I SA/Wa 280/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-10-10
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, złożony po prawomocnym rozstrzygnięciu w tym przedmiocie, podlega ocenie na podstawie art. 165 p.p.s.a. w związku ze zmianą okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, złożony po prawomocnym rozstrzygnięciu w tym przedmiocie, podlega ocenie na podstawie art. 165 p.p.s.a., który wymaga stwierdzenia zmiany okoliczności sprawy. W sytuacji, gdy skarżący wykazał istotną zmianę swojej sytuacji majątkowej, polegającą na zwiększeniu wydatków koniecznych i braku możliwości pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania, wniosek ten zasługuje na uwzględnienie, a prawo pomocy powinno zostać przyznane w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący K.B. złożył wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego mu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wcześniejsze postanowienie odmowne opierało się na ocenie, że skarżący posiadał wystarczające środki z emerytury na pokrycie kosztów sądowych. Skarżący podtrzymał swój wniosek, wskazując na zwiększone wydatki związane z utrzymaniem, opieką nad chorą żoną oraz pomoc udzielaną rodzinie. Wcześniej uiścił wpis od skargi, jednakże wniósł o zmianę postanowienia ze względu na pogorszenie swojej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2018 r. poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.B. o zmianę postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietna 2018 r., sygn. I SA/Wa 280/18 o odmowie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietna 2018 r. poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) odmówił K.B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (częściowego zwolnienia od kosztów sądowych) w oparciu o ustalenie, że skarżący ma możliwość wygospodarowania środków na koszty sądowe z dochodu własnego, który w jego dwuosobowym emeryckim gospodarstwie domowym wynosi [...] miesięcznie netto, a z którego skarżący ponosi stałe wydatki w wysokości ok. [...] miesięcznie.
Od ww. postanowienia z dnia 20 kwietnia 2018 r. skarżący nie wniósł sprzeciwu, zaś w dniu 18 czerwca 2018 r. (k. 50) uiścił należny od skargi wpis w wysokości 200 zł.
W dniu [...] września 2018 r. skarżący wniósł o zmianę ww. postanowienia z dnia 20 kwietnia 2018 r. wskazując, że uległy zwiększeniu jego wydatki na utrzymanie konieczne. Wskazał, że wydatki te obejmują obecnie koszty wynajmu mieszkania, zakupu żywności i leków, opłat za gaz oraz energię i łącznie wynoszą ok. [...]. Skarżący wyjaśnił, że w 2017 r. wsparł córkę kwotą [...] na remont mieszania, pomaga też finansowo wnuczce, która jest sierotą. Nie otrzymuje żadnej pomocy z instytucji publicznych. Wskazał, że pozostaje w gospodarstwie domowym z ciężko chorą żoną, "niechodzącą", korzystającą z aparatu tlenowego żoną.
W złożonym następnie urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy PPF skarżący podtrzymał złożone na wcześniejszym etapie postępowania sądowego oświadczenia, że oprócz dochodów z emerytury i renty nie posiada żadnego majątku, w tym własnego mieszkania, oszczędności.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy jest wniosek złożony po prawomocnym rozpoznaniu uprzednio złożonego przez stronę wniosku w tym przedmiocie, o tożsamym do poprzednio zgłoszonego zakresie żądania, wniosek taki podlega ocenie przez pryzmat kryteriów wskazanych w art. 165 p.p.s.a., tj. przepisu uzależniającego uchylenie bądź zmianę postanowień niekończących postępowania w sprawie od stwierdzenia zmiany okoliczności sprawy.
Objęcie rozpoznawanego wniosku K.B. trybem z art. 165 p.p.s.a. wynika z faktu prawomocnego rozstrzygnięcia o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2018 r.
Analiza złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy dokonana w odniesieniu do ustaleń przyjętych za podstawę faktyczną postanowienia z dnia 20 kwietnia 2018 r. wskazuje, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący jest osobą w podeszłym wieku ([...] lat), prowadzi wraz z chorą żoną dwuosobowe emeryckie gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze świadczeń emerytalno - rentowych w wysokości [...] zł. W stosunku do sytuacji finansowej deklarowanej w toku postępowania wpadkowego dotyczącego poprzednio złożonego wniosku o prawo pomocy, kiedy skarżący deklarował nadwyżkę dochodów nad wydatkami w kwocie ok. [...] zł, obecnie wskazuje, że po opłacenia wydatków na utrzymanie konieczne do dyspozycji jego oraz małżonki pozostają środki w wysokości ok. [...]. Zdaniem starszego referendarza sądowego, skarżący wykazał tego rodzaju zmianę w swojej sytuacji majątkowej, która uzasadnia zmianę postanowienia z dnia 20 kwietnia 2018 r. Aczkolwiek dochód uzyskiwany w gospodarstwie domowym skarżącego w wysokości ok. [...], służący utrzymaniu dwóch osób, nie może być uznany za nieznaczny, to jednak jego wysokość odnieść należy do ogólnej sytuacji majątkowej skarżącego, który nie posiada jakiegokolwiek wartościowego majątku, w tym domu, mieszkania, oszczędności, nie posiada też papierów wartościowych i innych praw majątkowych, ani wierzytelności, a jednocześnie - już choćby ze względu na wiek - jest osobą całkowicie niezdolną zarobkowo. W tych okolicznościach nadwyżka w budżecie domowym strony w wysokości [...] nie może być traktowana jako środki, z których skarżący może ponosić koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Okoliczności powyższe przemawiają więc za stwierdzeniem, że wnioskodawca nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ponieść kosztów sądowych w sprawie. Z tego względu wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy należało uwzględnić i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając powyższe na względzie, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z 165 p.p.s.a., działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło