I SA/Wa 2809/22

WyrokWSA w Warszawie2023-03-06

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Marta Kołtun-Kulik, Anna Fyda-Kawula

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość państwowa, do której przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe nie posiadało w dniu 27 maja 1990 r. udokumentowanego tytułu prawnego do zarządu, podlega z mocy prawa komunalizacji na rzecz właściwej gminy na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.?
Ratio decidendi
Sąd potwierdził, że nieruchomość państwowa, do której PKP nie posiadało w dniu 27 maja 1990 r. prawnego tytułu do zarządu (w formie decyzji lub umowy), z mocy prawa stała się mieniem właściwej gminy na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Faktyczne władanie nieruchomością przez przedsiębiorstwo państwowe nie wyklucza komunalizacji, jeśli brak jest udokumentowanego prawa zarządu. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Polskie Koleje Państwowe S.A. zaskarżyły decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 25 sierpnia 2022 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 3 września 2021 r. stwierdzającą nabycie przez Gminę K. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości państwowej. Sporna nieruchomość była oznaczona jako teren kolejowy, a PKP nie przedstawiły dokumentów potwierdzających prawo zarządu do niej w dniu 27 maja 1990 r. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego oraz twierdziła, że nieruchomość nie mogła podlegać komunalizacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 25 sierpnia 2022 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Gabriela Nowak sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr KKU 190/21 w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zaskarżoną decyzją z 25 sierpnia 2022 r. nr KKU 190/21 po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania Polskich Kolei Państwowych S.A. (Skarżąca) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) utrzymała w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 3 września 2021 r., nr NWXVa.7532.951.2018, stwierdzającą nabycie przez Gminę K. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości państwowej, położonej w granicach Miasta K., obrębie ewidencyjnym Nr [...] Dąbrówka Mała, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w K. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewoda Śląski ww. decyzją z 3 września 2021 r. na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K. prawa własności ww. nieruchomości. Decyzję uzasadnił tym, że treść księgi wieczystej nr [...] wskazuje, że nieruchomość ta w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych stanowiła własność Skarbu Państwa. Ponadto, z wypisu z rejestru gruntów według stanu na dzień 27 maja 1990 r. wynika, że archiwalna działka nr [...] oznaczona była użytkiem "Tk" (tereny kolejowe), a jako właściciela ujawniono - Skarb Państwa - Zarząd Kolejowy. W aktach sprawy znajduje się decyzja oraz wykaz zmian gruntowych potwierdzające geodezyjny podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...]. Obecnie niezabudowane działki nr [...] i [...] nadal posiadają oznaczenie użytkiem "Tk" i zlokalizowane są w pobliżu torowiska kolejowego. Wojewoda wskazał, że wobec tego, iż w tym postępowaniu nie przedstawiono dokumentów potwierdzających, aby sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. obciążona była prawem zarządu na rzecz innych niż Państwo państwowych osób prawnych oraz aby podlegała wyłączeniu z komunalizacji stosownie do art. 11 i 12 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., uznać należy, że należała ona do podmiotów wyszczególnionych w jej art. 5 ust. 1 pkt 1 i dlatego podlegała komunalizacji. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zaskarżoną decyzją z 25 sierpnia 2022 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania Skarżącej utrzymała w mocy ww. decyzję Wojewody Śląskiego z 3 września 2021 r. W uzasadnieniu Komisja stwierdziła, że treść księgi wieczystej nr [...] wskazuje, że prawo własności Skarbu Państwa ujawniono na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, zarządzenia Monitor Polski Nr 94 poz. 176 z dnia 23 września 1946 r. Prawo własności ponadto wpisane jest w dawnych księgach wieczystych [...] wykaz liczba [...] i [...] wykaz liczba [...]. Do akt sprawy dołączono fotokopie z tych ksiąg, z treści których wynika, że wpisu własności Skarbu Państwa Polskiego - "Zarząd Kolejowy" - dokonano na podstawie Traktatu Wersalskiego z dnia 29 czerwca 1919 r., ustawy sejmowej z dnia 14 lipca 1920 r. i 16 czerwca 1922 r. Zatem sporna nieruchomość stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa. Komisja przywołała orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym treść uchwał składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16 i z 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17, zgodnie z którymi pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa (...) bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.), oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. W ocenie Komisji, PKP nie przysługiwał w dniu 27 maja 1990 r. tytuł prawny do ww. nieruchomości. Niewskazanie zaś przez PKP tytułu prawnorzeczowego do spornego gruntu powoduje, że odpowiada on przesłance określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej i tym samym podlega komunalizacji z mocy prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - przepisów prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez bezzasadne przyjęcie, że Gmina K. z dniem 27 maja 1990 r. nabyła prawo własności spornej nieruchomości, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie jest wystarczający dla dokonania takiego ustalenia, nadto w tej sprawie zachodzą przesłanki wyłączenia możliwości komunalizacji, stąd nieruchomość ta nie mogła stać się mieniem komunalnym w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy; 2) przepisów postępowania, to jest: a) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; 3) art. 80 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał procesowy i zignorowanie okoliczności świadczących o tym, że Gmina K. nie nabyła ww. nieruchomości z dniem 27 maja 1990 r. W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. Skarżąca podniosła, że organ będąc zobowiązanym do zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, winien ustalić czy Spółka sprawowała zarząd nad sporną nieruchomością w przewidzianym czasie, jak też ewentualnego wystąpienia sytuacji obalającej nabycie prawa w trybie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. W ocenie Skarżącej, organ w toku prowadzonego postępowania zignorował, że w związku z art. 11 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych sporna nieruchomość nie mogła stać się mieniem komunalnym. Poza tym Skarżąca podniosła, że organ naruszył regulacje art. 7 oraz art. 80 k.p.a. ponieważ uniemożliwił Skarżącej wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego oraz uwzględniając brak możliwości przedstawienia przez Skarżącą w postępowaniu jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie przysługujących jej praw do ww. nieruchomości - organ nie wypełnił ciążących na nim obowiązków dotyczących zgromadzenia materiału dowodowego istotnego dla załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może natomiast orzekać w kwestiach wykraczających poza przedmiot zaskarżenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1595/04). Kontrolując wydane w sprawie decyzje w oparciu o powołane kryterium Sąd stwierdził, że są one zgodne z prawem. Zaskarżoną decyzją Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 3 września 2021 r., nr NWXVa.7532.951.2018, stwierdzającą nabycie przez Gminę K. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości państwowej, położonej w granicach Miasta K., obrębie ewidencyjnym Nr [...] [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...][...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w K. Nabycie to nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, a wynikało z ustalenia, że przedsiębiorstwu państwowemu PKP S.A. nie przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo zarządu do tej nieruchomości, co oznacza, że jako składnik mienia państwowego należała ona wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. W ocenie Sądu, stanowisko Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej i Wojewody Śląskiego jest prawidłowe i znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organu założycielskiego, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom – staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, który Sąd podziela w tej sprawie, że użyte w tym przepisie sformułowanie "należące do" oznacza przynależność mienia państwowego do powyżej powołanych podmiotów w sensie prawnym (rozumianym jako posiadanie określonego tytułu prawnego), nie zaś w sensie faktycznym (vide wyrok NSA z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 593/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 196/20). Samo faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi bowiem negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy następowała z mocy prawa, z dniem jej wejścia w życie, to jest z dniem 27 maja 1990 r. Ze zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby Skarżąca dysponowała jakimkolwiek tytułem prawnorzeczowym do spornego gruntu (czy to w formie decyzji, czy umowy), który ustanowiłby na niej zarząd bądź użytkowanie. Należy zauważyć, że sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości co do zasady tego prawa zarządu nie kreował i nie kreuje. Zarząd ów jest bowiem prawną formą władania nieruchomością. Dla oceny kwestii jego istnienia (jako przeszkody komunalizacji) mają znaczenie dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy oraz obowiązujące wówczas przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych pod określonym tytułem prawnym. Obowiązująca w tym czasie ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - jak zasadnie podniosła Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa - przewidywała powstanie zarządu w ściśle określony sposób. Stosownie do treści art. 38 ust. 2 powołanej ustawy mogło to nastąpić w drodze: decyzji terenowego organu administracji państwowej albo zawartej za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Tylko zatem dysponowanie przez PKP tego rodzaju tytułem prawnym świadczyłoby o tym, że sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. nie należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej i z tego powodu nie podlegała komunalizacji z mocy prawa. Jak jednak powyżej stwierdzono, tego rodzaju indywidualnym aktem Skarżąca nie dysponuje. Brak powołanych dokumentów ma natomiast decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy, gdyż o zarządzie nie świadczy samo przeznaczenie gruntu lub wykorzystywanie gruntu pod infrastrukturę kolejową. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w uchwałach składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16 (opubl. w: ONSAiWSA 2017/4/59) i z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17 (opubl. w: ONSAiWSA 2018/3/42). W powołanych uchwałach NSA przyjął, że pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). NSA wskazał, że od czasu uchylenia ustawą z 1960 r. o kolejach rozporządzenia Prezydenta RP z 1926 r. (ze zmianami) o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe, nie został uchwalony żaden akt prawny przyznający PKP nabycie prawa zarządu ex lege. Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela powyższy pogląd i przedstawioną na jego poparcie argumentację. Sąd podziela także stanowisko przyjęte w orzecznictwie, że o tytule prawnym do konkretnie oznaczonej nieruchomości nie mogą stanowić akty ogólne regulujące status przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy nie zostało ustalone, aby zostały wydane decyzje uprawnionych organów państwowych o przekazaniu nieruchomości w zarząd lub użytkowanie przedsiębiorstwa. Akty regulujące status prawny przedsiębiorstwa PKP oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei, mają charakter ogólnych aktów normatywnych i nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły tylko stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego. Dodatkowo należy zauważyć, że zgodnie z art. 6 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. To natomiast, że terenowym organem administracji państwowej, o którym mowa w tym przepisie jest organ stopnia podstawowego, przesądza art. 3 ust. 2 powołanej ustawy stanowiąc, iż ilekroć w ustawie jest mowa o radach narodowych lub terenowych organach administracji państwowej bez bliższego określenia, rozumie się przez to rady narodowe stopnia podstawowego lub terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego o właściwości szczególnej do spraw geodezji i gospodarki gruntami. Brak zatem tytułu prawnego PKP w dniu 27 maja 1990 r. do stanowiącej własność państwową spornej nieruchomości, potwierdzonego decyzją administracyjną względnie umową, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oznacza - jak stwierdzono w wyżej powołanych uchwałach NSA - że należała ona wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. W rozpoznawanej sprawie nie miał też zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – wyłączający spod komunalizacji mienie należące do przedsiębiorstw państwowych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym. Po pierwsze, określenie "należące" do przedsiębiorstw państwowych oznaczało należenie mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym – to jest posiadanie określonego tytułu prawnego (którego PKP do spornej nieruchomości nie miało), a po drugie przedsiębiorstwo takie winno być umieszczone w wykazie określonym przez Radę Ministrów zgodnie z art. 11 ust. 2 powołanej ustawy. W wykazie objętym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 51, poz. 301) nie zostało ujęte przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe. Za niezasadne Sąd uznał również powoływanie się przez Skarżącą w uzasadnieniu skargi na przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". W wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/03 (opubl. w: OTK-A 2005/4/35) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 1 pkt 9 i art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) nie dotyczy komunalizacji z mocy prawa, o której mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej. Przepis art. 1 pkt 19 ustawy nowelizującej z dnia 28 marca 2003 r. wprowadził do powołanej wyżej ustawy z dnia 8 września 2000 r. przepis art. 34a w następującym brzmieniu: "Grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.)". Prawidłowe rozumienie tych przepisów, z uwzględnieniem stanowiska Trybunału oznacza, że przepisy art. 34 i art. 34a nie dotyczą gruntów, których komunalizacja nastąpiła z mocy prawa (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej), lecz gruntów o których mowa w art. 5 ust. 3 i 4 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1417/11). Reasumując, organy obu instancji zasadnie stwierdziły, że w sprawie tej wystąpiły wszystkie materialnoprawne przesłanki warunkujące komunalizację spornej nieruchomości i w konsekwencji prawidłowo stwierdziły nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K. prawa własności spornej nieruchomości. Stąd zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r., zbudowane na kwestionowaniu "należenia" spornej nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego oraz tezie o przynależeniu jej wówczas (w ramach zarządu) do PKP, uznać należy za niezasadne. Wydane w sprawie decyzje nie naruszają też powołanych w skardze przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organy rozpatrzyły bowiem całokształt materiału dowodowego (art. 7 art. 77 i art. 80 k.p.a.) i dokonały prawidłowej oceny przesłanek komunalizacji w odniesieniu do spornej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko. Skarżąca niezasadnie przy tym zarzuca, że organ uniemożliwił jej wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego oraz przedstawienie dowodów na potwierdzenie przysługujących jej praw do ww. nieruchomości. Zauważyć bowiem należy, że organ poinformował Skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie (zawiadomienie z 4 marca 2020 r.), a pismem z 10 sierpnia 2021 r. wezwał Skarżącą do przedstawienia dokumentów potwierdzających ustanowienie prawa zarządu, lub przekazanie w użytkowanie spornej nieruchomości przed dniem 27 maja 1990 r. Skarżąca miała zatem zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu, z której (jak wynika z akt sprawy) skorzystała nadsyłając do Wojewody Śląskiego pismo z 2 września 2021 r., w którym oświadczyła, że nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi ustanowienie prawa zarządu lub przekazanie w użytkowanie spornej nieruchomości. Ze wszystkich wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło