I SA/Wa 283/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. L. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia B. L. z dnia 17 października 2018 r., na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy: Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., pozytywnie ocenił spełnienie wymogów ustawy przez B. L. oraz wezwał go do wskazania jednej z form realizacji prawa do rekompensaty, określonych w art. 13 ustawy. W przypadku wyboru świadczenia pieniężnego w formie przelewu wskazania numeru rachunku bankowego oraz dołączenia operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym określona zostanie wartość nieruchomości pozostawionych przez J. L. we wsi [...], powiat [...], w byłym województwie [...], J. L. w miejscowości [...], powiat [...], w byłym województwie [...] tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Na powyższe postanowienie B. L. złożył w dniu 20 października 2018 r. zażalenie, bezpośrednio do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, z pominięciem Wojewody [...]. Organ postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. działając na podstawie art. 134 zw. z art. 144 Kpa stwierdził niedopuszczalność tego środka zaskarżenia: Organ podniósł, że kwestie rekompensat za ,,mienie zabużańskie" reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2015 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie art. 9 ww. ustawy, organem wyższego stopnia w sprawach dotyczących potwierdzania prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez obywateli polskich na terenach niewchodzących obecnie w skład Rzeczypospolitej Polskiej jest minister właściwy do spraw administracji publicznej. W dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.z 2017r. poz. 935). Zgodnie z art. 16 tej ustawy do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym. W niniejszej sprawie postepowanie administracyjne zostało wszczęte i niezakończone ostateczną decyzją przed dniem [...] czerwca 2017 r., a zatem przy jej rozpatrywaniu zastosowano przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym. Zdaniem organu zażalenie jest niedopuszczalne ze względu na niezaskarżalność postanowienia wydanego na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Na postawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność zażalenia ma miejsce m.in. wówczas, gdy strona postępowania użyje tego środka zaskarżenia w odniesieniu do postanowienia, na które zażalenie nie przysługuje. Na podstawie art. 141§ 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, z czym nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Postanowienie takie jest więc ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. Zgodnie z treścią art. 142 k.p.a., postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu decyzji. Na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B. L. podnosząc, że Wojewoda [...] w sposób nieuzasadniony i bezprawny nie wziął pod uwagę przy wycenie nieruchomości stajni o kubaturze [...] m² oraz [...] hektar ziemi (sad i łąki). Zdaniem skarżącego wartość stajni i ziemi powinna zostać doliczona do wartości nieruchomości pozostawionej przez jego rodziców poza obecnymi granicami RP. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzona na podstawie art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 169 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do uznania ,że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie to, nie narusza prawa. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia wniesionego przez B. L. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. wydane w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. – o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Postanowienie to ma charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Stwierdza ono jedynie, iż od wydanych w toku postępowania administracyjnego, postanowień o charakterze incydentalnym nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności podnieść należy, iż z uwagi na brak odmiennego uregulowania w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. do postanowień wydawanych w toku postępowania w sprawach dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie w tym postanowień wydawanych w trybie art. 7 ust. 1 powołanej ustawy zastosowanie mają przepisy kpa. Zgodnie natomiast z zasadą wyrażoną w art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko w tym przypadku, kiedy z przepisów kodeksu wprost wynika, że zażalenie jest dopuszczalne. Jeżeli zatem kodeks postępowania administracyjnego, oraz ustawa zabużańska w przepisie będącym materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć organu I instancji ( art. 7 powołanej ustawy ) nie przewidują samoistnego środka zaskarżenia tego typu postanowień incydentalnych w postaci zażalenia, to środek ten stronie nie przysługuje. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie co obligowało Ministra do wydania w oparciu o art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. postanowienia o niedopuszczalności zażalenia. Organ nie dysponuje bowiem w tym względzie uznaniem administracyjnym. W tym stanie rzeczy nie można zarzucić Ministrowi, że wydając kwestionowane postanowienie, w sposób wadliwy zastosował wyżej wymienione przepisy postepowania administracyjnego lub dopuścił się innego naruszenia prawa skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zważyć przy tym należy, że rozpoznanie merytoryczne przez organ odwoławczy niedopuszczalnego środka zaskarżenia stanowiłoby rażące naruszenia prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności wydanego w takim wypadku rozstrzygnięcia, w oparciu o art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie mogą być natomiast przedmiotem rozważań Sądu zarzuty strony odnoszące się do prawidłowości postępowania zakończonego wydaniem postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., w tym kwestie dotyczące materiału dowodowego (dokumentów) zgłaszanych organowi w tym postepowaniu. Wykraczałoby to bowiem poza granice sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego postanowienia, którego istotą jest wyłącznie kwestia procesowa dotycząca dopuszczalności zażalenia na postanowienie Wojewody [...]. Wskazać jednocześnie należy, że w sytuacji nieprzysługiwania zażalenia na postanowienie (co miało miejsce w niniejszej sprawie) strona skarżąca nie będzie pozbawiona ochrony przed skutkami jakie dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy może to postanowienie wywołać. Zgodnie bowiem z art. 142 k.p.a. postanowienie takie skarżący będzie mógł zaskarżyć w odwołaniu od decyzji, która wydana zostanie w następstwie merytorycznego rozpoznania sprawy w przedmiocie przyznania prawa do rekompensaty. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.