I SA/Wa 275/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-22
Skład orzekający: Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie wykonała wezwania sądu do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń w celu oceny jej sytuacji majątkowej, może zostać pozbawiona prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Niewykonanie takiego wezwania, zgodnie z przepisami PPSA, skutkuje brakiem podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący S. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując, że nie jest w stanie ponieść wpisu od skargi kasacyjnej bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Sąd wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów w celu oceny jego sytuacji majątkowej, jednak skarżący nie wykonał tego wezwania w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić S. A. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. A. i S. A. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości postanawia odmówić S. A. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 275/11 oddalił skargę M. A. i S. A. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości.
W tej sytuacji S. A. wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żona, która opiekuje się swoim ojcem oraz [...] dzieci, które nie pracują. Źródłem utrzymania rodziny jest renta wnioskodawcy w wysokości [...] zł oraz dochód uzyskiwany z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz nieruchomość o powierzchni [...] ha.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie jest w stanie ponieść należnego wpisu od skargi kasacyjnej bez ryzyka uszczerbku utrzymania niezbędnego dla siebie i rodziny.
Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, pismem z dnia 25 sierpnia 2011 r. wezwano skarżącego do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych oświadczeń i dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jego sytuacji majątkowej. Wezwanie doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego w dniu 30 sierpnia 2011 r. Termin do jego wykonania upływał zatem w dniu 6 września 2011 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu wezwanie nie zostało wykonane.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że S. A. nie wykazał dostatecznie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 25 sierpnia 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy - dodatkowych oświadczeń i dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jego sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie wykonał wezwania - nie nadesłał żądanych oświadczeń i dokumentów. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawca nie wykazał należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło