I SA/Wa 2744/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-12

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska, Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do badania terminowości realizacji celu wywłaszczenia, jeśli wywłaszczona nieruchomość została zagospodarowana jako droga publiczna?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że realizacja celu wywłaszczenia w postaci drogi publicznej stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy zwrotu nieruchomości, niezależnie od terminowości tej realizacji. Fakt, że nieruchomość stała się drogą publiczną, wyłącza ją z obrotu i czyni zbędnymi ustalenia dotyczące terminów określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot części nieruchomości wywłaszczonej pod budowę zespołu mieszkaniowego i dróg. Organ I instancji odmówił zwrotu, wskazując na realizację drogi powiatowej, ale jednocześnie stwierdził, że nastąpiło to po ustawowym terminie. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając, że sama realizacja drogi publicznej jest wystarczającą podstawą do odmowy zwrotu, a terminowość nie ma znaczenia. Skarżące Miasto W. kwestionowało uzasadnienie organu I instancji dotyczące terminu realizacji celu wywłaszczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Anita Wielopolska-Fonfara Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], którą organ orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy Al. [...], stanowiącej cześć działki ewid. Nr [...] z obrębu [...]. Z ustaleń organu wynika, że przedmiotowa działka stanowi część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], nabytej na rzecz Skarbu Państwa od M. S. aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 1973 r. Rep. [...], na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Z wnioskiem o zwrot objętej tym aktem notarialnym nieruchomości wystąpiła M. P.– spadkobierczyni dawnej właścicielki. Organ I instancji, w uzasadnieniu decyzji, stwierdził, iż na przedmiotowej nieruchomości zrealizowana została [...], która to ulica posiada kategorię drogi powiatowej – zgodnie z uchwałą Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. Cel na, który nabyto przedmiotową nieruchomość został określony jako budowa zespołu mieszkaniowego "[...]" wraz z zespołem ulic. Organ I instancji podkreślił, iż nieruchomość nie może zostać zwrócona, gdyż stanowi drogę publiczną, jednak realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła po ustawowym terminie, wskazanym w art. 137 ust. 1 u.g.n. Organ odwoławczy rozstrzygnięcie Starosty [...], w przedmiocie odmowy zwrotu części działki ewid. Nr [...] z obrębu [...], uznał za zasadne bowiem ustalono, iż nieruchomość jest drogą publiczną, a w orzecznictwie sądowym drogi publiczne traktowane są jako rzeczy wyłączone z powszechnego obrotu. Organ odwoławczy stwierdził także, że wyjątkiem od zasady sformułowanej w art. 137 ust. 1 u.g.n. jest zrealizowanie na wywłaszczonej nieruchomości drogi publicznej. Istota sprawy zmierzająca do ustalenia faktu, że nieruchomość stanowiąca przedmiot postępowania została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia oraz, że stanowi drogę publiczną została ustalona przez organ I instancji i nie jest kwestionowana przez strony postępowania. W świetle tych ustaleń organ odwoławczy nie znalazł podstaw prawnych zobowiązujących organ do formułowania tezy o terminie w jakim nastąpiła realizacja celu wywłaszczenia. W skardze na decyzję Wojewody [...] [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z uwagi na brak zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niezgodnym ze stanem faktycznym uzasadnieniem decyzji Starosty [...], że cel wywłaszczenia zrealizowano w terminie. Zdaniem skarżącego nie zebrano pełnego materiału dowodowego w sprawie, a organ I instancji, w swojej decyzji, odmawiając zwrotu nieruchomości powinien powołać się jedynie na brak możliwości zwrotu nieruchomości z uwagi na fakt, że zrealizowano drogę publiczną, a drogi publiczne nie mogą być przedmiotem zwrotu, tak jak to orzekł w decyzji Wojewoda [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] o odmowie zwrotu opisanej szczegółowo w decyzji nieruchomości. Organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenia organu I instancji, że na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia i że cel ten stanowi drogę publiczną, co jest już powodem do odmowy zwrotu tej nieruchomości i co zostało orzeczone przez organ I instancji. Ustalenia tego, jak i samego rozstrzygnięcia przez organ I instancji nie kwestionuje również skarżące [...], które jest właścicielem drogi publicznej – ul. [...], w skład której wchodzi przedmiotowa nieruchomość. Skarżący kwestionuje natomiast uzasadnienie organu I instancji w części, w jakiej organ ten stwierdził, że realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła po terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n., co zdaniem skarżącego nie jest prawidłowym ustaleniem. Do tego zarzutu odniósł się organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdzając, że zrealizowanie na wywłaszczonej nieruchomości drogi publicznej jest wystarczającym powodem do odmowy zwrotu nieruchomości i brak jest podstaw prawnych zobowiązujących organ do formułowania tezy o terminie w jakim nastąpiła realizacja celu wywłaszczenia. Należy zgodzić się z tym stanowiskiem organu odwoławczego. W sytuacji bowiem, gdy na wywłaszczonej nieruchomości zrealizowano drogę publiczną to fakt ten jest przeszkodą do zwrotu nieruchomości na rzecz wywłaszczonego właściciela i nie ma znaczenia w jakich terminach droga publiczna została wybudowana. Ustalenia w tym zakresie są zbędne, gdyż w tej sytuacji terminy określone w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie mają zastosowania przy ocenie żądania zwrotu nieruchomości. Brak jest wiec podstaw prawnych do czynienia ustaleń w zakresie wskazanym w art. 137 ust. 1 u.g.n. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki zawarte w powołanym przepisie, wobec czego Wojewoda [...] nie miał podstaw prawnych do uchylenia decyzji Starosty Piaseczyńskiego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Ustalenie bowiem kiedy nastąpiło zrealizowanie inwestycji, jaką jest droga publiczna nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy, a przepis art. 138§ 2 kpa zawiera kwalifikowana przesłankę, jaką jest istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Z powyższych względów Sad na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło