I SA/Wa 2799/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Miasta [...] na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu Miastu [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (dwieście) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Orzeczeniem z [...] maja 2020 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej również jako: "SKO", "Kolegium", "organ"), umorzyło postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziałów [...] w [...] części nieruchomości gruntowej, położonej w [...], przy ul. [...] ozn. jako dz. ew. nr [...] z obr. [...], związanego z lokalem niemieszkalnym miejsce postojowe nr [...]. Pismem z [...] listopada 2021 r. Miasto [...] (dalej również jako: "Miasto", "skarżący", "strona skarżąca") wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie, zwracając się jednocześnie o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podniosło, że zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonym orzeczeniu wystąpiło ze sprzeciwem do sądu powszechnego, jednak postanowieniem z [...] października 2021 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] w [...] [...] Wydział Cywilny sprzeciw ten odrzucił. Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem z [...] marca 2022 r. sygn. akt [...] uchylił przywołane wyżej postanowienie Sądu Rejonowego [...] w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zakres kognicji sądów administracyjnych określają przepisy: art. 3 § 2, 2a i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: "ppsa"). Zdaniem Sądu, skarga Miasta [...] jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, gdyż kwestionowane nią orzeczenie nie mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego przewidzianym w art. 3 § 2 i 2 a ppsa, brak jest również przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną (art. 3 § 3 ppsa). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że orzeczenia samorządowych kolegiów odwoławczych wydawane w procedurze aktualizacyjnej przewidzianej art. 78 i art. 79 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm., dalej jako "ugn"), zapadają w postępowaniu o charakterze administracyjnym, ale stanowiącym tylko jedną z faz tej procedury, która zmierza do rozstrzygnięcia sporu odnoszącego się do cywilnego stosunku prawnego opartego na cywilnoprawnej umowie. Sprawa aktualizacyjna zawisła w ten sposób przed kolegium nadal pozostaje w swej istocie materialnoprawną sprawą o świadczenie pieniężne o charakterze cywilnoprawnym. Do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są zaś sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych. Jednocześnie wskazać należy na brak przepisu szczególnego, który by rozstrzyganie sporów o wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego przekazywał do właściwości innych organów, a tym samym wyłączał tę kategorię postępowań od rozpoznawania przed właściwym sądem powszechnym. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ugn, od orzeczenia kolegium zapadłego w procedurze aktualizacyjnej właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego aktu. Wniesienie sprzeciwu równoznaczne jest z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Ugn nie poddała więc kontroli sądów administracyjnych orzeczeń wydawanych w tym zakresie przez samorządowe kolegia odwoławcze. W wyniku wniesionego sprzeciwu sprawę aktualizacji opłat przejmuje do rozpoznania sąd powszechny. Tak więc ani orzeczenie, ani jakiekolwiek inne czynności podejmowane przez samorządowe kolegium odwoławcze w tego rodzaju postępowaniu nie mogą podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Orzeczenie zapadłe w tym postępowaniu nie jest bowiem decyzją administracyjną, a czynności podejmowane przez samorządowe kolegium odwoławcze w ramach tego postępowania - nie dotyczą sprawy administracyjnej. Powyższe wskazuje, że sprawy dotyczące aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste oraz kwestii związanych z ustaleniem wysokości takiej opłaty zostały poddane kognicji sądów powszechnych. Jednocześnie żaden przepis nie przewiduje w sprawach tego rodzaju kognicji sądów administracyjnych. Zauważyć tu również należy, że kwestionowane w niniejszej sprawie orzeczenie opatrzone zostało pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu, do którego rozpoznania właściwy jest sąd powszechny. Wniesiony pismem z [...] czerwca 2020 r. przez Miasto sprzeciw od orzeczenia Kolegium z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] został odrzucony przez Sąd Rejonowy [...] w [...] [...] Wydział Cywilny postanowieniem z [...] października 2021 r. sygn. akt [...]. Następnie, wskutek zażalenia skarżącego od powyższego postanowienia, Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział Cywilny Odwoławczy, postanowieniem z [...] marca 2022 r. sygn. akt [...] uchylił postanowienie pierwszoinstancyjne. Postanowienie Sądu Okręgowego zyskało walor prawomocności, co zostało urzędowo stwierdzone 5 maja 2022 r. - k. 34 akt sądowych. Jak wynika z pisma Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] maja 2022 r. (k. 33 akt), wniesiony przez Miasto środek zaskarżenia orzeczenia z [...] kwietnia 2020 nie został dotychczas rozpoznany (sprawa została ponownie zarejestrowana pod sygn. akt [...]). W konsekwencji powyższego nie sposób uznać, że sąd powszechny ocenił wniesiony sprzeciw jako niedopuszczalny. Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że skoro niniejsza sprawa ma charakter cywilnoprawny, to jako taka nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sąd – na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ppsa – orzekł jak w sentencji postanowienia (pkt 1). Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa postanowiono o zwrocie z urzędu uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu od skargi (pkt 2).