I SA/Wa 284/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz /spr./ WSA Daniela Kozłowska Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta I. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę I SA/Wa 284/05 UZASADNIENIE Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta I. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1994 r., nr [...] dotyczącej uwłaszczenia PP U. działkami nr [...] położonymi w I. W uzasadnieniu podniesiono, co następuje: Wojewoda [...] działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 i 9 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), decyzją z dnia [...] lipca 1994 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez PP U. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w I., oznaczonego jako działki nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha oraz odpłatne nabycie własności budynku położonego na tym gruncie. Pismem z dnia 25 lutego 2004 r. Prezydent Miasta I. wniósł o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji organu wojewódzkiego, podnosząc, że działka nr [...] była zajęta pod drogę zaliczoną do kategorii dróg gminnych przed wydaniem zaskarżonej decyzji i przez to decyzja ta była niewykonalna w dniu jej wydania, co wypełnia przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] Minister Infrastruktury odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. Pismem z dnia 1 czerwca 2004 r. Prezydent Miasta I. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę ustalono, co następuje: Zgodnie z normą prawną wynikającą z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). W związku z powyższym pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. W świetle akt sprawy skarżący nie przedstawił żądnych dowodów, które wskazywałyby na istnienie praw rzeczowych w stosunku do przedmiotowego gruntu, potwierdzających jednocześnie posiadanie przez niego interesu prawnego. Powoływanie się na akt prawa miejscowego - uchwałę [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] września 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych do kategorii dróg gminnych i lokalnych miejskich – nie wskazuje na posiadanie przez Prezydenta Miasta I. tytułu prawnorzeczowego do przedmiotowego gruntu. Dodatkowo wskazano, że zgodnie z przepisem art. 2a ustawy z dnia 27 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 z późn. zm.) drogi gminne stanowią własność właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Art. 2 został dodany przez art. 52 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 ze zm.) i obowiązuje od dnia 1 stycznia 1999 r., przy czym nie ma on mocy wstecznej. Jednocześnie podkreślono, że powyższy art. 2a nie pozbawia Skarbu Państwa prawa własności. Wobec tego, skoro jednostka samorządu terytorialnego nie posiada praw rzeczowych w stosunku do przedmiotowej działki, ponieważ przysługują one Skarbowi Państwa, to nie ma również interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. W związku z powyższym uznano, że Prezydent Miasta I. nie jest legitymowany do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, a w świetle akt sprawy brak jest podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent Miasta I. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania lub zmianę decyzji poprzez uwzględnienie wniosku skarżącego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych poprzez niezastosowanie tego przepisu i pominięcie kwestii prawa własności, naruszenie art. 73 ustawy Przepis wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez jego nieuwzględnienie, a ponadto nieuwzględnienie okoliczności, że decyzja Wojewody [...] była niewykonalna w dniu 5 grudnia 1990 r., a niewykonalność miała charakter trwały. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew stanowisku Ministra okoliczność, że działki posiadały statut drogi gminnej w dniu 5 grudnia 1990 r. nie pozostaje bez znaczenia. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o drogach publicznych gmina jest właścicielem drogi gminnej. Droga gminna nie może być oderwana od nieruchomości gruntowej, z którą pozostaje w ścisłym związku faktycznym i funkcjonalnym, z punktu widzenia prawa rzeczowego posiada ona status części składowej nieruchomości. Droga ta została zaliczona do dróg gminnych jeszcze przed 5 grudnia 1990 r. i na dzień wydawania decyzji przez Wojewodę okoliczność ta nie została w ogóle uwzględniona. Zauważono ponadto, że gdyby przyjąć za trafne stanowisko Ministra, to działki zawsze stanowiły gminną drogę publiczną i znajdowały się we władaniu Gminy, tym samym nastąpiło nabycie własności tychże działek w trybie powołanego art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracji publicznej. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ podniósł ponadto - w związku z zarzutem skargi - że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), bowiem przepis ten dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość nie stanowi własności Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego, co nie zachodzi w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza jej nieważność lub wydanie decyzji z naruszeniem prawa jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. Taka sytuacja nie występowała w sprawie niniejszej, w której nie stwierdzono wskazanych w powołanym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd wydaje wyroki na podstawie akt sprawy, przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę. W świetle materiału dowodowego znajdującego się w tych aktach uznać należało, że dokonane w sprawie ustalenia znajdują oparcie w przedstawionej dokumentacji. Również w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie stwierdzono nieprawidłowości, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Minister Infrastruktury prawidłowo zastosował przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięcia i wyczerpująco uzasadnił wydane w sprawie decyzje. Zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Poza sporem pozostaje okoliczność, że Miasto Inowrocław nie było stroną postępowania uwłaszczeniowego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1994 r., nr [...], której to decyzji dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności złożony w dniu 3 marca 2004 r. W tej sytuacji, by skarżący mógł być uznany za podmiot uprawniony do żądania stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji winien wykazać interes prawny - w rozumieniu art. 28 kpa. Stanowisko organu nadzoru, że warunek ten nie został w sprawie niniejszej spełniony uznać należało za prawidłowe, podzielając argumentację prawną przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Słusznie wskazane zostało, że art. 2a ustawy z dnia 27 marca 1985 r. o drogach publicznych, z którego to przepisu skarżący wywodzi swoje uprawnienia, a który to przepis wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1999 r. nie dawał podstaw do uznania Miasta I. za stronę w sprawie niniejszej. Również wskazany w skardze art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie mógł mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, wobec czego nie jest możliwe jej nabycie w trybie tam uregulowanym przez jednostkę samorządu terytorialnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.