I SA/Wa 2807/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. N. i A. L. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 593/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz E. N. i A. L. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 593/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku E. N. i A. L. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Prawomocny wyrok z dnia 11 stycznia 2018 r. wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu 25 kwietnia 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 28 akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 593/17), zatem termin do załatwienia sprawy upływał z dniem 27 sierpnia 2018 r. Następnie E. N. i A.L., po wezwaniu organu do wykonania wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 593/17, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie tego wyroku. W następstwie powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2198/20, wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 2000 zł, stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 20 września 2021 r. E. N. i A. L. ponownie wezwali organ do wykonania wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 593/17. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie opatrzonej datą 21 października 2021 r. skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny z tytułu niewykonania wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 593/17, zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wskazali, że mimo wezwania organu do wykonania powyższego wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że postanowieniem z dnia 15 września 2020 r., nr 293/SD/2020, zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej wniosku E. N. oraz A.L. z dnia 22 września 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. [...], do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 18 listopada 1991 r. złożonego przez L. M. o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Postanowienie z dnia 15 września 2020 r. o zawieszeniu postępowania zostało zaskarżone zażaleniem z dnia 23 września 2020 r., które do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę (tj. 18 listopada 2021 r.) nie zostało rozpoznane, zaś zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa powyżej, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł wymierzyć grzywnę organowi administracji. Po pierwsze, organ nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 593/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku E. N. i A.L. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 25 kwietnia 2018 r., co oznacza, że termin załatwienia niniejszej sprawy upływał z dniem 27 sierpnia 2018 r. Skarżący wezwali ponownie Prezydenta do wykonania wyroku pismem z dnia 20 września 2021 r. Wobec powyższego, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a skarga na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku sądu jest zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przedmiotowym stanie faktycznym na organie administracji publicznej ciążył obowiązek rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania. Nie został on jednak rozpoznany w przepisanym terminie, a okoliczności powoływane przez organ nie mogły zostać uznane za uzasadniające bezczynność w sprawie. Organ powoływał się na okoliczność zawieszenia postępowania w sprawie postanowieniem z dnia 15 września 2020 r. Należy jednak zauważyć, że Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z dnia 7 lutego 2022 r. nr 76/2022 uchylił postanowienie organu z dnia 15 września 2020 r. Następnie postanowieniem z dnia 16 marca 2022 r. nr 111/SD/2022 Prezydent m.st. Warszawy ponownie zawiesił postępowanie do czasu rozpatrzenia wniosku L. M. z dnia 18 listopada 1991 r. o zwrot działki nr [...] przy ul. [...] o powierzchni 648,48 m2. Strony złożyły zażalenie na to postanowienie. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postepowania lub oddalenia skargi. Stąd podstaw do oddalenia skargi nie można upatrywać w podjęciu przez organ po wniesieniu skargi (tj. po dniu 22 października 2021 r.) kolejnego postanowienia wpadkowego (z dnia 16 marca 2022 r.), skutkującego jedynie wstrzymaniem biegu terminów określonych w kodeksie. Okoliczność ta będzie miała jedynie wpływ na wymiar grzywny. Należy również zauważyć, co również podnosił Sąd w poprzednim wyroku wymierzającym grzywnę za niewykonanie wyroku w tej sprawie, że przyczyna uniemożliwiająca załatwienie sprawy, która była podstawą zawieszenia postępowania (tj. sprawa o zwrot w naturze nieruchomości, za którą skarżący dochodzą odszkodowania), istniała już w dacie wyrokowania w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Ponadto jak wynika z uzasadnienia postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia 7 lutego 2022 r. nr 76/2022, uchylającego postanowienie o zawieszeniu postępowania z dnia 15 września 2020 r., organ I instancji prowadził postępowanie wadliwie i nieprawidłowo, przez co naruszył przepisy art. 28, art. 30 § 4 i 5, i art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ skierował bowiem postanowienie z dnia 15 września 2020 r. do osoby nieżyjącej. Powyższe, zdaniem Sądu świadczy o tym, że podejmowane przez organ czynności nie służyły w istocie szybkiemu i sprawnemu zakończeniu postępowania, prowadząc do jego nieusprawiedliwionego przedłużenia. Postępowanie wpadkowe w przedmiocie wadliwie wydanego postanowienia o zawieszeniu postępowania przedłużyło bowiem postępowanie o niespełna 17 miesięcy. W toku postępowania organ działał wprawdzie w celu ustalenia kręgu spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości, a także kto był właścicielem nieruchomości w dniu 26 października 1945 r., jednak od momentu doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy do wniesienia skargi na niewykonanie tego wyroku upłynęły 3 lata i 2 miesiące, podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nakazał organowi zakończenie sprawy w terminie 4 miesięcy. Działania organu należało zatem ocenić jako opieszałe i nieefektywne, czego skutkiem było niezakończenie postępowania w wyznaczonym przez Sąd terminie. Biorąc pod uwagę powyższe, w szczególności zaś długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy, a także okoliczność, że wcześniejszym wyrokiem z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2198/20, Sąd wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 2000 zł w związku z niewykonaniem wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 593/17, Sąd w niniejszej sprawie wymierzył organowi grzywnę w wysokości 5000 zł i stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (punkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a.