I SA/Wa 287/16

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. T., P. T., J. T., D. T. i R. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia: 1. przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa rada Adwokacka w [...]; 2. przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie ze skargi A. T., P. T., J. T., D. T. i R. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie reformy rolnej A. T. jako pełnomocnik R. K. w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. (k. 110) zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. W wypełnionym na wezwanie formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że nie posiada środków pozwalających jej na udział w postępowaniu sądowym. Z wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samotnie. Zamieszkuje w mieszkaniu użyczonym przez matkę, samodzielnie się utrzymując. Jako swój dochód z zatrudnienia wskazała kwotę [...] zł. Skarżąca załączyła szczegółowy spis wydatków na konieczne utrzymanie, wskazując, że obejmują one m.in. koszty użytkowania samochodu (ok. [...] zł) w celu dojazdów do miejsca pracy oraz szkoły. Składająca wniosek wskazała na zły stan swojego zdrowia, co przyczynia się do obciążenia budżetu domowego wydatkami na zakup leków (ok. [...] zł). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za jednolity uznaje się ten kierunek wykładni art. 246 § 1 p.p.s.a., który zakłada, że każdy ubiegający się o prawo pomocy z racji prowadzonej sprawy sądowej, przed zwróceniem się o pomoc powinien poszukać oszczędności w prowadzonym budżecie domowym, w pierwszej kolejności dostosowując swoje wydatki do posiadanych możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2008 r. sygn. II OZ 1033/08). Oceniając w tym kontekście zdolność skarżącej do ponoszenia kosztów postępowania związanego z wniesieniem skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2015 r. uwzględnić należało, że wnioskodawczyni uzyskuje dochody wyłącznie z jednego źródła i jeżeli odnieść ich wysokość do przeciętnych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego określanego współczynnikiem minimum socjalnego ustalanego dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego (wg danych średniorocznych za 2015 r. Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych wynosiło ono [...] zł), to dochód skarżącej był niewątpliwie wyższy od powyższego wskaźnika. Mieć na uwadze jednakże należało, że skarżąca ponosi również znacząco wyższe niż przeciętne wydatki na konieczne otrzymanie, co w sposób bezpośredni odnosi się do wydatków na eksploatację samochodu (uznać je należy za wydatki konieczne z racji miejsca zatrudnienia wnioskodawczyni), w związku z czym nie jest możliwe odnoszenie do jej sytuacji generalnego wskaźnika określającego przeciętne dochody i wydatki innych gospodarstw domowych. Przedstawiony szczegółowy spis obciążeń finansowych gospodarstwa domowego prowadzonego przez skarżącą nie budzi wątpliwości tak w odniesieniu do rodzaju ponoszonych wydatków, jak i ich średniej miesięcznej wysokości, stąd zostały one uznane za odpowiadające charakterowi wydatków koniecznych osoby, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Ponieważ złożone oświadczenie w wystarczający sposób uprawdopodabniało informacje przedstawione we wniosku, zgłoszone żądanie w świetle przedstawionych wniosków zasługiwało na uwzględnienie. W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.