I SA/Wa 275/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 488/11 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] sumę pieniężną w kwocie [...] ([...]) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] pismem z dnia [...] listopada 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 488/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem tym zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] oznaczoną hipotecznie jako "[...]"[...] -działka nr [...] w terminie miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził także, że przewlekłość Prezydenta [...] miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu 4 czerwca 2012 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokami z dnia: 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2417/13, 7 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2988/14, 16 września 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1421/15 oraz wyrokiem z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 125/18 ukarał już czterokrotnie Prezydenta grzywnami w łącznej wysokości 21.000 (dwadzieścia jeden tysięcy) złotych za niewykonanie wyroku z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 488/11. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie pismem z dnia [...] września 2018 r. (data wpływu do organu) skarżący ponownie wezwał Prezydenta do wykonania powyższego wyroku, a następnie wniósł wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wymierzenia organowi grzywny w wysokości co najmniej 20.000 zł, przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym oraz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty sądowej, w wysokości prawem przepisanej. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2014 r. przyznał już odszkodowanie za część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. nr hip. "[...]"[...] - stanowiącej część działki nr [...] o powierzchni [...], która obecnie stanowi część działek ewidencyjnych nr [...], będących własnością Miasta [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Prezydent ustalił odszkodowanie za część nieruchomości wynoszące 25% wartości nieruchomości o powierzchni [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] będące własnością Skarbu Państwa. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Prezydent ustalił odszkodowanie za udział wynoszący 25% wartości nieruchomości o powierzchni [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] będące własnością Skarbu Państwa. Dodatkowo organ wyjaśnił, że opóźnienia w rozpatrywaniu sprawy spowodowane są między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, niestety nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Podał również, że po otrzymaniu odpowiedzi na wysłane pisma oraz po zwrocie akt Biuro Spraw Dekretowych podejmie czynności w celu realizacji powołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W tej sytuacji Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności, sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 488/11, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie miesiąca od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu 4 czerwca 2012 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął dnia 4 lipca 2012 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącego do wykonania prawomocnego wyroku, organ nie rozstrzygnął w całości sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem. Wobec tego Sąd uznał, że ustawowe przesłanki, o których mowa w art. 154 § 1 i 6 powołanej wyżej ustawy, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a zatem skarga o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest zasadna. Podkreślić należy, że z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi [...] wymierzono już czterokrotnie grzywny, tj. wyrokiem z dnia: 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2417/13 w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych, 7 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2988/14 w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych, 16 września 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1421/15 w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych oraz wyrokiem z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 125/18 w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych. Pomimo powyższych wyroków wymierzających grzywnę organ nadal nie załatwił w całości wniosku skarżącego. Niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej i to pomimo czterokrotnego ukarania organu grzywną. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest po raz kolejny wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Określając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę fakt, że skarżący uzyskał już część odszkodowania za ponad 50 % wartości przedmiotowej nieruchomości. Ostatnia grzywna wymierzona była organowi przez Sąd wyrokiem z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 125/18, czyli przed 9 miesiącami. Nadto Sąd postanowił zasądzić także sumę pieniężną na rzecz skarżącego na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 154 § 2 powołanej powyżej ustawy Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu obecna bezczynność Prezydenta [...] niewątpliwie ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej jest zasadny. W ocenie Sądu przyznanie skarżącemu kwoty [...] uzasadnione jest rażącym charakterem zwłoki w rozpoznaniu sprawy, co uzasadnia przyznanie stronie zadośćuczynienia z tego powodu. Określając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę fakt, że skarżący dwiema decyzjami uzyskał już część odszkodowania za ponad 50% wartości przedmiotowej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 i § 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 265).