I SA/Wa 2907/13

WyrokWSA w Warszawie2014-04-17

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Jolanta Dargas, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta została już wcześniej prawomocnie zakończona decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie dotyczy sprawy, która została już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięta. Ponowne wszczęcie postępowania w tożsamej sprawie, dotyczącej tych samych podmiotów, przedmiotu i stanu prawnego, jest niedopuszczalne i prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący W. P. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w L. z 1976 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że sprawa ta została już prawomocnie zakończona decyzją z 2012 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności tej decyzji. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, domagając się uchylenia postanowienia. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Włodzimierz Kowalczyk Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku W. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2013 r. nr [...]. Przedmiotowe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik Miasta i Gminy w L. decyzją z dnia [...] czerwca 1976 r.nr [...] wydaną na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. z 1974 r. Nr 21, poz. 118) przejął na własność Państwa gospodarstwo rolne położone we wsi S., stanowiące byłą własność T. i A. małżonków P. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku W. P. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w L. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...]. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1294/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. P. na wyżej wymienioną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Pismem z dnia 20 sierpnia 2013 r. W. P. ponownie złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika i Gminy w L. z dnia [...] czerwca 1976 r. nr [...]. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...] – odmówił wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w L. z dnia [...] czerwca 1976 r. W. P. pismem z dnia 27 września 2013 r. zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku W. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2013 r. nr [...]. Organ w uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż sprawa z wniosku W. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w L. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...], została już prawomocnie zakończona, albowiem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w L. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...]. Organ podkreślił, że uwzględnienie wniosku W. P. i wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w L. z dnia [...] czerwca 1976 r., prowadziłoby do zainicjowania postępowania tożsamego ze sprawą zakończoną prawomocna decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], zarówno pod względem trybu i przedmiotu tego postępowania, jak i osoby wnioskodawcy. Skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył W. P. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucał : 1) naruszenie art. 7 kpa przez zaniechanie podjęcia wszelkich możliwych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a konkretnie do wyjaśnienia, czy postępowanie zakończone decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w L. z dnia [...] czerwca 1976 r. toczyło się na wniosek T. i A. małż. P., czy też z urzędu, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a konkretnie naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz.118) przez pominięcie przesłanek, które mogły kierować T. i A. małż. P. przy przekazywaniu gospodarstwa Państwu. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że z zaskarżonej decyzji, jak i z poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2012 r. (odmawiającej stwierdzenia nieważności w/w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w L.) nie wynika, by podjęto jakiekolwiek działania celem wyjaśnienia, czy postępowanie prowadzone przez Naczelnika Miasta i Gminy L. było postępowaniem wszczętym z urzędu, czy na wniosek. Zdaniem skarżącego to jedno uchybienie proceduralne powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że organ nie uwzględnił w najmniejszym stopniu treści jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że trudna sytuacja finansowa, pogłębiona obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz M. K. i S. R., doprowadziła do psychicznego załamania T. i A. małżonków P. Klęska losowa doprowadziła ich do podjęcia działań mających doprowadzić do przejęcia gospodarstwa przez Państwo, gdyż w tamtym czasie w okresie zimowym silne mrozy spowodowały przemarznięcie selera, co było główną uprawą w gospodarstwie. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentacje przedstawianą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten przewiduje zatem dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej zostanie wniesione tego rodzaju żądanie. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Natomiast druga ma miejsce w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji powołały się na drugą przesłankę wskazując, że sprawa z wniosku W. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w L. z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...], nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego z tego względu, że była ona już raz przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. Sąd w całości podziela tę argumentację. Wskazać należy również, że wydanie przez ten sam organ następnej decyzji, w sprawie rozstrzygniętej już ostateczną decyzją, która pozostaje w obiegu prawnym, jest niedopuszczalne, ponieważ wydana w tych okolicznościach decyzja byłaby dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Nie ma żadnych wątpliwości, że przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż w sprawie tej i wcześniej rozstrzygniętej występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że są one całkowicie niezasadne, gdyż odnoszą się merytorycznie do decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w L. z dnia [...] czerwca 1976 r., podczas gdy przedmiotem postepowania jest odmowa wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w L. z dnia [...] czerwca 1976 r. Tak więc zarzuty zawarte w skardze dotyczące konieczności rozstrzygnięcia istoty sprawy są niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione przez Sąd, także ze względu na przedmiot skargi, granice skargi i rodzaj zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło