowych składanych przez wnioskodawcę z ostatnich dwóch lat, (2) oświadczenia, czy wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą lub wykonuje inne prace dorywcze i z tego tytułu uzyskuje dochód, (3) wyciągu ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz jego małżonkę rachunków bankowych i lokat wraz z historią dokonanych na nich operacji z ostatnich trzech miesięcy (VIII-X), (4) dokumentów określających charakter, jak też potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawcę dochodów zadeklarowanych w złożonym oświadczeniu (dot. rolnictwa i [...]), (5) kopii dokumentów (rachunków, faktur) potwierdzających ponoszenie wydatków na konieczne utrzymanie, (6) informacji o zarejestrowanych na wnioskodawcę lub jego małżonkę pojazdach mechanicznych, pozostających ich własnością wraz z informacją o marce i wieku pojazdów. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia 3 listopada 2014 r. skarżący podnieśli, że roczne dochody naliczane rolnikom są przeszacowane. W odniesieniu do ostatniego roku wskazali, że duża część ich produkcji rolnej została zniszczona w wyniku gradobicia (zebrane zostało około 30% planowanych plonów). Skarżący wskazali na wiek (ponad [...]-letni) posiadanego parku maszynowego ([...]) i koszty jego napraw, jak też brak środków na powiększenie powierzchni gospodarstwa. Wskazali, że w ostatnich latach wraz z pozostałymi współwłaścicielami [...] zrealizowali dwie inwestycje za kilkadziesiąt tysięcy złotych (zjazd z drogi publicznej oraz parking dla klientów). Wynikało to z uwzględnienia wagi poprawy stanu technicznego i ekonomicznego budynku. Do pisma zostały dołączone: kopie zeznań podatkowych złożonych przez Z. P. (PIT-36 za 2013 r. – przychód z renty w wysokości [...] zł; przychód z najmu lub dzierżawy – [...] zł; PIT-36 za 2012 r. – odpowiednio [...] zł i [...] zł), wyciąg z posiadanych rachunków bankowych w Banku [...] (otwarte konto oszczędnościowe - saldo w dniu 31 października 2014 r. – [...] zł w tym pobrana kaucja [...] zł; KONTO [...] – saldo w dniu 31 października 2014 r. – [...] zł), zaświadczenie o wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego i dochodach z niego uzyskiwanych (gospodarstwo rolne – [...] ha, pow. przeliczeniowa – [...], dochód roczny – [...] zł), kopia umowy najmu lokalu w [...], kopie dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, informacja o zarejestrowanych pojazdach mechanicznych będących współwłasnością wnioskodawców (samochód osobowy [...], rok prod. [...]). Postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący wnieśli sprzeciw pismem z dnia 5 grudnia 2014 r. (k. 204). W treści sprzeciwu skarżący zwrócili uwagę na sytuację gospodarczą kraju. Odnosząc się do kwestionowanego postanowienia podkreślili, że zakup kosiarki nie jest znaczącym wydatkiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie, o czym stanowi art. 260 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. Prowadzi bowiem do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, tj. gdy strona wykaże w sposób bezsporny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 cytowanej ustawy. Podstawę orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy powinna stanowić ocena rzeczywistych możliwości płatniczych strony, przy czym na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających żądanie. Jak wynika z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący wspólnie prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe, czerpiąc środki utrzymania ze świadczenia rentowego skarżącej ([...] zł), dochodów z działalności rolniczej ([...] zł miesięcznie) oraz dzierżawy [...] ([...] zł miesięcznie). Mając na uwadze wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawców regularnych dochodów, jak również okoliczność, iż posiadają na rachunku bankowym zgormadzone oszczędności, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazali, aby wysokość niezbędnych miesięcznych wydatków ponoszonych przez nich na bieżące opłaty i utrzymanie nie pozwalała wygospodarować środków w celu prowadzenia sprawy sądowej. Podkreślić trzeba, że ustawa w art. 214 § 1 p.p.s.a. nakłada obowiązek uiszczenia kosztów sądowych na tego, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Strona wnosząca do Sądu pismo podlegające opłacie co do zasady powinna zatem liczyć się z koniecznością poniesienia obciążeń finansowych z tym związanych. Z tego też względu, możliwość przyznania prawa pomocy została uwarunkowana bezspornym wykazaniem przez stronę, iż nie jest w stanie wypełnić powyższego obowiązku. W przypadku wnioskodawców, argumentacja zawarta we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, nie może wpłynąć na treść podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazali w sposób bezsporny, aby nie byli w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Z tych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.