I SA/Wa 280/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie. Wyrokiem z dnia 1 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 listopada 2012 r., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Gminy [...] w przedmiocie zwrotu podania z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie przyznania usług opiekuńczych mających na celu zabezpieczenie i ochronę mienia. W związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. W oświadczeniu złożonym we wniosku skarżący podał, że jest inwalidą o stwierdzonym znacznym stopniu niepełnosprawności, który prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł oraz świadczenia z ośrodka pomocy społecznej (153 zł). Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości rolnej ([...] ha) oraz współwłaścicielem: domu o pow. [...] m2, mieszkania o pow. [...] m2 oraz dwóch, nieprzynoszących dochodu, działek ([...] m2 oraz [...] m2). Skarżący oświadczył ponadto, że nie posiada żadnych oszczędności, a ponadto spłaca pożyczkę w wysokości [...] zł. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 280/13 odmówiła przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odmowę uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego referendarz uzasadniła tym, iż wyrokiem z dnia 1 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę wniesioną przez skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 listopada 2012 r., a zatem wysokość wynagrodzenia pełnomocnika procesowego należy odnieść nie do działań tego pełnomocnika polegających na sporządzeniu skargi kasacyjnej od wyroku z 1 lipca 2013 r., ale czynności sprowadzających się do wyjaśnienia skarżącemu treści tego, korzystnego dla niego, orzeczenia oraz/lub udzielenia porady prawnej co do istnienia podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Ponadto, w jej ocenie, nie można nie uwzględnić tego, iż wniosek ten złożony był w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 1 lipca 2013 r. z intencją, że doprowadzi to do udzielenia skarżącemu przez Sąd "pomocy" w oczekiwanej przez niego formie – tj. "rzeczywistej pomocy i ochrony przed złodziejami". Złożony w tych okolicznościach sprawy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jako mający umożliwić skarżącemu realizację powyżej wskazanego celu, referendarz oceniła w kategoriach roszczeń, które nie mają szans powodzenia i których zgłoszenie w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wypracowanego na gruncie art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (prawo do sądu) uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Nie kwestionując uprawnienia skarżącego do wniesienia skargi kasacyjnej od korzystnego dla niego rozstrzygnięcia Sądu I instancji wskazała skarżącemu, który w pismach procesowych kierowanych do Sądu podnosi, że nie uzyskał "rzeczywistej pomocy", iż nieuprawnione jest jego oczekiwanie, że efektem sądowej kontroli zaskarżonych postanowień będzie załatwienie jego sprawy administracyjnej w postaci podjęcia przez Sąd rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem zawartym w podaniu skierowanym do Ośrodka Pomocy Społecznej, tj. poprzez przyznanie mu usług/świadczeń mających na celu zabezpieczenie i ochronę mienia. Tego rodzaju uprawnień Sąd bowiem nie posiada. Udzielona skarżącemu przez Sąd "pomoc" w załatwieniu jego sprawy może polegać i polega wyłącznie na tym, że w wyniku uwzględnienia przez Sąd I instancji skargi, sprawa wszczęta wniesionym przez skarżącego podaniem powróci do ponownego rozpoznania przez organ administracji. Taką "pomoc" skarżący zaś w postępowaniu przed Sądem I instancji uzyskał. Pismem z dnia [...] września 2013 r. skarżący wniósł do Sądu, w ustawowym terminie, sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, w którym domaga się ponownego rozpatrzenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje zaś wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W pierwszej kolejności, odnosząc się do zgłoszonego przez skarżącego żądania przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, Sąd stwierdził, że wniosek w tym zakresie, ze względu na charakter sprawy sądowoadministracyjnej, której on dotyczy, nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone przez H. P. postanowienia Burmistrza Gminy [...] oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zostały podjęte w postępowaniu w przedmiocie zwrotu podania w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej, w których skarżący, na mocy art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ustawowe zwolnienie skarżącego z obowiązku poniesienia tych kosztów przesądza zatem o braku podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku o prawo pomocy w tymże zakresie. Ustosunkowując się z kolei do kwestii żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego), Sąd doszedł do przekonania, że z uwagi na niskie dochody oraz treść orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżącego, jak również brak podstaw do ograniczania stronie uprawnień do wniesienia skargi kasacyjnej od korzystnego dla niej rozstrzygnięcia Sądu I instancji, zasadnym będzie przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.