I SA/Wa 2849/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. przyznać Z. D. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 15 grudnia 2014 r. wpłynął do Sądu formularz wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córką. Źródłem utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny jest dochód uzyskiwany przez niego z tytułu emerytury w wysokości [...] zł oraz dochód uzyskiwany przez żonę z tytułu wynagrodzenia w wysokości [...] zł miesięcznie, co łącznie stanowi kwotę w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2, budynku mieszkalno–gospodarczego z 1924 r. o powierzchni [...] m 2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Wyjaśnił, że działalność rolnicza nie jest prowadzona, gdyż gospodarstwo leży w odległości [...] km od miejsca zamieszkania oraz nie posiada maszyn rolniczych. Wnioskodawca zaznaczył, że z gospodarstwa rolnego nie uzyskuje żadnych dochodów, a ww. budynek mieszkalno–gospodarczy nie nadaje się do stałego zamieszkania i wymaga kapitalnego remontu. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej z powodu stanu zdrowia i konieczności przeznaczania 1/3 otrzymywanej emerytury na zabiegi i zakup lekarstw. Dodał, że pomaga w spłacaniu kredytów studenckich swoim dwojgu synom, którzy także są w trudnej sytuacji materialnej, gdyż prace które wykonują są nisko wynagradzane. Wnioskodawca zaznaczył, że pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym córka jest na jego utrzymaniu, ponieważ studiuje poza miejscem zamieszkania i nie uzyskuje żadnego dochodu. Wnioskodawca zaznaczył, że kwota, która mu pozostaje po uregulowaniu niezbędnych wydatków, nie wystarcza na utrzymanie mieszkania czy zakup odzieży. Z nadesłanych do sprawy informacji wynika, że wnioskodawca ponosi opłatę zamieszkanie w wysokości [...] zł oraz kwartalną składkę na ubezpieczenie w wysokości [...] zł. Ponadto, spłaca dwa kredyty zaciągnięte w Banku [...] (kwoty rat do spłaty – [...] zł oraz [...] zł). W świetle oświadczenia wnioskodawcy złożonego w piśmie z dnia 27 grudnia 2013 r. obciążony jest następującymi wydatkami, których poniesienie zostało uwidocznione w przesłanych wyciągach z rachunku bankowego: gaz (miesiące parzyste - [...] zł), prąd (miesiące nieparzyste) – od [...] do [...] zł, multimedia – ok. [...] zł, podatek (kwartalnie - [...] zł), opłaty za telefon – [...] zł, utrzymanie studiującej córki - [...] zł, spłata dwóch kredytów studenckich [...] – [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że ponosi też nieudokumentowane wydatki, obejmujące koszty dojazdów żony do pracy (ok. [...] zł miesięcznie), dojazdy córki na studia (bilety kolejowe), zakup lekarstw - [...] zł, w tym zakup co kilka miesięcy szczepionki odczulającej dla córki. Pozostałe środki przeznaczane są na żywność, ubranie i zaspokajanie innych potrzeb życiowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2849/13 przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 19 stycznia 2015 r. wpłynął do Sądu sprzeciw Z. D. od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis art. 245 § 2 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie, o czym stanowi art. 260 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. Prowadzi bowiem do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, tj. gdy strona wykaże w sposób bezsporny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 cytowanej ustawy. Podstawę orzeczenia przyznaniu prawa pomocy powinna stanowić ocena rzeczywistych możliwości płatniczych strony, przy czym na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających żądanie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał m.in., że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córką. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jego rodziny jest dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę z tytułu emerytury w wysokości [...] zł oraz dochód uzyskiwany przez żonę z tytułu wynagrodzenia w wysokości [...] zł miesięcznie, co łącznie stanowi kwotę w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Podał, że jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2, budynku mieszkano - gospodarczego z 1924 r. o powierzchni [...] m 2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Wyjaśnił, że nie posiada maszyn rolniczych, działalność rolnicza nie jest prowadzona, gdyż gospodarstwo leży w odległości [...] km od miejsca zamieszkania. Wnioskodawca zaznaczył, że z gospodarstwa rolnego nie uzyskuje żadnych dochodów, a ww. budynek mieszkalno – gospodarczy nie nadaje się do stałego zamieszkania i wymaga kapitalnego remontu. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy należy uznać, że wnioskodawca utrzymujący siebie i rodzinę z dochodu o łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie przy ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem mieszkania, zakupem dla siebie lekarstw, spłatą kredytów własnych i studenckich [...] oraz utrzymaniem studiującej poza miejscem zamieszkania córki nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż jest to wydatek przekraczający jego obecne możliwości finansowe. Wniosek skarżącego w zakresie dotyczącym przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu zasługuje na uwzględnienie. Jednakże sytuacja finansowa wnioskodawcy, zdaniem Sądu, pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.