I SA/Wa 2882/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-14
Skład orzekający: Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej powinno być przyznane od daty faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, czy od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu opiekuńczego o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej?Ratio decidendi
Świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej przysługuje od daty faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, która jest jednocześnie datą uprawomocnienia się postanowienia sądu opiekuńczego o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej. Organ administracji nie jest uprawniony do orzekania ponad żądanie strony, a w tym przypadku wnioskodawczyni sama wskazała datę uprawomocnienia się postanowienia jako datę początkową świadczenia.Stan faktyczny
B. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o przyznaniu świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej M. Z. w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Skarżąca zarzuciła, że świadczenie powinno być przyznane od daty faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, a nie od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu opiekuńczego. Organy administracji uznały, że świadczenie przysługuje od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania w rodzinie zastępczej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania B. S., utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...], nr [...], o przyznaniu B. S. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej M. Z. w rodzinie zastępczej spokrewnionej w wysokości i na okres wskazany w tej decyzji.
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Starosta Powiaty [...] decyzją [...],nr [...], przyznał B. S. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej M. Z. w rodzinie zastępczej spokrewnionej, w kwocie [...] zł miesięcznie, począwszy od dnia [...], do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej, nie dłużej niż do dnia osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Nie zgadzając się z ww. decyzją, B. S. wniosła od niej odwołanie. W uzasadnieniu odwołania zarzuciła, że zgodnie z art. 578 Kpc postanowienia sądu opiekuńczego są skuteczne i wykonalne z chwilą ogłoszenia, a zatem świadczenia powinno zostać przyznane od dnia [...] jako daty faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn.: Dz. U z 2013 r., poz. 135 ze zm.) świadczenia i dodatki, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, przyznaje się od dnia faktycznego umieszczenia dziecka odpowiednio w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka. Podniosło również, że zgodnie z art. 578 § 1 Kpc postanowienia sądu opiekuńczego są skuteczne i wykonalne z chwilą ogłoszenia. Natomiast w myśl art. 579 Kpc postanowienia w sprawach o powierzenie wykonywania, ograniczenie, zawieszenie, pozbawienie i przywrócenie władzy rodzicielskiej, ustalenie, ograniczenia albo zakazanie kontaktów z dzieckiem mogą być wydawane tyko po przeprowadzeniu rozprawy. Postanowienia takie stają się skuteczne i wykonalne po uprawomocnieniu się.
Kolegium wskazało, że Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], orzekł o ograniczeniu wykonywania władzy rodzicielskiej przez umieszczenie małoletnich w rodzinie zastępczej. Ustanowienie rodziny zastępczej i umieszczenie tam małoletnich było formą ograniczenia władzy rodzicielskiej. Natomiast postanowienia sądu opiekuńczego w sprawie ograniczenia władzy rodzicielskiej stają się skuteczne i wykonalne po uprawomocnieniu się.
Zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo przyznał świadczenia od dnia [...] maja 2014 r., bowiem w tym dniu uprawomocniło się ww. postanowienie Sądu Rejonowego w [...].
Kolegium zauważyło, że wnioskodawczyni sama wskazała [...] maja 2014 r. we wniosku o przyznaniu świadczenia i organ I instancji nie byłby uprawniony do orzekania ponad żądanie strony.
Skarżąca wniosła na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca dla M. Z..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako: "Ppsa") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 września 2014 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...], nr [...], o przyznaniu B. S. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej M. Z. w rodzinie zastępczej spokrewnionej w wysokości i na okres wskazany w tej decyzji.
Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 135 ze zm.; dalej jako: "ustawa"). Stosownie do treści art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy, rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka na każde umieszczone dziecko przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota 660 zł miesięcznie w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy świadczenia i dodatki, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy przyznaje się od dnia faktycznego umieszczenia dziecka odpowiednio w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka. Natomiast w myśl art. 35 ust. 1 ustawy umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu, z zastrzeżeniem ust. 2 oraz art. 58 ust. 1 i art. 103 ust. 2. Stosowanie do treści art. 579 Kpc postanowienia w sprawach o powierzenie wykonywania, ograniczenie, zawieszenie, pozbawienie i przywrócenie władzy rodzicielskiej, ustalenie, ograniczenia albo zakazanie kontaktów z dzieckiem mogą być wydawane tyko po przeprowadzeniu rozprawy. Przepis art. 579 Kpc jest przepisem szczególnym w stosunku do poprzedzającego art. 578 Kpc oraz do art. 514 Kpc. W myśl tego artykułu postanowienia, wydane w sprawach, o których mowa w zdaniu 1, stają się skuteczne i wykonalne po uprawomocnieniu się.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że B. S. została ustanowiona rodziną zastępczą dla M. Z. postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] III Wydział Rodzinny i dla Nieletnich z dnia [...], które stało się prawomocne z dniem 8 maja 2014 r. Zatem właśnie ta data jest datą faktycznego umieszczenia M. Z. w rodzinie zastępczej, zaś od tej daty istniała podstawa prawna do przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika aby w sprawie zaistniała przesłanka z art. 35 ust. 2 ustawy, stosownie do treści którego w przypadku pilnej konieczności, na wniosek lub za zgodą rodziców dziecka, możliwe jest umieszczenie dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej, na podstawie umowy zawartej między rodziną zastępczą lub prowadzącym rodzinny dom dziecka a starostą właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tej rodziny lub miejsce prowadzenia rodzinnego domu dziecka. Ponadto, również art. 58 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy nie znalazły w sprawie zastosowania.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie ustalając kwotę świadczenia zasadnie zastosowały art. 80 ust. 1 pkt 1, wskazując jednocześnie, że podstawa przyznania B. S. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej M. Z. w rodzinie zastępczej istniała od dnia [...], tj. od daty, w której stało się prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] III Wydział Rodzinny i dla Nieletnich z dnia [...].
Jednocześnie Sąd zauważa, że nie neguje wcześniejszej opieki skarżącej nad małoletnią, jednakże w ocenianym stanie faktycznym sprawy nie można uznać, iż opieka ta była wykonywana w ramach rodziny zastępczej w rozumieniu przepisów powołanej ustawy.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 119 pkt 2, art. 120 Ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło