I SA/Wa 278/15

Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata K.S. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. J.P., pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 278/15 przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, na pełnomocnika skarżącej wyznaczony zaś został adwokat K.S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2015 r. odrzucił skargę jako wniesioną po upływie terminu. W dniu [...] maja 2015 r. do Sądu wpłynął wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, sporządzony przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika skarżącej. Sąd postanowieniem z dnia 9 lipca 2015 r. odmówił przywrócenia terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 października 2015 r. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r. przyznano wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej stosowne wynagrodzenie za czynności w postępowaniu zażaleniowym w związku z postanowieniem z dnia 9 lipca 2015 r. W dniu [...] września 2016 r. do Sądu wpłynął z kolei wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w związku z wniesionym wcześniej wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pełnomocnik zaznaczył, że występując o przywrócenie terminu do złożenia skargi wniósł jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i do chwili obecnej wniosek ten nie został rozpoznany. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje stosowne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. W rozpoznawanej sprawie jest to rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). W myśl bowiem § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie w dniu 1 stycznia 2016 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 240 zł. W myśl zaś § 2 ust. 3 tego rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że adwokat K.S. ustanowiony został pełnomocnikiem skarżącej przed wydaniem postanowienia z dnia 9 kwietnia 2015 r. odrzucającego skargę, a więc w postępowaniu w pierwszej instancji. Zdaniem referendarza sądowego w sprawie nie zaistniały jednakże przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej stosownego wynagrodzenia za pomoc udzieloną w przedmiotowym postępowaniu. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że przy przyznawaniu opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 powołanej ustawy, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżącą, postanowienie z dnia 9 kwietnia 2015 r. zostało zaś wydane na posiedzeniu niejawnym. Czynności wyznaczonego z urzędu pełnomocnika ograniczyły się natomiast do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który to wniosek nie został uwzględniony. Analizując zakres podjętych czynności trudno uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie rzeczywistej pomocy prawnej. Jak zaś wyżej wskazano stosowne wynagrodzenie może być przyznane w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. Zauważyć przy tym trzeba, że powołane wyżej rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r. nie przewiduje możliwości przyznania odrębnego wynagrodzenia za sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r. przyznano natomiast wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi stosowne wynagrodzenie za czynności podjęte w postępowaniu zażaleniowym w związku z postanowieniem z dnia 9 lipca 2015 r., mocą którego odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że wniosek wyznaczonego z urzędu pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia, złożony w dniu 5 września 2016 r., jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.