I SA/Wa 2819/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2021 r. w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku T. G. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2020 r., nr [...]. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Dnia [...] października 2020 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wpłynęło pismo Starosty [...] przekazujące wniosek T. G. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od pkt 5 decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] o odmowie wprowadzenia zmian w obowiązującej gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...], gm. [...]. Określając powód uchybienia terminu powołano się na pouczenie dołączone do decyzji, że na podstawie art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych ulega zawieszeniu na ten okres jak również wskazano, że do dnia pozyskania porady prawnej tj. do 16 września 2020 r. strona pozostała w przeświadczeniu, że wobec utrzymującego się stanu epidemii w związku z C0V1D-19 bieg terminów procesowych cały czas jest zawieszony. Starosta [...] w piśmie przewodnim ustosunkował się do powyższego wniosku i zwrócił uwagę na możliwości jakie posiadała strona do skutecznego złożenia odwołania, oraz na wprowadzone rozwiązania w urzędzie, które umożliwiały stronie czynny udział w postępowaniu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku T. G. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2020 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotową decyzję strona otrzymała dnia [...] maja 2020 r. Mając na uwadze zapisy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) z dniem 16 maja 2020 r. uchylony został art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374), który przewidywał wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów procesowych w postępowaniu administracyjnych i sądowo- administracyjnym w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVlD-19. Dodatkowo art. 68 ust. 6 i 7 ww. ustawy z dnia 14 maja 2020 r. wprowadzono siedmiodniowy termin, po którym terminy wstrzymane rozpoczynają swój bieg, zaś zawieszone biegną dalej. W związku z powyższym rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji Starosty [...] nastąpiło dnia [...] maja 2020r., natomiast termin wniesienia odwołania minął z dniem 8 czerwca 2020 r. Podkreślono, że zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast stosownie do 58 § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wskazano ponadto, że zasadniczą przesłanką uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest co najmniej uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Przepis art. 58 § 1 k.p.a. nie wskazuje rodzaju winy w uchybieniu terminu, a zatem warunkiem przywrócenia terminu jest brak winy umyślnej i nieumyślnej. Podkreślono również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że nawet lekki stopień niedbalstwa (jako postaci winy nieumyślnej) eliminuje możliwość przywrócenia terminu. Przywrócenie terminu procesowego zostało zatem zarezerwowane dla podmiotów, które z przyczyn od siebie niezależnych i przy zachowaniu staranności nie były w stanie dochować terminu. Mając na uwadze powyższe przyjęto, że nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość jego przywrócenia. Samo wstrzymanie biegu terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, o czym pouczono w decyzji, nie wstrzymywało strony do podjęcia czynności procesowych w tym przypadku złożenia odwołania zaraz po zapoznaniu się z decyzją Starosty [...]. Strona nie musiała czekać na ustawowe przywrócenie biegu terminów w postępowaniu administracyjnym. Podkreślono również, że z uzasadnienia wniosku pełnomocnika strony nie wynika, aby wystąpiły jakieś szczególne okoliczności, które uniemożliwiły stronie złożenie stosownego dowołania działając osobiście czy przy pomocy osób trzecich, co stanowiłoby podstawę do przywrócenia terminu wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2020 r. wniósł T. G. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania t.j.: 1. art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, tj. przyjęcie błędnej oceny złożonych wyjaśnień przez skarżącego dotyczących uchybienia terminowi, podczas gdy skarżący w pełni uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek siły wyższej jakim jest pandemia COVID-19, a także, że skarżący uwiarygodnił, że od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi podjął bezzwłocznie działania mające na celu dopełnienie czynności; 2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.k. w zw. z art. 58 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej w związku z nie podjęciem czynności celem dokładnego wyjaśnienia okoliczności uchybienia terminowi, co doprowadziło do wydania postanowienia w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2020 roku. Mając na względzie powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] listopada 2020 r. narusza przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem organ odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] maja 2020 r. znak: [...]. Podstawę prawną postanowienia organu stanowił przepis art. 59 w zw. z art. 58 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Stosownie natomiast do treści art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że doręczenie skarżącemu korespondencji zawierającej decyzję Starosty [...] nr [...] z [...] maja 2020 r. znak: [...]. nastąpiło [...] maja 2020 r. Z zamieszczonego w decyzji pouczenia wynikało prawo do wniesienia od niej odwołania w terminie 14 dni licząc od daty jej doręczenia. W pouczeniu przywołano przy tym treść art.15 zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374, ze zm.), z którego wynikało zawieszenie biegu terminów procesowych w postepowaniach administracyjnych na okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemiologicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Dalej wskazano, że ww. czternastodniowy termin na wniesienie odwołania rozpoczyna bieg z datą uchylenia stanu epidemii bądź, stanu zagrożenia epidemiologicznego tj. o ile doręczenie nastąpi w czasie stanu epidemii, bądź stanu zagrożenia epidemicznego. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Skarżący w dniu [...] września 2020 r. uzyskał poradę prawną, której wynikiem było złożenie w jego imieniu przez pełnomocnika - adw. A. C. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od pkt 5 decyzji Starosty [...] nr [...]. Wniosek, który wpłynął do organu [...] października 2020 r. został nadany [...] września 2020 r., a zatem w terminie, bowiem za jego początkową datę przyjąć należy dzień [...] września 2020 r. Z przedstawionych względów Sąd uznał za uzasadnione uchylenie zaskarżonego postanowienia odmawiającego przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Starosty [...]. Organ dokonując analizy spełnienia wszystkich przesłanek przywrócenia terminu, o których mowa w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. winien uznać tak z uwagi na treść pouczenia zawartego w decyzji Starosty [...] (zawieszenie biegu terminów procesowych), jak i okoliczność wystąpienia bezprecedensowej sytuacji pandemicznej na terenie Polski i świata, brak winy po stronie skarżącego, będącej przesłanką uzasadniającą złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Ponownie rozpoznając przedmiotowy wniosek organ będzie zobowiązany ponownie przeanalizować faktyczne i prawne okoliczności sprawy oraz wydać stosowne rozstrzygnięcie, z uwzględnieniem oceny prawnej zaprezentowanej w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.