I SA/Wa 2804/13

Dnia 21 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca – J. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "WSA w Warszawie") skargę na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF wniosku wynikało, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z [...],[...] i osobą [...], określoną jako [...]. Zamieszkuje w budynku mieszkalnym o pow. [...] m². W skład posiadanego majątku skarżącej wchodzą nieruchomości [...] o pow. [...] ha ([...] ha przeliczeniowych). Uzyskuje dochody z prowadzonego gospodarstwa [...] w kwocie około [...] zł miesięcznie. [...] skarżącej uzyskują rentę [...] w łącznej kwocie [...] zł. [...] i [...] skarżącej są [...] i nie uzyskują żadnych dochodów. Skarżąca nie odpowiedziała przy tym na wezwanie do nadesłania dodatkowych informacji na temat jej stanu majątkowego, wystosowane przez referendarza sądowego WSA w Warszawie. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2804/13, referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżąca podniosła, że otrzymała wezwanie do nadesłania dodatkowych informacji na temat jej stanu majątkowego w okresie przedświątecznym Świąt Bożego Narodzenia, co uniemożliwiło jej wykonanie tego wezwania. Skarżąca nie zbierała rachunków, ani wyciągów z rachunku bankowego i nie miała możliwości uzyskać od swojego [...] oświadczenia, iż jest osobą [...]. Skarżąca wskazała przy tym, że uiściła wymagany wpis sądowy w kwocie 200 zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z 26 lutego 2014 r. do nadesłania dodatkowych informacji na temat stanu majątkowego, skarżąca stwierdziła, że rezygnuje z żądania prawa pomocy, gdyż nie jest stanie dostarczyć Sądowi wymaganych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (w niniejszej sprawie – osoba fizyczna) musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga przy tym, że art. 246 p.p.s.a., w tym jego § 1, wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Zatem informacje pochodzące od strony, które dotyczą jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że w interesie skarżącej, którą, przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, dwukrotnie wzywano do przedłożenia stosownych dokumentów, leżało zatem przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem jej wniosku. Stanowisko takie ma potwierdzenie w orzecznictwie sadów administracyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r. o sygn. akt I FZ 63/05). Tymczasem skarżąca uchyliła się od przedłożenia żądanych dokumentów, które wskazywałyby w sposób nie budzący wątpliwości, jaka jest jej, i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, sytuacja majątkowa. Nie przedstawiła w szczególności ani wyciągu z posiadanego rachunku bankowego, ani też szczegółowego wykazu ponoszonych miesięcznie wydatków. Powyższe okoliczności sprawiły, że Sąd miał do dyspozycji jedynie oświadczenia skarżącej. Oświadczenia te nie są jednak wystarczające, aby podjąć niepozostawiające wątpliwości orzeczenie w kwestii oceny jej stanu finansowego i możliwości płatniczych. W konkluzji Sąd stwierdza, że skoro art. 246 P.p.s.a. przenosił na skarżącą obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki przyznania jej prawa pomocy, a skarżąca z obowiązku tego się nie wywiązała, to pomoc nie może zostać udzielona. Zauważenia wymaga na koniec, że jak wynika z akt sprawy (karta nr 49 akt sadowych), skarżąca uiściła wymagany wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł. W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 243, art. 245, art. 246 § 1 i art. 259 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.