I SA/Wa 2819/13

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. S., L. S., K. J., A. J., M. R. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia odmówić przyznania L. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W toku postępowania sądowego skarżący L. S. nadesłał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] i [...], a utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł. Wnioskodawca ujawnił również, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2. Dodał również, że wszystkie oszczędności wydaje na [...]. W związku z wątpliwościami dotyczącymi złożonego oświadczenia o stanie majątkowym wezwaniem z dnia 24 stycznia 2014 r., referendarz sądowy wezwał L. S. do wyjaśnienia – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania – czy [...] i [...] wspólnie z nim zamieszkują, a jeśli tak zobowiązał do wskazania ich miesięcznych dochodów. Powyższe wezwanie – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru - zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 14 stycznia 2014 r. (k- 53). Mimo jednak odebrania wezwania, zarówno w wyznaczonym terminie jak i do dnia sporządzenia niniejszego postanowienia L. S. nie nadesłał stosownych wyjaśnień. Rozpatrując złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na sytuację majątkową, stan rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konsekwencją powyższego faktu jest to, że przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącym. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne (nie budzące wątpliwości) dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Analiza danych zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż złożone przez L. S. oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę jego sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uwzględnić. Stanowisko takie jest w szczególności konsekwencją niewykonania przez wnioskodawcę wezwania referendarza sądowego do wyjaśnienia kwestii dotyczących jego sytuacji majątkowej. Nie ulega wątpliwości, że wyjaśnienie kwestii związanych z sytuacją majątkową skarżącego, stosownie do treści art. 246 p.p.s.a., ciążyło na stronie. Wobec zatem niewykonania nałożonego przez ww. przepisy obowiązku, co utrudniało ocenę sytuacji majątkowej L. S. na podstawie powołanych przepisów i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji.