I SA/Wa 283/04

WyrokWSA w Warszawie2005-03-11

Skład orzekający: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia WSA Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie jest właścicielem ani wieczystym użytkownikiem nieruchomości podlegającej podziałowi, a jedynie sąsiaduje z tą nieruchomością, może być uznana za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, jeśli twierdzi, że decyzja ta ustanowiła na jej rzecz służebność drogi koniecznej?
Ratio decidendi
Osoba, która nie posiada tytułu prawnego (własności lub użytkowania wieczystego) do nieruchomości podlegającej podziałowi, nie może być uznana za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej ten podział, nawet jeśli twierdzi, że decyzja ta ustanowiła na jej rzecz służebność drogi koniecznej. Interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. musi być chroniony przez prawo materialne, a w przypadku podziału nieruchomości, służebność obciążająca nieruchomość utrzymuje się na częściach utworzonych przez podział (art. 290 § 2 k.c.), co oznacza, że postępowanie podziałowe nie dotyczy bezpośrednio interesu prawnego osoby trzeciej, która nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym.
Stan faktyczny
Skarżący P. A. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta G. zatwierdzającej podział nieruchomości. Skarżący, nie będąc właścicielem ani użytkownikiem wieczystym dzielonej nieruchomości, twierdził, że decyzja podziałowa ustanowiła na jego rzecz służebność drogi koniecznej, a tym samym narusza jego interes prawny. Organy administracji uznały, że skarżący nie jest stroną postępowania podziałowego ani postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska /spr./ Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Elżbieta Lenart Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2005 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę. I SA/Wa 283/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] Burmistrz Miasta G. działając na wniosek właścicieli działek o numerze ewidencyjnym: [...] i [...] oraz z urzędu w stosunku do działek ewidencyjnych nr:[...], [...] i [...] stanowiących własność Miasta G. zatwierdził projekt podziału tych nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż podział został dokonany w celu zamiany wydzielonych działek pomiędzy właścicielami działek nr [...] i [...] a Miastem G., który jest właścicielem działek nr [...], [...] i [...]. Wydzielone działki będą miały zapewniony dostęp do drogi publicznej wydzielonej z działek podlegających zamianie o szerokości [...] m. Decyzja powyższa uzyskała walor ostatecznej w dniu [...] września 2001 r. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję własną nr. [...] z dnia [...] listopada 2003r. odmawiającą wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej następuje na żądanie strony lub z urzędu. O tym kto może być uznany za stronę postępowania administracyjnego mówi art. 28 K.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy , czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Interes prawny, o którym mówi art. 28 K.p.a., to interes chroniony przez normy prawa. Treścią interesu prawnego są uprawnienia i obowiązki oparte na prawie, a źródłem interesu przepisy prawa materialnego. Stroną postępowania podziałowego jest właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości podlegającej temu podziałowi. Te podmioty również - jako strony postępowania podziałowego - mogą żądać stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej i uczestniczyć w postępowaniu nadzorczym. P. A. i T. S. domagając się stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podziałowej, na podstawie której podziałowi uległa m.in. nieruchomość oznaczona jako działka ewid. nr [...] -stanowiąca własność Miasta G. nie legitymują się żadnym tytułem prawnym do tej nieruchomości. Zgodnie z przedłożoną informacją z rejestru gruntów sporządzoną na dzień 3 listopada 2003 r. przez Urząd Miasta G. P. A. jest właścicielem w udziale małżeńskim działki nr [...] o pow. [...] ha położonej przy ul. [...] w G., T. S. jest właścicielem w udziale małżeńskim działki nr [...] o pow. [...] ha położonej przy ul. [...] w G., Działki, których właścicielami są wnioskodawcy sąsiadują bezpośrednio z działką nr[...], która uległa podziałowi na postawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Decyzja ta nie dotyczyła jednak ich interesu prawnego ani też obowiązku, bowiem podzielona działka nie jest obciążona żadnym prawem na rzecz tych osób. Z powyższych względów P. A. i T. S. nie mogą być uznani za strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2001 r. a tym samym za strony, którym przysługuje prawo do skutecznego domagania się stwierdzenia nieważności, tej decyzji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P. A. wnosząc o jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności, bowiem decyzja ta, zdaniem skarżącego, rażąco narusza prawo. Przyznaje , że działka nr [...] nie stanowi jego własności jak również przyznaje, że w decyzji Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 1996r. w sprawie pozwolenia na budowę garaży nie wskazano na obciążenie służebnością gruntową działki [...], to jednak służebność drogi koniecznej wynika wprost z projektu zagospodarowania działki stanowiącego integralną cześć decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto podnosi, że Urząd Miasta w G. decyzją zatwierdzająca podział działki [...] zmienił ostateczna decyzję Urzędu Rejonowego w G. o pozwoleniu na budowę co stanowi rażące naruszenie prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumenty podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie mogła być uwzględniona , gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, W orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęty został pogląd, iż w postępowaniu o podział nieruchomości status strony przysługuje tylko podmiotom dysponującym tytułem prawno rzeczowym - własności lub użytkowania wieczystego tej nieruchomości( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 1995r. III ARN OSNAP z 1995 r. Nr 21 ,poz. 258 ). Skarżący chociaż nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym dzielonej nieruchomości to uważa się za stronę postępowania dotyczącego cudzej nieruchomości, i żąda wszczęcia postępowania nadzorczego wywodząc swój interes prawny z decyzji Burmistrza Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2001 r. Skarżący twierdzi, że w świetle tej decyzji, dzielona nieruchomość została obciążona służebnością drogi koniecznej na rzecz jego nieruchomości, stąd ma legitymację, aby uczestniczyć w każdym postępowaniu dotyczącym tej nieruchomości. Poza sporem pozostaje okoliczność, że do ustanowienia służebności gruntowej nie doszło, gdyż księga wieczysta nie wykazuje żadnych obciążeń na podlegającej podziałowi działce. Gdyby skarżący nabył służebność gruntową, obciążającą dzieloną nieruchomość, także wówczas postępowanie podziałowe nie dotyczyłoby jego interesu prawnego, ponieważ stosownie do art. 290 § 2 kc - w razie podziału nieruchomości obciążonej, służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział. Zgodnie z art. 157§ 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie żądanie nie pochodziło od strony , zatem organy obydwu instancji zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Oznacza to, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem co prowadzi do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło