I SA/Wa 2883/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-14

Skład orzekający: Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej powinno być przyznane od daty faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, czy od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej?
Ratio decidendi
Świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej przysługuje od daty faktycznego umieszczenia dziecka w tej rodzinie, jednakże w przypadku umieszczenia dziecka na podstawie orzeczenia sądu, datą tą jest dzień uprawomocnienia się tego orzeczenia. Organy prawidłowo przyznały świadczenie od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o ograniczeniu władzy rodzicielskiej i umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o przyznaniu świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej K. Z. w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia od daty faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, wskazując na art. 578 Kpc. Organy uznały, że świadczenie przysługuje od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania w rodzinie zastępczej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania B. S., utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...], nr [...], o przyznaniu B. S. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej K. Z. w rodzinie zastępczej spokrewnionej w wysokości i na okres wskazany w tej decyzji. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Starosta Powiaty [...] decyzją z dnia [...] nr [...] , przyznał B. S. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej K. Z. w rodzinie zastępczej spokrewnionej, w kwocie [...] zł miesięcznie, począwszy od dnia [...], do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej, nie dłużej niż do dnia osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Nie zgadzając się z ww. decyzją, B. S. wniosła od niej odwołanie. W uzasadnieniu odwołania zarzuciła, że zgodnie z art. 578 Kpc postanowienia sądu opiekuńczego są skuteczne i wykonalne z chwilą ogłoszenia, a zatem świadczenia powinno zostać przyznane od dnia [...] jako daty faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn.: Dz. U z 2013 r., poz. 135 ze zm.) świadczenia i dodatki, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, przyznaje się od dnia faktycznego umieszczenia dziecka odpowiednio w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka. Podniosło również, że zgodnie z art. 578 § 1 Kpc postanowienia sądu opiekuńczego są skuteczne i wykonalne z chwilą ogłoszenia. Natomiast w myśl art. 579 Kpc postanowienia w sprawach o powierzenie wykonywania, ograniczenie, zawieszenie, pozbawienie i przywrócenie władzy rodzicielskiej, ustalenie, ograniczenia albo zakazanie kontaktów z dzieckiem mogą być wydawane tyko po przeprowadzeniu rozprawy. Postanowienia takie stają się skuteczne i wykonalne po uprawomocnieniu się. Kolegium wskazało, że Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], orzekł o ograniczeniu wykonywania władzy rodzicielskiej przez umieszczenie małoletnich w rodzinie zastępczej. Ustanowienie rodziny zastępczej i umieszczenie tam małoletnich było formą ograniczenia władzy rodzicielskiej. Natomiast postanowienia sądu opiekuńczego w sprawie ograniczenia władzy rodzicielskiej stają się skuteczne i wykonalne po uprawomocnieniu się. Zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo przyznał świadczenia od dnia [...], bowiem w tym dniu uprawomocniło się ww. postanowienie Sądu Rejonowego w [...]. Kolegium zauważyło, że wnioskodawczyni sama wskazała [...] we wniosku o przyznaniu świadczenia i organ I instancji nie byłby uprawniony do orzekania ponad żądanie strony. Skarżąca wniosła na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca dla K. Z. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., powoływana dalej jako: "Ppsa") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...], nr [...], o przyznaniu B. S. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej M. Z. w rodzinie zastępczej spokrewnionej w wysokości i na okres wskazany w tej decyzji. Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 135 ze zm.; dalej jako: "ustawa"). Stosownie do treści art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy, rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka na każde umieszczone dziecko przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota 660 zł miesięcznie w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy świadczenia i dodatki, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy przyznaje się od dnia faktycznego umieszczenia dziecka odpowiednio w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka. Natomiast w myśl art. 35 ust. 1 ustawy umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu, z zastrzeżeniem ust. 2 oraz art. 58 ust. 1 i art. 103 ust. 2. Stosowanie do art. 579 Kpc postanowienia w sprawach o powierzenie wykonywania, ograniczenie, zawieszenie, pozbawienie i przywrócenie władzy rodzicielskiej, ustalenie, ograniczenia albo zakazanie kontaktów z dzieckiem mogą być wydawane tyko po przeprowadzeniu rozprawy. Przepis art. 579 Kpc jest przepisem szczególnym w stosunku do poprzedzającego art. 578 Kpc oraz do art. 514 Kpc. W myśl tego artykułu postanowienia, wydane w sprawach, o których mowa w zdaniu 1, stają się skuteczne i wykonalne po uprawomocnieniu się. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że B. S. została ustanowiona rodziną zastępczą dla K. Z. postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] III Wydział Rodzinny i dla Nieletnich z dnia [...], które stało się prawomocne z dniem [...] Zatem, właśnie ta data jest datą faktycznego umieszczenia K. Z. w rodzinie zastępczej, zaś od tej daty istniała podstawa prawna do przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika aby w sprawie zaistniała przesłanka z art. 35 ust. 2 ustawy, stosownie do treści którego w przypadku pilnej konieczności, na wniosek lub za zgodą rodziców dziecka, możliwe jest umieszczenie dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej, na podstawie umowy zawartej między rodziną zastępczą lub prowadzącym rodzinny dom dziecka a starostą właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tej rodziny lub miejsce prowadzenia rodzinnego domu dziecka. Ponadto, również art. 58 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy nie znalazły w sprawie zastosowania. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie ustalając kwotę świadczenia zasadnie zastosowały art. 80 ust. 1 pkt 1, wskazując jednocześnie, że podstawa przyznania B. S. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej K. Z. w rodzinie zastępczej istniała od dnia [...], tj. od daty, w której stało się prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] III Wydział Rodzinny i dla Nieletnich z dnia 16 kwietnia [...]. Jednocześnie Sąd zauważa, że nie neguje wcześniejszej opieki skarżącej nad małoletnią, jednakże w ocenianym stanie faktycznym sprawy nie można uznać, iż opieka ta była wykonywana w ramach rodziny zastępczej w rozumieniu przepisów powołanej ustawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 119 pkt 2, art. 120 Ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło