I SA/Wa 2829/21

WyrokWSA w Warszawie2022-05-11

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Bożena Marciniak, Łukasz Trochym

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, a była we władaniu tych podmiotów, nabyła z mocy prawa własność na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną zostały spełnione. Nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, we władaniu jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. i nie stanowiła jej własności. Władanie oznacza faktyczne sprawowanie zarządu drogą, a niekoniecznie posiadanie tytułu prawnego. Dowody takie jak mapa z projektem podziału nieruchomości, uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg publicznych oraz dokumenty potwierdzające prace utrzymaniowe i budowlane na drodze, wystarczająco dowodzą spełnienia tych przesłanek.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. i M. K. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego. Organy stwierdziły nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod ul. [...] przez Gminę Miasto [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując władanie nieruchomością przez gminę w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz prawidłowość postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. K. [1] i M. K. [2] na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 21 września 2021 r., nr DO.1.7614.250.2021.AŁ, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (dalej jako "Minister/organ") – utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego (dalej jako "Wojewoda/organ I instancji") z 15 kwietnia 2021 r., nr 1214/2021, wydaną na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), stwierdzającą, że 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa, Gmina Miasto [...], nabyła własność nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 65 m2, zajętej pod ul. [...] w [...]. Zaskarżona decyzja Ministra została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta m.st. Warszawy z 31 marca 2016 r., organ I instancji wydał decyzję z 15 kwietnia 2021 r., nr 1214/2021, którą stwierdził nabycie z mocy prawa, przez Gminę Miasto [...], prawa własności opisanej powyżej nieruchomości. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 65 m2 została wydzielona zgodnie z przebiegiem drogi, na podstawie mapy z projektem podziału nieruchomości, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 1770 m2. W ocenie organu I instancji, nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę lokalną miejską ul. [...], która następnie stała się drogą gminną (od 1 stycznia 1999 r.). Organ I instancji ustalił także, nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, ponieważ stanowiła wówczas współwłasność osób fizycznych. Obecnie jej współwłaścicielami są z kolei, jak ustalił organ I instancji, M. K. oraz M. K. Następnie, organ I instancji ustalił, że podstawą zaliczenia ul. [...] do kategorii dróg publicznych jest Uchwała Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy nr 245 z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m.st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dziennik Urzędowy Województwa Stołecznego Warszawskiego z 1988 r. Nr 17, poz. 186), która zaliczyła ul. [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich. Wojewoda wyjaśnił także, że na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, z dniem 1 stycznia 1999 r. ulica ta stała się drogą gminną. Organ I instancji podniósł także, że w dacie 31 grudnia 1998 r. Gmina [...] sprawowała władztwo faktyczne względem spornej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. W oparciu o tak ustalony stan prawny i faktyczny sprawy Wojewoda uznał, że w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości zostały spełnione przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, niezbędne do uwłaszczenia Gminy Miasta [...]. Od powyższej decyzji Wojewody, odwołania złożyli M. K. oraz M. K. Po rozpatrzeniu wniesionego w niniejszej sprawie odwołania, Minister zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Wojewody z 15 kwietnia 2021 r., nr 1214/2021. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister wyjaśnił przede wszystkim, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego – była bowiem współwłasnością K. S. i B. S. Obecnie właścicielami przedmiotowej nieruchomości, na podstawie umowy sprzedaży z 26 marca 2003 r., Rep. A nr [...] są M. K. i M. K., co potwierdza również treść księgi wieczystej nr [...]. Z kolei, fakt zajęcia spornej nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. jednoznacznie wskazuje, zdaniem Ministra, mapa z projektem podziału nieruchomości wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych, sporządzona przez geodetę uprawnionego M. Z., przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 29 stycznia 2016 r., pod nr P.1465.2016.850, z której wynika zajęcie działki nr [...] pod drogę publiczną. Organ wskazał, że na ww. mapie znajduje się adnotacja, iż wydzielony grunt jest zajęty pod drogę publiczną według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Wobec powyższego Minister stwierdził, iż przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] była w dniu 31 grudnia 1998 r. w całości zajęta pod drogę publiczną – drogę lokalną miejską ul. [...] w [...]. Natomiast, w zakresie spełnienia przesłanki władztwa publicznoprawnego, Minister przyjął, iż na fakt władztwa publicznoprawnego wskazują zgromadzone w aktach dowody tj.: decyzja Burmistrza Miasta [...] nr 368/96/R z 5 września 1996 r., znak B-7351/292/96 o zezwoleniu na budowę miejskiej sieci wodociągowej oraz przyłączy do budynków, obejmująca ul. [...] w [...]; faktura VAT nr [...] z 10 maja 1998 r. za wykonanie wodociągów ulicznych i przyłączy domowych m. in. w ul. [...] w [...]; protokół spisany w dniu 3 października 1998 r. w sprawie częściowego odbioru robót wodociągowych m. in. na ul. [...] oraz protokół obmiarów koszenia trawników z dnia 30 czerwca 1993 r., obejmujący również ul. [...]. Odnosząc się do zarzutów odwołania Minister wyjaśnił, iż kwestia odszkodowania nie należy do zakresu niniejszego postępowania. Sprawa ta rozpatrywana jest bowiem w odrębnym postępowaniu. Odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Uwzględniając powyższe, Minister uznał za słuszne utrzymać w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Pismem z 20 października 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra wnieśli M. K. oraz M. K. (dalej jako "Skarżący"), reprezentowani przez adwokata, zarzucają w niej naruszenie następujących przepisów prawa, tj.: 1) naruszenie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poprzez błędne uznanie, iż nieruchomość zajęta pod część ul. [...] w [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 65 m2 w obrębie ewidencyjnym [...] (dalej Nieruchomość), pozostawała w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, zajęta pod drogi publiczne; 2) naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych Skarżących, dotyczących okoliczności mających znaczenie dla rozpoznania sprawy, w szczególności odnoszących się stanu nieruchomości; 3) naruszenie art. 86 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanego dowodu z przesłuchania strony; 4) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności niedokonanie właściwej oceny całokształtu materiału dowodowego; 5) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, w szczególności nie wskazanie przyczyn odmowy przeprowadzenia wnioskowanego postępowania dowodowego, powodów dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej; 6) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez działanie organu podważające zaufanie obywateli do organów Państwa, 7) naruszenie art. 7a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony. Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że celem ani zamiarem Skarżących nigdy nie było ani nie jest utrudnianie lub inne uniemożliwianie budowy/rozbudowy ulicy [...] w [...], która w pewnym zakresie objąć miała część należącą do nich własność (działkę nr [...]). Wraz z rozpoczęciem procedury inwestycyjnej w latach poprzednich mieli oni świadomość, iż dla potrzeb wykonania wskazanej drogi część nieruchomości zostanie zajęta, zaś Skarżący zostaną wywłaszczeni za odszkodowaniem, co było przez nich akceptowane oraz było im wielokrotnie wskazywane w trakcie prowadzonego postępowania. Jednakże, zdaniem Skarżących, z żadnego ze wskazanych w zaskarżonej decyzji dokumentów nie wynika, aby na dzień 31 grudnia 1998 r. sporna nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, zajęta pod drogi publiczne. Wskazane w decyzji dokumenty w żaden sposób nie wskazują, iż odnoszą się do spornej nieruchomości. Okoliczność władania nie wynika więc ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś przed wydaniem zaskarżonej decyzji bezzasadnie odmówiono przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wskazanym przez Skarżących (przesłuchanie stron). Zdaniem Skarżących, z treści opisanych dokumentów wynika, iż mogą się one odnosić do jakichkolwiek nieruchomości przy ul. [...] i co do zasady w oparciu o nie można uznać, że wszystkie nieruchomości przy ul. [...] były we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Brak jest przy tym jakichkolwiek możliwości weryfikacji na jakiej podstawie organ uznał, że opisane dokumenty odnoszą się do przedmiotowej nieruchomości – działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Pismem z 1 lutego 2022 r. Skarżący złożyli uzupełnienie skargi, podtrzymując w zasadzie dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 marca 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, o czym strony zostały powiadomione. W piśmie z 5 maja 2022 r. Prezydent m.st. Warszawy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest niezasadna. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr.133, poz. 872, dalej jako "Przepisy wprowadzające"), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Przesłankami, od których kumulatywnego spełnienia uzależniony jest skutek przejścia prawa własności z mocy samego prawa na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, są zatem: 1) zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną; 2) władanie tym gruntem w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego oraz; 3) brak tytułu własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego do tej nieruchomości. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (por. także wyrok NSA z 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00, orzeczenie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast władanie oznacza faktyczne sprawowanie władztwa, zbliżone do posiadania, przy czym do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie służącego podmiotowi publicznoprawnemu jakiegokolwiek tytułu do nieruchomości. W świetle omawianej regulacji podstawowe znaczenie ma jedynie to, czy Skarb Państwa lub gmina przez swoje jednostki organizacyjne w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę wykonywały faktyczne czynności, takie jak np. utrzymywanie nawierzchni, naprawa, remont, odśnieżanie itp. związane z szeroko rozumianym zarządzaniem drogą publiczną. Ustawodawca skutki nabycia własności nieruchomości z mocy prawa odniósł bowiem do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności publicznej (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 marca 2000 r. sygn. akt P 5/99). Taką wykładnie użytego w przepisie art. 73 Przepisów wprowadzających zwrotu normatywnego "pozostające we władaniu" konsekwentnie akceptuje orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym Sąd orzekający w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2002 r., sygn. akt I SA 1441/00, Lex nr 137831; wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 375/09, Lex nr 563402). Przy czym w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizacji czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego wygrodzenie – co w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Nie może obalić tego domniemania sam fakt wykonywania sporadycznie na nieruchomości zajętej pasem drogowym (w jej części stanowiącej pas zieleni) przez właściciela gruntu prac pielęgnacyjnych polegających na koszeniu trawy czy sprzątaniu. Podejmowanie przez właściciela nieruchomości tego rodzaju prac w obrębie drogi publicznej, nie stanowi wszak samo w sobie przeszkody dla realizacji czynności zarządu drogi przez podmioty publicznoprawne. Dla przyjęcia spełnienia przesłanki sprawowania władztwa publicznego nad nieruchomością objętą zakresem zastosowania art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających, wbrew zarzutom skargi, nie było również konieczne wykazanie, że właśnie ta konkretna nieruchomość lub jej część była odśnieżana, sprzątana czy też konserwowana. Przepisy wprowadzające weszły w życie z dniem ogłoszenia, to jest z dniem 29 października 1998 r. Nie zawierają one jednak definicji drogi publicznej, należy zatem posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. – Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm., dalej jako "ustawa o drogach publicznych") i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych (art. 7 ust. 2) do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, do których odnosi się art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających, determinuje więc stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający na zakwalifikowanie go do definicji pasa drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Pasem drogi jest zaś zgodnie z tym przepisem wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Zważyć przy tym należy, że w świetle ww. przepisu analogicznie jak "pasa drogi" zdefiniowane zostało pojęcie "droga". Zatem stan faktyczny istniejący na gruncie w dniu 31 grudnia 1998 r. winien być oceniany przez pryzmat powyższej definicji. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż działka nr [...], która została wydzielona z działki nr [...], powstałej z kolei z podziału działki nr [...], nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego – stanowiła bowiem w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność osób fizycznych (K. S. i B. S.), od których to Skarżący nabyli ją w 2003 r. Okolicznością bezsporną jest również to, że ulica [...] w [...], która w latach 1969–2002 była samodzielnym miastem, przyłączonym do Miasta Stołecznego Warszawy w 2002 r. (stąd wniosek inicjujący niniejsze postępowanie został złożony przez Prezydenta m.st. Warszawy), zgodnie z Uchwałą Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy nr 245 z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m.st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dziennik Urzędowy Województwa Stołecznego Warszawskiego z 1988 r. Nr 17, poz. 186), została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, czyli zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych – do kategorii dróg publicznych, a jej status jako drogi gminnej został potwierdzony z dniem 1 stycznia 1999 r. – na podstawie art. 103 ust. 3 Przepisów wprowadzających. Analizując uzasadnienia decyzji organu obu instancji, Sąd doszedł do przekonania, że organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny w powyższym zakresie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala również na przyjęcie faktu zajęcia spornej działki nr [...] o powierzchni 65 m2 pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Powyższa ocena organów nie nosi przy tym, zdaniem Sądu, cech dowolności czy arbitralności, jest swobodna i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Fakt, że Skarżący nie podzielają tego stanowiska organów, podnosząc w istocie argumenty natury jedynie polemicznej, nie może wpłynąć na ocenę Sądu, który uznaję decyzje organów w tym zakresie za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie Sądu orzekającego, organy prawidłowo uznał bowiem, że przesłankę faktycznej zajętości całości objętej zaskarżoną decyzją działki nr [...] pod pas drogowy drogi publicznej – ulicy [...] w [...] (a nie ulicy [...] jak wskazano w skardze) dowodzi znajdującą się w aktach sprawy mapa przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzona przez geodetę uprawnionego M. Z. wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych oraz oświadczeniem tego geodety, że stan na niej uwidoczniony odpowiada stanowi faktycznemu na dzień 31 grudnia 1998 r. Mapa ta stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Wyjaśnić bowiem należy, że dokument taki posiada szczególną moc dowodową i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Opinia uprawionego geodety odpowiada w swej istocie wszak opinii biegłego, który dysponuję wiadomościami specjalnymi, których z kolei nie posiada ani organ administracji, ani tym bardziej sąd administracyjny. Z tego też powodu brak jest podstaw dla organów i sądu do ingerowania w merytoryczną warstwę opinii (mapy) uprawionego geodety. Z mapy tej zaś jasno wynika, że działka nr [...], tak jak słusznie przyjęły to organy obu instancji, według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. faktycznie była zajęta pod pas drogowy drogi lokalnej miejskiej – ul. [...] w [...]. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie została spełniona również druga przesłanka – władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową działką. Sąd ponownie pragnie podkreślić przy tym, że dla spełnienia tej przesłanki istotne jest to by Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego władający nieruchomości zajętą pod drogę publiczną, wykonywali faktyczne czynności związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami i.t.p., a nie posiadali ten grunt w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Podejmowanie natomiast przez właściciela nieruchomości różnego rodzaju prac pielęgnacyjnych w obrębie drogi publicznej (pasa drogowego), nie uniemożliwia realizacji czynności zarządu drogi przez podmioty publicznoprawne. W realiach niniejszej sprawy Skarżący nie podnosili nawet aby takiego rodzaju aktywności były przez nich podejmowane na spornym gruncie. Powyższa aktywność właściciela nieruchomości nie wyłącza jednak możliwości władania tym terenem przez podmiot publiczny, co w realiach niniejszej sprawy miało miejsce. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego (vide: pismo Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy z 15 lipca 2015 r. wraz z załącznikami), do 1999 r. i w latach późniejszych Gmina Miasto [...], a następnie (od 2002 r.) Dzielnica [...] Miasta Stołecznego Warszawy wykonała na przedmiotowym terenie roboty w postaci wybudowania wodociągu, remontów bieżących oraz czynności utrzymaniowych (koszenie traw). Powyższe ustalenia organów, zdaniem Sądu, potwierdzają zatem faktyczną możliwość władania tą drogą przez Gminę [...]. A zatem domniemanie, iż zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych, w realiach niniejszej sprawy nie zostało obalone. Wskazać należy również, że powyższe dokumenty, powinny zostać ocenione w kontekście wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, stosownie do dyspozycji art. 75 § 1 k.p.a. Ocena tych dowodów, powinna zatem obejmować ich wiarygodność w kontekście pozostałych dowodów zebranych w sprawie (art. 80 k.p.a.), w całokształcie materiału dowodowego (77 § 1 k.p.a.). Warto też stwierdzić, że rozpoznawanie spraw w postępowaniu administracyjnym opiera się na zasadzie legalizmu (art. 6 k.p.a.), prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów (art. 8 k.p.a.). Zdaniem Sądu, organy obu instancji sprostały powyższym wymaganiom. Zatem nawet w sytuacji, w której dany konkretny fragment drogi (obejmujący konkretną działkę) nie był wodociągowany, ponieważ nie znajdowały się na nim odpowiednie urządzenia, lub nie zostać objęty cząstkowym remontem, ponieważ przeprowadzono go na innym jej fragmencie, nie może być uznany za wykazujący nie spełnienie przesłanki władztwa publicznego. Jak wskazano powyżej, dla przyjęcia spełnienia przesłanki sprawowania władztwa publicznego nie jest wymagane wykazanie, że konkretna nieruchomość (działka) lub jej część była objęta czynnościami zarządcy drogowego, skoro czynności te były wykonywane w ciągu drogi publicznej, pod którą zajęta jest określona nieruchomość prywatna. Wbrew zatem twierdzeniom skargi zarówno Ministra, jak i Wojewody, dokonali prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Za niezasadne uznać więc zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa procesowego (art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a.). Trzeba pamiętać, że skuteczność wykazania spełnienia przesłanek z art. 73 ust. Przepisów wprowadzających nie wymaga w każdym wypadku przedłożenia konkretnego dokumentu, z którego ta okoliczność wynika wprost, czy jak podnoszą Skarżący przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron. Nie wymaga tego też przepis art. 73 Przepisów wprowadzających. Oznacza to, że dopuszczalne jest wykazanie tej okoliczności każdym dowodem, także na podstawie przeprowadzenia procesu dowodzenia i wnioskowania na podstawie innych dowodów, które w powiązaniu ze sobą pozwalają na przyjęcie, że tego rodzaju teza została udowodniona dowodami pośrednimi. W ocenie Sądu, taka przekonująca argumentacja znalazła się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co świadczy o braku zasadności zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Tym samym nie sposób zarzucić organowi, że naruszył przepisy postępowania, w szczególności wskazane w skardze art. 78 § 1 oraz art. 86 k.p.a., ponieważ nie przeprowadził dowodu z przesłuchania strony – M. K., skoro przedmiotem dowodu były okoliczności, która zostały już jednoznacznie wyjaśnione w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dokumenty, na podstawie których organ był w stanie wydać decyzję, która w ocenie Sądu, odpowiada prawu. Sąd nie podzielił zatem zarzutów skargi w tym zakresie. Zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wbrew stanowisku Skarżących, pozwalał na uznanie, że w stosunku do spornej działki nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. były spełnione wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających. Zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się więc równie nietrafiony. W okolicznościach niniejszej sprawy należy zatem stwierdzić, że organ zasadnie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi oddalił. Stosownie do brzmienia art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym – por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 1/20 (CBOSA).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło