I SA/Wa 287/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-15
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich – Gruszczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania, może zostać uwzględniony w wysokości opłaty maksymalnej, biorąc pod uwagę stopień zawiłości sprawy i nakład pracy pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd przyznał pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości opłaty maksymalnej, uznając, że sprawa dotycząca reformy rolnej była skomplikowana, a nakład pracy pełnomocnika, w tym sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu, uzasadniał takie wynagrodzenie. Zastosowano przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., ponieważ postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej trzem skarżącym w sprawie dotyczącej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie reformy rolnej. Postępowanie sądowe zostało wszczęte w lutym 2016 r. i zakończone wyrokiem oddalającym skargę w październiku 2017 r. Pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia w wysokości opłaty maksymalnej, uzasadniając to zawiłością sprawy i nakładem pracy, w tym sporządzeniem wniosku o przywrócenie terminu dla jednego ze skarżących.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. M.-P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę w wysokości 590,40 zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. M.-P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. T. i J. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. M.-P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę w wysokości 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) złotych, w tym : tytułem opłaty kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 110,40 (sto dziesięć 40/100) złotych.
W dniu [...] lutego 2016 r. (data stempla pocztowego) do Sądu wpłynęła skarga A. T., J. T., P. T., D. T. i R. K..
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał J. T. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej
w [...] na pełnomocnika J. T. został wyznaczony adwokat – M. M.-P..
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Sąd odrzucił skargę J. T., P. T., D. T. i R. K. z uwagi na uchybienie terminowi do jej wniesienia.
W dniu [...] sierpnia 2016 r. do Sądu wpłynął wniosek J. T. reprezentowanej przez pełnomocnika z urzędu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. We wniosku pełnomocnik zawarł wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, które nie zostały opłacone ani w całości, ani w części.
Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał A. T. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] na pełnomocnika A. T. został wyznaczony adwokat – M. M.- P. o ustanowienie którego wniósł skarżący.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. referendarz sądowy przyznał R. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] na pełnomocnika R. K. został wyznaczony adwokat – M. M.-P. o ustanowienie którego wniosła strona.
Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2017 r. wezwano adwokata M. M.- P. do uzupełnienia wniosku R. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi poprzez wskazanie i uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu.
Pomimo otrzymania powyższego wezwania pełnomocnik nie udzielił odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Sąd przywrócił J. T. termin do wniesienia skargi. Postanowieniem z tej samej daty odmówił P. T., D. T. i R. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Wyrokiem z [...] października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. T. i J. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] oddalił skargę.
Z akt sprawy wynika, że na rozprawie w dniu [...] października 2017 r. stawił się adwokat M. M.-P. reprezentujący J. T., A. T. oraz R. K..
Pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu na rzecz J. T., A. T. oraz R. K. oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części.
W dniu [...] października 2017 r. oraz [...] października 2017 r. do Sądu wpłynęły pisma, w których pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu na rzecz J. T. w wysokości opłaty maksymalnej, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej przez adwokata z urzędu. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia w wysokości maksymalnej pełnomocnik uzasadnił stopniem zawiłości sprawy (reforma rolna) oraz nakładem wykonanej pracy. Podkreślił, że poza standardowym działaniem polegającym na zapoznaniu się z aktami sprawy, licznymi kontaktami ze skarżącymi, przygotowaniem i udziałem w rozprawie, przygotował także w sprawie J. T. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który został uwzględniony. Zdaniem pełnomocnika poniesiony nakład pracy uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w wysokości równej opłacie maksymalnej.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r.
w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 22 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), powoływane dalej jako "rozporządzenie".
W niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy ww. rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. z uwagi na wszczęcie postępowania sądowego w dniu
[...] lutego 2016 r. (data wniesienia skargi) i nie zakończenia go przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r.
Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie wynosi 480 zł.
Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Przepis § 4 ust. 2 stanowi, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Stosownie do treści § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Obecnie stawka ta wynosi
23 %.
W niniejszej sprawie adwokat M. M.-P. został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu dla trzech osób, tj. J. T., A. T. oraz R. K.. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej, a zatem sprawy o znacznym stopniu zawiłości.
W ramach świadczonej z urzędu pomocy prawnej pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy oraz reprezentował ww. strony na rozprawie w dniu [...] października 2017 r. Ponadto, w ramach pomocy prawnej udzielonej na rzecz J. T. pełnomocnik sporządził i złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który został przez Sąd uwzględniony.
W ocenie orzekającego, mając na uwadze nakładu pracy adwokata, stopień zawiłości sprawy oraz podjęte czynności w sprawie na rzecz J. T., A. T. i R. K. należało przyznać wynagrodzenie w wysokości opłaty maksymalnej tj. w wysokości 480 zł. Opłata ta ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług, wynoszącą w rozpoznawanej sprawie 110,40 zł, co w konsekwencji daje kwotę 590,40 zł.
Z powyższych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 1 - 3 powołanego Rozporządzenia, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło