I SA/Wa 278/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę. I SA/Wa 278/04 UZASADNIENIE Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej po rozpatrzeniu odwołania E. L., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. z dnia [...] października 2003 r. Decyzją tą Dyrektor Oddziału Rejonowego odmówił w trybie art. 154 § 1 kpa uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. z dnia [...] października 1999 r. w przedmiocie zwolnienia przez E. L. osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. [...] w S. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wyjaśnił. Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w R. decyzją Nr [...] z dnia [...] września 1999 roku zobowiązał E. L. do zwolnienia osobnej kwatery stałej przy ul. [...] w S. Podstawą do wydania decyzji był fakt, iż żona wojskowego zajmowała lokal mieszkalny w P. przy ul. [...] na podstawie umowy najmu i była tam zameldowana na pobyt stały. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w L., decyzją z dnia [...] października 1999 roku. Zgodnie z art. 41 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (jedn. tekst Dz.U. z 2002 r. Nr 42 poz. 368, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji , jeżeli żołnierz zawodowy i jego małżonek posiadają odrębne lokale mieszkalne w garnizonie, w którym żołnierz pełni służbę i za jeden z tych lokali uiszcza czynsz regulowany, są zobowiązani przekazać ten lokal do dyspozycji właściciela. W stosunku do osób będących emerytami lub rencistami wojskowymi przepis ten stosuje się niezależnie od miejscowości, w której posiadają lokal. Stanowisko organów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podzielił Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, który wyrokiem z dnia 13 lutego 2001 r. oddalił skargę E. L. na decyzje Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w L. z [...] października 1999 r. w przedmiocie zwolnienia kwatery (sygn. akt II S.A./Lu 1228/99) uznając, iż decyzje organów WAM były zgodne z prawem. W dniu [...] lutego 2003 r. E. L. wystąpił do Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w R. z wnioskiem o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego w L. z dnia [...] października 1999 r. w przedmiocie zwolnienia kwatery, w trybie art. 154 kpa, argumentując go wystąpieniem nowych okoliczności. Należały do nich podarowanie córce, po wykupieniu, mieszkania w P., a więc posiadanie przez małżonków tylko jednego mieszkania – kwatery stałej w S. oraz zmiana przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Przepisy ustępów 4 i 5 art. 41 zostały uchylone. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. uznał, że okoliczności te nie mogą stanowić podstawy do jej uchylenia. W odwołaniu od decyzji Dyrektora Oddziału w K. E. L. podniósł, że obowiązujące obecnie przepisy cytowanej ustawy nie zobowiązują osoby uprawnionej do zwolnienia kwatery w przypadku posiadania przez współmałżonka odrębnego lokalu mieszkalnego. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził. Organ administracji rozstrzygając sprawę obowiązany jest uwzględnić stan istniejący w dacie wydania decyzji. Niepodważalny jest fakt, iż dnia [...] września 1999 r. E. L. zajmował osobną kwaterę stałą w S., za którą uiszczał czynsz regulowany, natomiast żona była najemcą lokalu mieszkalnego w P., za który również uiszczała czynsz regulowany. W tej sytuacji organ był zobowiązany wydać na podstawie art. 42 ust. 1 cytowanej ustawy decyzję o zwolnieniu zajmowanej przez żołnierza kwatery. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt wykupienia przez żonę lokalu i darowanie go córce, jak również zmiana w przedmiotowym zakresie przepisów cytowanej ustawy. Również pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostałe zarzuty podniesione przez E. L. w odwołaniu. Dla rozstrzygnięcia sprawy — co podkreślił również Naczelny Sąd Administracyjny - ma znaczenie stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji. Ponadto stwierdził, iż nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku E. L. w trybie art. 154 kpa, ponieważ przepis ten pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej w sytuacji, że żadna ze stron nie nabyła z niej prawa. Decyzja, o uchylenie której, wnosił E. L. dotyczy zwolnienia osobnej kwatery stałej, nakłada więc obowiązek zwolnienia tej kwatery. Decyzja, która ustanawia obowiązki jest decyzją tworzącą prawa. "Nabycie praw" użyte w art. 154 kpa rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne kształtuje sytuację strony, na podstawie której nabywa ona prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2003 r. IV SA 3205/2001 Monitor Prawny 2003/14 str. 627). E. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. W skardze, analogicznie do odwołania, podniósł sprawę uchylenia w obowiązującej ustawie przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji, nakazującej zwolnienie kwatery jak też okoliczność faktyczną – brak innego mieszkania poza kwaterą stałą w S. Wyjaśnił, że organy Agencji nie wyjaśniły w dostateczny sposób istoty sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) wojewódzkie sądy administracyjne badają legalność decyzji organów administracji publicznej poprzez ich zgodność z przepisami procesowymi jak też przepisami stanowiącymi podstawę materialną rozstrzygnięcia. Sąd oceniając decyzje Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i poprzedzającej ją, Dyrektora Oddziału tej Agencji w K. nie stwierdził, aby decyzje naruszyły przepisy. Natomiast zarzuty skargi nie są zasadne i z tego też względu skargę oddalono. Niesporne jest, że decyzja ostateczna nakazywała skarżącemu zwolnienie kwatery stałej. Decyzja ta była przedmiotem badania przez Ośrodek Zamiejscowy Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie, co oznacza, że z całą pewnością nie zawierała błędów prawnych skoro skarga na tę decyzję przez Sąd została oddalona. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2003 r. E. L. zwrócił się o uchylenie decyzji w trybie art. 154 kpa, przepis ten wskazał we wniosku. Postępowanie administracyjne, prawidłowo wszczęte, mogło ograniczyć się więc tylko do badania okoliczności, mających miejsce po dacie wydania decyzji ostatecznej pod warunkiem, że żadna ze stron nie nabyła prawa, a za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Decyzja wydana przez Dyrektora Oddziału Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. uznała, że wskazane przez wnioskodawcę okoliczności nie stanowiły o słusznym interesie strony natomiast Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, iż nie wystąpiła niezbędna przesłanka do zastosowania przepisu – brak praw nabytych. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił poglądy wyrażone w decyzjach. Legalność decyzji administracyjnej musi być badana przez pryzmat przepisów obowiązujących w dacie jej wydania. Późniejsza zmiana przepisów nie jest podstawą do odmiennej oceny prawnej tej decyzji jak też uznania, że interes społeczny przemawia za jej uchyleniem. Wręcz przeciwnie zasada trwałości decyzji administracyjnych, wyrażona w art. 16 kpa, przemawia za niewzruszalnością orzeczeń ostatecznych organów administracji publicznej. Nie wystąpił też w tej sprawie przypadek słusznego interesu strony – skoro świadomym działaniem osób najbliższych dla skarżącego, już po decyzji z 1999 roku został on pozbawiony lokalu mieszkalnego, funkcjonującego dla małżonków L. poza kwaterą stałą. Sytuacja życiowa jest dla niego niewątpliwie ciężka, ale nie została wywołana kwestionowaną decyzją. Zasadnie więc oceniły ją organy obu instancji. Wreszcie – kwestia prawna czy skarżący decyzją z dnia [...] października nabył czy też nie stosowne prawa. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżone przez E. L. rozstrzygnięcia wywołały skutki prawne, a w zależności od towarzyszących im okoliczności mogły dawać uprawnienia lub też obowiązki. Użyte w przepisie określenie – "nabycie prawa" – ma niewątpliwie znaczenie szersze aniżeli "nabycie uprawnienia" czyli prawa o pozytywnym skutku materialnym. Przepis artykułu 32 ust. 1 Konstytucji stanowi "wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne". W tym znaczeniu prawo to obowiązujący system prawny, obejmujący wszystkich obywateli. To zespół uprawnień i obowiązków oraz gwarancje ich respektowania. Z tego względu zasadnie odmówiono skarżącemu uchylenia decyzji z dnia [...] października 1999 r., bowiem okoliczności sprawy nie pozwalały na zastosowanie do niej dyspozycji art. 154 kpa i z tego też względu Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.