I SA/Wa 2783/21
WyrokWSA w Warszawie2022-04-13
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Monika Sawa, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jeśli wnioskodawca nie był użytkownikiem wieczystym nieruchomości na dzień 1 stycznia 2019 r. i nieruchomość nie była zabudowana na cele mieszkaniowe?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jeśli wnioskodawca nie spełnia przesłanek ustawowych, takich jak bycie użytkownikiem wieczystym nieruchomości na dzień 1 stycznia 2019 r. oraz zabudowa nieruchomości na cele mieszkaniowe. W takim przypadku organ prawidłowo odmawia wydania zaświadczenia, opierając się na posiadanych danych i ewidencjach.Stan faktyczny
H. S. wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności na podstawie ustawy przekształceniowej. Prezydent m.st. Warszawy odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że wnioskodawczyni nie jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a nieruchomość nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. H. S. zaskarżyła postanowienie SKO do WSA, zarzucając fragmentaryczną ocenę sprawy i kwestionując zgodność działań organów z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Sędziowie sędzia WSA Monika Sawa, sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z 22 września 2021 r., nr KOC/4943/Zs/21 utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z 16 lipca 2021 r. nr 6/2021.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Wnioskiem z dnia 24 czerwca 2021 r. H. S. wystąpiła do Prezydenta m. st. Warszawy o wydanie m.in. zaświadczenia potwierdzającego, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 6020 m2 przekształciło się w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów.
Postanowieniem z dnia 16 lipca 2021r., nr 6/2021 Prezydent m. st. Warszawy odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej i działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. 6020m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] przekształciło się w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. W uzasadnieniu organ I instancji wykazał, że wnioskodawczyni nie jest użytkownikiem wieczystym ww. nieruchomości.
Zażalenie na ww. postanowienie wniosła H. S. podnosząc, iż jest niezrozumiałe dla niej jak działka położona przy ul. [...], na której usytuowany jest garaż, znalazła się na działce nr [...] niezabudowanej przy ul. [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z 22 września 2021 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z 16 lipca 2021 r.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ powołał art. 217 § 1 i 2 i art. 218 kpa oraz podniósł, że z brzmienia powołanych przepisów wynika, iż organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego oraz jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Przy czym potwierdzenie faktów albo stanu prawnego powinno wynikać z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź innych danych, znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające przed wydaniem zaświadczenia może być przeprowadzone tylko w koniecznym, a więc ograniczonym zakresie. Podstawową przesłanką umożliwiającą zgłoszenie żądania o wydanie zaświadczenia jest to, aby przedmiotem żądania były fakty, czy stan prawny niebudzący kontrowersji co do ich istnienia.
Przeszkodami do wydania zaświadczenia, na które powołał się sprawie organ I instancji były dwie kwestie: pierwsza, że nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] położona przy ul. [...] nie jest zabudowana w celu mieszkaniowym oraz druga - działka ta nie znajduje się w użytkowaniu wieczystym.
Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia Kolegium wskazało, że działania organu I instancji zmierzały wyłącznie do ustalenia czy spełnione zostały przesłanki przekształcenia, tym samym uzasadniona była weryfikacja, czy na przedmiotowym gruncie wystąpiła zabudowa mieszkaniowa i czy nieruchomość ta została oddana w użytkowanie wieczyste.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie organu, niemożliwe jest wydanie zaświadczenia o żądanej treści.
Ze skargą na powyższe postanowienie wystąpiła H. S.
W skardze zarzuciła fragmentaryczną ocenę sprawy garaży wybudowanych ze środków własnych, bez zbadania czy podstawa zastosowanej odmowy jest zgodna z prawem i wniosła o ocenę czy dopuszczalne jest działanie Prezydenta m.st. Warszawy stawiające ponad ustawy (faktycznie kasując możliwość ich stosowania) swoje decyzje, np. dokonując rozdzielenia z istniejących działek zabudowy mieszkaniowej i garażowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z 16 lipca 2021 r., o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] przekształciło się w prawo własności.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowią przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r., poz. 916 ze zm.), zwanej dalej "ustawą przekształceniową ". Zgodnie z jej brzmieniem z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe uległo przekształceniu w prawo własności tych gruntów (art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej), przy czym przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne - wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Ustawa przekształceniowa przewiduje dodatkowo, że podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie (art. 4 ust. 1). W przypadku gruntów stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego zaświadczenie to wydaje odpowiednio wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu albo zarząd województwa (art. 4 ust. 1 pkt. 3). Zatem prawidłowe rozpatrzenie wniosku wymagało jednoznacznego ustalenia czy podmiot występujący z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mieści się w katalogu podmiotów legitymowanych do występowania z takim wnioskiem, oraz następnie - czy nieruchomość objęta wnioskiem należy do jednej z kategorii, o których mowa powyżej.
Oznacza to, że w aspekcie procesowym do tego rodzaju postępowania znajdzie zastosowanie tryb, o którym mowa w art. 217 i 218 kpa. Postępowanie to ma charakter uproszczony a organ wydaje zaświadczenie na podstawie dokumentów, które są w jego posiadaniu, przede wszystkim ewidencji i rejestrów. Art. 218 § 1 kpa dopuszcza przy tym możliwość przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego. Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń stanowi zatem rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Postępowanie to sprowadza się do zbadania okoliczności wynikających z ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia czy te dane odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów lub stanu prawnego, którego potwierdzenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia jakiego rodzaju ewidencje lub rejestry, mogą zawierać żądane dane. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, który poprzez nie potwierdza jedynie istnienie określonego obiektywnego stanu (faktycznego, prawnego) na podstawie posiadanych danych.
W ocenie Sądu, występujące w sprawie okoliczności faktyczne uzasadniają odmowę wydania wnioskowanego przez stronę zaświadczenia. Z ustaleń organu wynika, że przeznaczenie nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [...] o pow. 6020 m2 położonej przy ul. [...] to tereny mieszkaniowe. Nieruchomość nie jest zabudowana ( vide: wypis z rejestru gruntów oraz mapy k. 7 i 10-11 akt administracyjnych). Ponadto nieruchomość ta stanowi własność m. st. Warszawy i nie jest oddana w użytkowanie wieczyste, co potwierdzają dane zawarte w KW Nr [...].
Powyższe nie pozwala mieć wątpliwości, iż na dzień 1 stycznia 2019 r. skarżąca nie była użytkownikiem wieczystym działki nr [...] (z akt wynika, że nie była nim także w dacie złożenia wniosku). Zatem nie została spełniona jedna z przesłanek ustawowych, niezbędna do dokonania przekształcenia, czyli bycie użytkownikiem wieczystym gruntu na dzień 1 stycznia 2019 r. Z powyższych względów skarżąca nie może skutecznie domagać się wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego .
Na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogła mieć wpływu zawarta w skardze argumentacja sprowadzająca się do stwierdzenia, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] (zabudowana budynkiem garażu) jest związana funkcjonalnie z nieruchomością zabudowaną budynkiem mieszkalnym położonym przy ul. [...]. Skarżąca zarzuciła także bezzasadność podziału działki położonej przy ul [...]. Jak już wskazano powyżej, decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miała wyłącznie okoliczność czy objęta wnioskiem o wydanie zaświadczenia nieruchomość jest oddana w użytkowanie wieczyste, a gdy ta pierwsza przesłanka się ziści , czy jest zabudowana na cele mieszkaniowe. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Zatem twierdzenia skarżącej dotyczące nieuzasadnionego podziału nieruchomości położonej przy ul. [...] oraz kwestie związane z uregulowaniem stanu prawnego garażu, co do którego skarżąca nabyła prawa i roszenia - w realiach rozpoznawanej sprawy znajdowały się poza sferą oceny organów.
Reasumując, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy podjęły w niej wszelkie niezbędne czynności dla wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Przeprowadzona przez organy ocena zebranego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, a przyjęte stanowisko zostało należycie uzasadnione poprzez wskazanie dowodów, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcia oraz przyczyn, dla których organy nie podzieliły argumentacji skarżącej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło